Διακόσια χρόνια μετά την Εξοδο του Μεσολογγίου, η Μιμή Ντενίση μιλά στο «ENJOY» για την ιστορία που δεν πρέπει να ξεχαστεί, για τον αγώνα για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, για τη νέα τηλεοπτική σειρά «Madre», για τον ξεριζωμό των Μικρασιατών και την Ελλάδα που, όπως λέει, κινδυνεύει να χάσει τις αξίες της. Με λόγο πατριωτικό και βαθιά συναισθηματικό, η δημοφιλής ηθοποιός και δημιουργός ξεκαθαρίζει πως «δεν είμαστε προς πώληση», υπερασπίζεται την ελληνική οικογένεια και δηλώνει αποφασισμένη να συνεχίσει να δίνει μάχες για τον πολιτισμό και την ιστορική μνήμη.
- Της Μαρίας Ανδρέου
Ανατρίχιασαν ακόμα και οι πέτρες, δάκρυσαν μέχρι και τα τείχη του Κήπου των Ηρώων, όταν η υπέροχη Μιμή Ντενίση, η σπουδαία Αλκηστις Πρωτοψάλτη, ο Γιάννης Τσιμιτσέλης, ο Γιάννης Διονυσίου, ο συνθέτης Ανδρέας Κατσιγιάννης, ο μαέστρος Σπύρος Χολέβας, η στιχουργός Λίνα Δημοπούλου, η χορωδία του Μεσολογγίου, μια πολυπληθής ζωντανή ορχήστρα μουσικών και δεκάδες ερασιτέχνες ηθοποιοί με παραδοσιακές φορεσιές του Ιστορικού Συλλόγου Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου υποκλίθηκαν μπροστά σε περισσότερους από 3.000 κατοίκους της Ιερής Πόλης, απογόνους των ηρώων της Ελληνικής Επανάστασης.
Τέτοια συγκίνηση και τέτοια προσέλευση κόσμου δεν είχε ξαναζήσει το Μεσολόγγι στο πλαίσιο των επετειακών εκδηλώσεων για τα 200 χρόνια από την ηρωική Εξοδο. Και η Ιερά Μητρόπολη Αιτωλίας και Ακαρνανίας, που υπήρξε βασικός αρωγός της όλης προσπάθειας, έχει κάθε λόγο να αισθάνεται υπερήφανη για αυτή τη λαμπρή αποδοχή και την ανταπόκριση του κόσμου.
Το «Enjoy» δεν θα μπορούσε να λείπει από τη μεγαλειώδη παράσταση «Εξοδος – Ο Δρόμος για την Αθανασία», ένα επικό ορατόριο και πρωτότυπο μουσικό έργο, μια συγκλονιστική ελεγεία για τον ηρωισμό των Μεσολογγιτών, που έφτασαν στο σημείο, μέσα στην ασιτία, να τρώνε ποντίκια, γάτες, ακόμη και ανθρώπινα μέλη, παρά να παραδοθούν στο τουρκικό ασκέρι, να προσκυνήσουν το Ισλάμ και να προδώσουν πατρίδα και Χριστό.
Μετά το τέλος της εκδήλωσης η σημαντική ηθοποιός του θεάτρου μας Μιμή Ντενίση -πανέμορφη μέσα στην παραδοσιακή της φορεσιά- μίλησε στην «κυριακάτικη δημοκρατία» όχι μόνο για το Μεσολόγγι και το διαχρονικό μήνυμα της Εξόδου, αλλά και για τα Γλυπτά του Παρθενώνα, τη νέα της τηλεοπτική σειρά «Madre» και τον προσωπικό αγώνα που δίνει τα τελευταία χρόνια, με πάθος και αγάπη, για την Ελλάδα και τον πολιτισμό της.
