Ανησυχία για το τι κρύβει η θεσμοθέτηση δυναμικής πολεοδομίας μέσα από την αναθεώρηση του άρθρου 17 του Συντάγματος
Εντονη ανησυχία προκαλούν οι εισηγήσεις της κυβέρνησης για την αναθεώρηση 30 άρθρων του Συντάγματος. Μεταξύ αυτών και το άρθρο 17, που προβλέπει τη θεσμοθέτηση της δυναμικής πολεοδομίας με τη μεταφορά συντελεστή δόμησης. Μπορεί να μην έχουν γίνει ακόμα γνωστές περισσότερες λεπτομέρειες, η έννοια όμως δυναμική πολεοδομία γεννά από μόνη της καχυποψία και ερωτήματα για τις προθέσεις του πρωθυπουργού και της κυβέρνησης.
- Από τον Βασίλη Παπακωνσταντόπουλο
Μια πρώτη αποκρυπτογράφηση των σχεδίων, που ενδέχεται να κρύβει η αναθεώρηση του συγκεκριμένου άρθρου του Συντάγματος, επιχειρούν, μιλώντας στη «δημοκρατία», ο Νίκος Μπελαβίλας, καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, όπου και διευθύνει το Εργαστήριο Αστικού Περιβάλλοντος, και ο Δημήτρης Πετρόπουλος, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών (ΠΟΕΜΔΥΔΑΣ). Και οι δύο εκτιμούν ότι μέσα από την αλλαγή του άρθρου η κυβέρνηση επιθυμεί να διευκολύνει μεγάλες επενδύσεις.
«Η κυβέρνηση φαίνεται ότι σχεδιάζει μια πολεοδομία επενδύσεων. Επιχειρεί να διαμορφώσει το πλαίσιο, ώστε να είναι συνταγματική η υπέρβαση των συνηθισμένων συντελεστών σε περιοχές με τάσεις ανάπτυξης» σημείωσε ο κ. Μπελαβίλας, λέγοντας πως πίσω από τη δυναμική πολεοδομία κρύβεται πιθανότατα κάποιο σχέδιο για να προχωρήσουν στρατηγικές επενδύσεις.
Τόνισε ότι η δυναμική πολεοδομία δεν υπάρχει ως διεθνής όρος, εκτιμώντας ότι αποτελεί κάποιο νέο τέχνασμα της κυβέρνησης. «Κάτι έχουν εφεύρει και προσπαθούν να το παρουσιάσουν ως νεοτερισμό. Αλλωστε μας έχει μάθει η κυβέρνηση να αλλάζει τους όρους για να περάσει αυτό που θέλει» υποστήριξε ο καθηγητής του ΕΜΠ.
Εφερε ως παράδειγμα την έκταση στο Ελληνικό, όπου υπήρξε ειδική πολεοδομική ρύθμιση για να αυξηθεί σημαντικά ο συντελεστής δόμησης σε σχέση με όσα ισχύουν στην υπόλοιπη Αττική και να ανοίξει ο δρόμος για την ανέγερση των ουρανοξυστών. «Το Ελληνικό αποτελεί μια περίπτωση καταστροφικής δυναμικής πολεοδομίας» πρόσθεσε ο κ. Μπελαβίλας. Από την πλευρά του, ο κ. Πετρόπουλος εκτίμησε πως η κυβέρνηση προτείνει την αναθεώρηση του άρθρου 17, ώστε να κατοχυρώσει συνταγματικά τη μεταφορά συντελεστή δόμησης.
«Μέχρι σήμερα πολλοί νόμοι για την ενεργοποίηση του θεσμού έχουν κριθεί αντισυνταγματικοί. Μέσω της αναθεώρησης θα επιδιώξει να διαμορφώσει συνταγματικά το άρθρο με τέτοιον τρόπο ώστε να μην κριθούν ξανά αντισυνταγματικές οι διατάξεις της μεταφοράς συντελεστή δόμησης» μας είπε ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών. Σύμφωνα με τον κ. Πετρόπουλο, η θεσμοθέτηση της δυναμικής πολεοδομίας, όπως την ονομάζει η κυβέρνηση, συνδέεται με τη διευκόλυνση μεγάλων επενδύσεων. «Θεωρώ ότι σχετίζεται με το κερδοσκοπικό παιχνίδι που εξελίσσεται το τελευταίο διάστημα γύρω από την αξία της γης, από μεγάλα τουριστικά, ενεργειακά και εργολαβικά συμφέροντα. Φαίνεται ότι με τον τρόπο αυτό θα επιδιώξει να καταστήσει πιο εύκολες τις διαδικασίες για τις μεγάλες επενδύσεις» επισήμανε ο κ. Πετρόπουλος.
Υπενθυμίζεται ότι για το άρθρο 17 η πρόταση της Ν.Δ. για τη συνταγματική αναθεώρηση, που παρουσιάστηκε την προηγούμενη εβδομάδα, περιλαμβάνει τη διατύπωση του άρθρου με πιο λιτό τρόπο, την προστασία με σαφήνεια όχι μόνο της ιδιοκτησίας, αλλά και της περιουσίας (μετοχές, ομόλογα, πνευματική και βιομηχανική ιδιοκτησία, εμπορικό σήμα), την πρόβλεψη αποζημίωσης για περιορισμό χρήσης χωρίς απαλλοτρίωση, τη δυνατότητα μεταφοράς συντελεστή δόμησης με τη θεσμοθέτηση της δυναμικής πολεοδομίας, αλλά και τη δυνατότητα αξιοποίησης εγκαταλελειμμένων κτιρίων για κοινωνικούς σκοπούς.
Μηχανισμός ανακατανομής αξίας γης
Η μεταφορά συντελεστή δόμησης λειτουργεί ως μηχανισμός ανακατανομής της αξίας, μεταφέροντας δικαιώματα από περιοχές περιορισμού σε περιοχές ανάπτυξης. Η ενεργοποίησή της θα επηρεάσει την αξία, τη χρήση και την ανάπτυξη της γης. Προς το παρόν έχει τεθεί σε πιλοτική λειτουργία η Ψηφιακή Τράπεζα Γης, στην οποία καταχωρίζονται τίτλοι μεταφοράς συντελεστή, που βρίσκονται σε ισχύ και διαθέτουν υπόλοιπο δόμησης προς μεταφορά.
