Σε τροχιά μετώπου κινούνται οι διαπραγματεύσεις για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2028-2034). Οι πλουσιότερες χώρες, οι οποίες επωμίζονται το μεγαλύτερο βάρος των κοινοτικών δαπανών, εντείνουν τις πιέσεις τους για δραστική μείωση του προϋπολογισμού ύψους 1,8 τρισ. ευρώ που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Λίγες εβδομάδες πριν από την επίσημη έναρξη των κρίσιμων συζητήσεων, υπουργοί που εκπροσωπούν εννέα κράτη-μέλη με θετική καθαρή συνεισφορά (πληρώνουν δηλαδή περισσότερα από όσα εισπράττουν) οργανώνουν κοινή γραμμή άμυνας. Στο πλαίσιο του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων στις Βρυξέλλες, οι χώρες αυτές συντονίζουν τις κινήσεις τους με στόχο να μπλοκάρουν τις αυξήσεις.
Οι δύο αντίπαλες τάσεις
Το στρατόπεδο που ζητά δημοσιονομική πειθαρχία αποτελείται από τη Σουηδία, τη Δανία, τη Φινλανδία, την Αυστρία, την Ολλανδία, τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ιρλανδία και το Βέλγιο. Όπως ξεκαθάρισε η Σουηδή υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, Τζέσικα Ρόζενκραντζ, δεν υπάρχει περιθώριο για κατακόρυφη αύξηση των εθνικών εισφορών, συμπληρώνοντας ότι το τελικό ποσό πρέπει να μειωθεί σημαντικά. Στο ίδιο μήκος κύματος, η Αυστριακή ομόλογός της, Κλαούντια Μπάουερ, τόνισε ότι η ΕΕ οφείλει να δείξει αυτοσυγκράτηση σε μια περίοδο που τα κράτη-μέλη προχωρούν σε εγχώριες περικοπές.
Στον αντίποδα, μια ισχυρή συμμαχία 16 χωρών —στην οποία συμμετέχουν η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία και η Πολωνία— αντιδρά έντονα στις σχεδιαζόμενες περικοπές. Με κοινή τους δήλωση, η οποία συντονίστηκε από τη Ρουμανία, επισημαίνουν ότι η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ), η πολιτική συνοχής για τις φτωχότερες περιφέρειες και η αλιεία είναι οι μόνες που υφίστανται πραγματικές μειώσεις στο προσχέδιο της Κομισιόν, παρά τη συνολική αύξηση του προϋπολογισμού. Οι 16 χώρες ζητούν ενίσχυση αυτών των κονδυλίων, τα οποία πλέον αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το μισό των συνολικών δαπανών.
Το παρασκήνιο και τα «rebates»
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ευελπιστεί στην έγκριση ενός πακέτου που, μαζί με την αποπληρωμή του χρέους για το Ταμείο Ανάκαμψης από την πανδημία, αγγίζει τα 2 τρισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 1,26% του συνολικού εθνικού εισοδήματος των «27» (έναντι 1,1% του τρέχοντος προϋπολογισμού).
Η πίεση μεταφέρεται πλέον και στις επιστροφές χρημάτων (rebates) που απολαμβάνουν πέντε συγκεκριμένα κράτη (Γερμανία, Σουηδία, Αυστρία, Δανία και Ολλανδία). Οι 15 χώρες που στηρίζουν έναν μεγαλύτερο προϋπολογισμό ζητούν την πλήρη κατάργηση αυτών των εκπτώσεων, υποστηρίζοντας ότι δεν υφίσταται πλέον καμία πολιτική ή οικονομική λογική για τη διατήρησή τους. Παράλληλα, αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να μετατεθεί χρονικά ένα μέρος της αποπληρωμής του δανεισμού για την πανδημία, το οποίο αναμένεται να κοστίσει 168 δισ. ευρώ στον επόμενο προϋπολογισμό.
Το χρονοδιάγραμμα των αποφάσεων
Οι διαβουλεύσεις αναμένεται να κορυφωθούν το επόμενο διάστημα, καθώς η Κύπρος, η οποία ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, ολοκληρώνει τις επαφές για την καταγραφή των «κόκκινων γραμμών» κάθε χώρας. Το αναλυτικό προσχέδιο με τα συγκεκριμένα νούμερα και τις κατανομές ανά τομέα (NegoBox) αναμένεται να παρουσιαστεί γύρω στις 10 Ιουνίου.
Στη συνέχεια, το σχέδιο θα τεθεί προς συζήτηση σε επίπεδο μόνιμων αντιπροσώπων και ακολούθως θα βρεθεί στο τραπέζι των ηγετών της ΕΕ κατά τη Σύνοδο Κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η οποία ξεκινά στις 18 Ιουνίου.