Κυρία Ντενίση, ποιο είναι το μήνυμα της Εξόδου του Μεσολογγίου 200 χρόνια μετά, το 2026; Ποιο είναι το μήνυμα που μας δίνουν σήμερα οι ήρωες της Ιερής Πόλης του Μεσολογγίου, οι οποίοι προτίμησαν μια αιματηρή έξοδο από την πολιορκημένη πόλη τους αντί για την ασιτία και τον τουρκικό ζυγό;
Το μήνυμα της ηρωικής Εξόδου του Μεσολογγίου είναι η αξιοπρέπεια, η υπερηφάνεια, η γενναιότητα, ο αγώνας για ελευθερία. Και αυτά τα μηνύματα χρειάζεται η εποχή μας, μια εποχή που διαλύονται τα πάντα όχι μόνο στη χώρα μας αλλά και παγκοσμίως, καθώς παντού υπάρχουν αναβρασμός και εστίες πολέμου. Η δύναμη και η θυσία των ηρώων του Μεσολογγίου πρέπει να μας παραδειγματίσει στο σήμερα.
Τέτοια συμμετοχή την περιμένατε; Χιλιάδες κόσμου περίμεναν με ανυπομονησία να δουν έξω από τα τείχη του Κήπου των Ηρώων το ορατόριο «Εξοδος – Ο Δρόμος για την Αθανασία» του Ανδρέα Κατσιγιάννη σε στίχους Λίνας Δημοπούλου, με μια πλειάδα μουσικών και τη συμμετοχή τη δική σας, του Μεσολογγίτη ηθοποιού Γιάννη Τσιμιτσέλη, αλλά και της σπουδαίας ερμηνεύτριας Αλκηστης Πρωτοψάλτη.
Δεν πιστεύαμε στα μάτια μας. Αυτό που ζήσαμε ήταν κάτι μοναδικό. Η συγκίνησή μου είναι πάρα πολύ μεγάλη γιατί ο κόσμος ανταποκρίθηκε πολύ ζεστά στα κείμενα που έγραψα για τους ήρωες του Μεσολογγίου. Το ορατόριο του Ανδρέα Κατσιγιάννη ήταν αριστουργηματικό, ενώ η Αλκηστις Πρωτοψάλτη, με την τρομερή φωνή της, σηματοδότησε το ιστορικό της μεγάλης Εξόδου. Ξέρετε, ήταν πολύ συγκινητικό να πατάς πάνω στα χώματα όπου έχουν ταφεί χιλιάδες άνθρωποι -στο ακριβές αυτό σημείο της θυσίας-, να ξέρεις ότι εκεί, στον Κήπο των Ηρώων, έχουν θαφτεί γυναίκες, άνδρες, παιδιά, και να δίνεις αυτήν την παράσταση. Το συναισθηματικό αποτύπωμα αυτής παράστασης δεν περιγράφεται. Εκεί θυσιάστηκαν χιλιάδες αγωνιστές που προτίμησαν την ελευθερία από την πείνα και τον οθωμανικό ζυγό. Οι Μεσολογγίτες μέσα στο 2026 γιορτάζουν 200 χρόνια από τον ξεσηκωμό των προγόνων τους. Εκεί βασίστηκα κι εγώ, σε αυτή τη μεγάλη στιγμή, για να αφηγηθώ την ιστορία τους.
Λαός που δεν θυμάται την Ιστορία του έχει μέλλον;
Οχι. Το παρελθόν μας είναι το παρόν μας και το μέλλον μας. Δεν πρέπει να ξεχνάμε την Ιστορία μας, γιατί μοιραία θα επαναλάβουμε τα λάθη μας. Η Ιστορία διδάσκει. Το Μεσολόγγι δεν είναι ένας μικρός τόπος, είναι ένας τεράστιος τόπος ιστορικά. Στο Μεσολόγγι έπεσε η ματιά του Λόρδου Βύρωνα, του πιο γνωστού ανθρώπου κατά την εποχή του. Πάντα περνούσα έξω από το Μεσολόγγι και δεν πήγαινα να το δω από κοντά – και ήταν μεγάλο μου λάθος. Και να που ήρθε η στιγμή και είδα μια πανέμορφη πόλη με τη λιμνοθάλασσά της, τον Κήπο των Ηρώων, ένα μοναδικό ιστορικό σημείο ανά την οικουμένη, τα πολιτιστικά της κέντρα, όπως το Ξενοκράτειο Μουσείο, που φιλοξενεί τον πίνακα του Ντελακρουά, και το Τρικούπειο που φιλοξενεί το έργο του Βρυζάκη για την Εξοδο. Γνώρισα επίσης την καθημερινότητα των κατοίκων κατά τη διάρκεια της διαμονής μου, μια καθημερινότητα γεμάτη μουσική, λαογραφία, και παράδοση. Δεν υπάρχει Μεσολογγίτης που να μη γνωρίζει την ιστορία της πόλης του, τους ήρωές της και μάλιστα με λεπτομέρειες.
Για αρκετά χρόνια, κυρία Ντενίση, και είστε άξια συγχαρητηρίων, έχετε σκύψει πάνω στα ιστορικά μας θέματα, τη Μικρασιατική Καταστροφή, τα Γλυπτά του Παρθενώνα, τον Μακεδονικό Αγώνα, την Εξοδο του Μεσολογγίου, και συνεχίζετε. Τι σας κινεί;
Η αγάπη για την πατρίδα. Αγαπάω τον τόπο που γεννήθηκα. Και ευχαριστώ τον Τύπο και τώρα εσάς γιατί ό,τι και αν κάνω τόσα χρόνια -από την κινηματογραφική ταινία «Σμύρνη μου αγαπημένη» μέχρι τη θεατρική παράσταση «Και από Σμύρνη Θεσσαλονίκη» και πόσα ακόμη- είστε πάντα δίπλα μου. Αυτή είναι μεγάλη τιμή για μένα. Εχω μια συγκεκριμένη οπτική για τη ζωή. Από τη στιγμή που μέσα από τη δουλειά μου έγινα γνωστή, θα πρέπει να αρχίσω να προσφέρω στην πατρίδα μου, στο κοινό καλό. Το χρωστάω στον κόσμο που με ακολουθεί. Φτάνει με την προσωπική μου προβολή. Αυτή ήταν για τα νιάτα μου. Πάλεψα, τα κατάφερα. Από τη στιγμή που έχω κάνει σπουδές πάνω στην Ιστορία, έχω τη γνώση και τη χαρά να δημιουργώ. Πρέπει να προσφέρω σε μεγάλο βαθμό στον πολιτισμό και στην παιδεία. Αυτό έκανα και με την ταινία «Σμύρνη μου αγαπημένη»: κατάφερα να θυμίσω ένα θέμα που δεν έπιανε κανείς, από μεγάλο φόβο. Αυτό κάνω και με τα Γλυπτά του Παρθενώνα και τον Ελγιν. Αυτό έκανα και στο Μεσολόγγι. Και κάθε πόλη στην Ελλάδα έχει το δικό της ορόσημο, όπως έχει το Μεσολόγγι την Εξοδο του Μεσολογγίου. Δεν έχουν τα Καλάβρυτα το δικό τους ορόσημο; Το Ναύπλιο; Η Κρήτη; Η Μακεδονία μας; Το Μεσολόγγι ζει και θα συνεχίζει να εμπνέει την οικουμένη. Δεν γιορτάζει μόνο το 2026, αλλά κάθε χρόνο, κάθε μέρα. Αν ήμασταν στο Χόλιγουντ, κάθε πόλη της Ελλάδας θα είχε γίνει κινηματογραφική ταινία. Δεν θα γινόταν η Εξοδος του Μεσολογγίου; Αλλά εμείς δεν έχουμε χρήματα για μεγαλειώδεις παραγωγές. Δεν δίνουν λεφτά για τον πολιτισμό. Ξέρετε τι μάχη έχω δώσει για να βρω χρήματα για το ντοκιμαντέρ «Η γυναίκα πίσω από τον Ελγιν», για τα Γλυπτά του Παρθενώνα; Τρία χρόνια προσπαθώ. Οπως πέντε χρόνια έδινα αγώνα για τη «Σμύρνη μου αγαπημένη» και ένα χρόνο δίναμε μάχη για το ορατόριο για το Μεσολόγγι. Και η Ιερά Μητρόπολη Αιτωλίας και Ακαρνανίας στάθηκε δίπλα μας κύριος αρωγός.
Το θέμα των Γλυπτών του Παρθενώνα βρίσκεται πάλι στην επικαιρότητα. Η Τουρκία λέει ότι ουδέποτε έδωσε φιρμάνι στον Ελγιν να κατακρεουργήσει τον Παρθενώνα, όπως ισχυρίζονται σήμερα οι αρμόδιες Αρχές. Πόσο μας δικαιώνει αυτή η είδηση και πόσο κοντά βρισκόμαστε στην επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα από το Βρετανικό Μουσείο στο Νέο Μουσείο Ακρόπολης;
Πιο κοντά από ποτέ. Και όχι, δεν θέλω να γυρίσουν τα Γλυπτά του Παρθενώνα με μορφή δανεισμού. Δεν δανείζομαι κάτι που είναι δικό μου και μου το έχουν κλέψει. Το θέλω να έρθει πίσω στην πατρίδα μου. Και, φυσικά, ο Παρθενώνας είναι μια ξεχωριστή περίπτωση. Η Ελλάδα δεν ζητά να επιστραφούν οι αρχαιότητες από όλα τα μουσεία του κόσμου. Αν κάναμε κάτι τέτοιο, θα άδειαζαν όλα τα μουσεία. Ζητάμε μόνο την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, ώστε να ενοποιηθεί ένα μνημείο-σύμβολο της δημοκρατίας και του δυτικού πολιτισμού. Κάθε επιχείρημα του Βρετανικού Μουσείου, ότι δεν διαθέταμε μουσείο για φιλοξενήσει τα γλυπτά στην Αθήνα, έχει καταρριφθεί αφού έχουμε ένα από τα καλύτερα μουσεία στον κόσμο, το Νέο Μουσείο Ακρόπολης. Ο πρωθυπουργός μας, η υπουργός Πολιτισμού, αλλά και οι προηγούμενες κυβερνήσεις που πέρασαν στον τόπο και οι εκάστοτε υπουργοί Πολιτισμού -από τη Μελίνα Μερκούρη μέχρι τον Ευάγγελο Βενιζέλο-, είχαν όλοι μια στοχοπροσήλωση: να επιστρέψουν τα Γλυπτά του Παρθενώνα στην πατρίδα τους. Δεν μπορεί το κεφάλι του αλόγου από τη μετόπη και το αέτωμα του Παρθενώνα να είναι στο Βρετανικό Μουσείο και τα πόδια του στο Νέο Μουσείο Ακρόπολης. Το μνημείο χρειάζεται να ενωθεί και όχι να παραμείνει κατακρεουργημένο. Ο βρετανικός λαός συναινεί με την επιστροφή, όπως και πολλά μέλη της Βουλής των Λόρδων, καθώς και σημαντικές προσωπικότητες των γραμμάτων και των τεχνών, όπως ο καθηγητής Κέβιν Φέδερστοουν, αλλά και η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ.
Πότε θα γίνει η προβολή του ντοκιμαντέρ «Η γυναίκα πίσω από τον Ελγιν» στη δημόσια τηλεόραση;
Πιστεύω το φθινόπωρο του 2026 θα προβληθεί στην ΕΡΤ. Αλλά η avant premiere του ντοκιμαντέρ θα γίνει τη Δευτέρα 8 Ιουνίου στο Νέο Μουσείο Ακρόπολης και αυτή η εκδήλωση θα έχει παγκόσμια σημασία και συμβολισμό και πιστεύω θα δρομολογήσει τις διαδικασίες και θα κινητοποιήσει εξελίξεις. Για αυτό το ντοκιμαντέρ εργάστηκα πάνω από έναν χρόνο στον τομέα της ιστορικής έρευνας και τα κείμενα τα έγραψα την εποχή του κορονοϊού. Μετά, φυσικά, ξεκίνησα τον μεγάλο αγώνα για τη χρηματοδότησή του. Και βρήκα στήριξη τόσο από ελληνικές εταιρίες όσο και από Ελληνες της ομογένειας και από το Δημόσιο, γιατί δεν υπάρχει Ελληνας που να μη θέλει τα Γλυπτά του Παρθενώνα να γυρίσουν στην πατρίδα μας, εκεί όπου ανήκουν: στην Ακρόπολη. Να τονίσω, επίσης, ότι στις 28 Ιουνίου το ντοκιμαντέρ θα προβληθεί στη Γενεύη, στην Ελβετία, και αυτό μου δίνει μεγάλη χαρά γιατί εκεί θα είναι καλεσμένοι επιφανείς άνθρωποι αλλά και η Επιτροπή του Αγώνα της Επιστροφής των Γλυπτών στην Ελλάδα.
Υπάρχουν εθνικοί ευεργέτες σήμερα σαν τον Ζάππα, τον Βαρβάκη, τον Αβέρωφ;
Πιστεύω πως ναι, αν και κάποιοι μου λένε: «Μα πού είναι;» Εγώ στην περίπτωση του ντοκιμαντέρ για τα Γλυπτά του Παρθενώνα τούς είδα στο πρόσωπο της ΕΡΤ, της Περιφέρειας Αττικής, της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, του Alpha Κύπρου, του Αερολιμένα Αθηνών, της Aegean και πόσων ακόμη. Κοιτάξτε, στην Ελλάδα κινούμαστε με μονάδες στον πολιτισμό. Ενας να ξεκινήσει τα πράγματα, ένας φτάνει. Ενας να βρεθεί χορηγός για να χρηματοδοτήσει για το κοινό καλό, θα βρεθεί -από φιλότιμο και μόνο- ένας ακόμη να ακολουθήσει. Και με το πέρασμα του χρόνου θα βρεθούν και άλλοι μαζί, θα συντονιστούν για την Ελλάδα. Αλλά πρέπει να υπάρχει κάποιος μπροστάρης. Το ίδιο δεν έγινε και με την ταινία «Σμύρνη μου αγαπημένη»; Πόσοι είχαν φοβηθεί να ασχοληθούν με τη σφαγή στη Σμύρνη; Πόσοι δεν ήθελαν να πουν την αλήθεια για το 1922, για τον διχασμό βασιλικών και βενιζελικών και την επέλαση του Κεμάλ; Και ήρθε η στιγμή που από τη «Σμύρνη» και μετά άρχισαν οι δημιουργοί να ασχολούνται και με ελληνικά ιστορικά θέματα.
Πληροφορούμαστε ότι ετοιμάζετε και μια τηλεοπτική σειρά για την εγκατάσταση των προσφύγων της Μικρασιατικής Καταστροφής του 1922 στη Θεσσαλονίκη, με τίτλο «Μadre». Ισχύει;
Ναι. Μαdre σημαίνει μάνα. Η μάνα, γιατί δεν υπάρχει ιερότερο ανθρώπινο πλάσμα από εκείνη, αλλά και η μάνα πατρίδα. Το κείμενο της σειράς βασίζεται στο θεατρικό έργο που έγραψα «Και από Σμύρνη Σαλονίκη». Ηδη μιλάω με αρκετά κανάλια για αυτήν τη σειρά εποχής. Για μένα, αυτή η σειρά θα βοηθήσει πολύ και ουσιαστικά τη Μακεδονία και τη Θράκη μας. Και η ακριτική Θράκη, που κρατά Θερμοπύλες και έχει πρόβλημα δημογραφικό αλλά και πρόβλημα εύρεσης εργασίας, ώστε να μείνουν οι νέοι στο τόπο τους. Εχει μεγάλη ανάγκη στήριξης. Η Θράκη είναι παραμεθόριος περιοχή και δεν πρέπει οι κάτοικοι να πουλάνε τις περιουσίες τους σε ξένους και να φεύγουν επειδή δεν μπορούν να επιβιώσουν. Η Πολιτεία πρέπει να δει με προσοχή το θέμα της Θράκης, αλλά και της Μακεδονίας μας, ώστε να μην εγκαταλειφθούν τα χωριά από τους κατοίκους και να έρθουν όλοι στην Αθήνα. Πρόθεσή μου, πρώτα ο Θεός, είναι να γίνουν όλα τα γυρίσματα στην Μακεδονία και όχι στην Αθήνα. Και θα γίνουν. Η βόρεια Ελλάδα είναι πανέμορφη. Η Θεσσαλονίκη, η Βέροια, η Ξάνθη έχουν υπέροχα αρχοντικά και δεν έχει γυριστεί σχεδόν καμία σειρά σε αυτά τα μέρη. Ξέρετε τι ιστορία έχουν αυτά τα μέρη, τι όμορφα που είναι; Μόνο οι εβραϊκές συνοικίες με τα αρχοντικά, με τα απίστευτα σπίτια, στη Βέροια, φτάνουν… Είναι φανταστικές γειτονιές. Στη Θεσσαλονίκη έμεναν πολλοί πλούσιοι Εβραίοι και έχασαν τη ζωή τους το 1940, στο Ολοκαύτωμα.
«Και από Σμύρνη Σαλονίκη». Οι Ελληνες πρόσφυγες από το μηδέν ξαναέχτισαν περιουσίες και έδωσαν πολιτισμό στην πατρίδα. Τι κράμα ανθρώπων ήταν οι Μικρασιάτες;
Ανθρωποι κοσμοπολίτες, με παιδεία, φιλότιμοι, αγωνιστές, νοικοκυραίοι. Ανθρωποι της οικογένειας που έπαθαν πολλά. Από τα ψηλά βρέθηκαν στα χαμηλά, από τα πολλά στα λίγα. Εζησαν ό,τι χειρότερο μπορεί να ζήσει ο άνθρωπος: τον πόλεμο, τη βία, τον θάνατο, την καταστροφή, την προσφυγιά. Δυστυχώς, και στις μέρες μας η Ιστορία επαναλαμβάνεται. Πολλοί πόλεμοι υπάρχουν στη γειτονιά μας, αφού η ανθρωπότητα δεν μαθαίνει από τα λάθη των παλαιών γενιών. Σήμερα μπορεί πολύ εύκολα να γίνει κάθε λαός πρόσφυγας και να φύγει από την πατρίδα του γιατί έτσι θέλησαν οι ισχυροί, τα μεγάλα συμφέροντα και οι μεγάλες δυνάμεις. Πιστέψτε με, κανείς δεν θέλει να φύγει από τη χώρα του. Η ανάγκη, ο πόλεμος και η φτώχεια σε αναγκάζουν. Στη Θεσσαλονίκη, οι πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία προσπάθησαν να σταθούν ξανά στα πόδια τους. Τα κατάφεραν μέσα στη φτώχεια, ενώ έζησαν και τα πολιτικά άκρα -και τον φασισμό και τον κομμουνισμό-, αφού τα άκρα, για να βρουν έρεισμα λαϊκό, χρειάζονται δύσκολες συνθήκες διαβίωσης. Για μένα, αυτή η σειρά είναι σταθμός. Γιατί ο λαός μας πρέπει να προσέξει τη Μακεδονία μας. Η Ελλάδα έχει γίνει αθηνοκεντρική. Πρέπει να αγαπήσουμε ξανά τη Μακεδονία μας. Η ηρωίδα της σειράς είναι η Φιλιώ, μια μάνα Κουράγιο. Madre, με όλη τη σημασία της λέξεως. Για μένα μάνα είναι και η Θεσσαλονίκη, μια πόλη-σύμβολο.
Πόση σπουδαιότητα έχει η οικογένεια για τους Μικρασιάτες;
Πολύ μεγάλη. Και μάλιστα αυτό βγαίνει και προς τα έξω: είναι βασική τους αξία, θεμέλιος λίθος. Για όλη τη Μεσόγειο η οικογένεια έχει μεγάλη σημασία. Για την Ελλάδα, την Ιταλία, την Τουρκία. Βλέπετε σήμερα τουρκικές σειρές και αυτό που προσπαθούν να περάσουν, πέρα από τις ομορφιές της Πόλης, είναι η αξία της οικογένειας: ο σεβασμός ανάμεσα στο ζευγάρι, στα παιδιά, αλλά και προς τους παππούδες και τις γιαγιάδες. Εδώ βλέπεις ελληνικά σίριαλ και στο επίκεντρο είναι τα διαζύγια, οι απιστίες, η βία, και αναρωτιέμαι γιατί δείχνουμε τέτοιες ελληνικές οικογένειες. Είναι έτσι οι οικογένειες στην Ελλάδα μας; Δεν νομίζω. Οι εξαιρέσεις έχουν γίνει κανόνας. Η ελληνική κοινωνία στηρίζεται στην οικογένεια, στο μεγάλωμα των παιδιών από τους παππούδες και τις γιαγιάδες. Η ελληνική οικογένεια βοηθά τα μέλη της, τα φροντίζει με φαγητό και με αγάπη. Δεν είναι η μοναδική αξία μας το χρήμα, ο πλούτος, η εύκολη ζωή. Υπάρχουν ακόμη αξίες. Δεν είναι τα πάντα το χρήμα. Δεν είμαστε προς πώληση. Και η ομογένειά μας στο εξωτερικό στηρίζεται στην οικογένεια, στις ελληνικές παραδόσεις και στη θρησκεία. Στα σίριαλ όμως η ελληνική οικογένεια παρουσιάζεται είτε υπό διάλυση είτε υπερβολικά μοντέρνα.
Πώς σας φαντάζει η ελληνική κοινωνία;
Μπερδεμένη, σε σύγχυση. Ετσι είναι όμως και όλη η υφήλιος. Παρ’ όλα αυτά είμαστε πολύ καλύτερα από την αμερικανική κοινωνία. Η παγκόσμια κοινότητα αντιμετωπίζει μεγάλες γεωπολιτικές και οικονομικές αλλαγές. Λίγοι οι πλούσιοι, πολλοί οι φτωχοί πλέον. Υπάρχουν αλλαγές στην τεχνολογία, η επέλαση των ρομπότ και ο φόβος για τις δουλειές τού αύριο. Η Γη μας βράζει από τους πολέμους, οι πρόσφυγες είναι πολλοί, υπάρχει καταστροφή στο περιβάλλον, η επιρροή των κοινωνικών μέσων δικτύωσης, τα ψεύτικα νέα, η βιομηχανία της «τέλειας εικόνας» και οι τάσεις ομορφιάς. Μέσα σε όλα αυτά, η Ελλάδα παλεύει με κύριο κορμό της την ελληνική οικογένεια, τα ανδρόγυνα που δουλεύουν σκληρά για να μεγαλώσουν τα παιδιά τους. Υπάρχουν βέβαια και οι μοντέρνες οικογένειες, και καλά κάνουν, αλλά το κέντρο της Ελλάδας είναι η παραδοσιακή οικογένεια και αυτό αρέσει ακόμη και στα πιο μοντέρνα ζευγάρια, πιστέψτε με.
Κυρία Ντενίση, θα θέλατε να έχετε ένα θεσμικό ρόλο στον πολιτισμό της χώρας; Κάνετε τόσα πράγματα μόνη σας, γιατί όχι και με τη βοήθεια της Πολιτείας;
Η χώρα μου μού έχει προσφέρει πάρα πολλά και η Ελλάδα με έχει τιμήσει πολλές φορές όχι μόνο ως ηθοποιό αλλά και ως μεταφράστρια γαλλικών έργων. Για μένα, το να προσφέρω στην πατρίδα μου είναι ζωτικός στόχος ζωής. Ισως με έναν θεσμικό ρόλο αυτό θα μου ήταν πιο εύκολο, αλλά και τώρα έχω ενεργό ρόλο χωρίς να έχω κάποια πολιτική θέση. Είμαι μέσα στον πολιτισμό και σε όλο αυτό με βοηθάει η ευχέρεια που έχω και με τις ξένες γλώσσες. Θα έλεγα ότι τόσα χρόνια προσφέρω στη χώρα μου ως μοναχικός καβαλάρης. Ως Δον Κιχώτης, αν θέλετε. Ποιος πίστευε τότε το όνειρό μου και την ιδέα μου για τη Σμύρνη του 1922; Κι όμως βρήκα τα χρήματα και έγινε η ταινία. Τα πάντα τα οφείλω τόσα χρόνια στο κοινό που με ακολουθεί, στην αγάπη του, που μου τη δείχνει όπου και να πάω – από την Αθήνα μέχρι τη Θεσσαλονίκη όπου μένω καιρό όταν πάω με τις παραστάσεις μου. Προσωπικά, πορεύομαι τόσα χρόνια από τη δουλειά μου και με τα χρήματα αυτά ζω την οικογένειά μου, το παιδί μου. Για να ζήσω λοιπόν έχω χρήματα τα οποία βγάζω μέσα από το θέατρο. Αν μπορώ μέσα από το θέατρο και τις γνώσεις μου να βοηθήσω το κοινό καλό, αυτό μου δίνει τεράστια χαρά. Είμαι 45 χρόνια πάνω στο θεατρικό σανίδι και δεν ζήτησα ποτέ τίποτα. Για μένα, και το έχω δει αυτό διαχρονικά, οι καλλιτέχνες είναι και καλοί άνθρωποι. Δεν μπορεί να είσαι καλλιτέχνης και να είσαι κακός άνθρωπος. Οι καλλιτέχνες είναι αληθινοί άνθρωποι. Η Αρβελέρ μού έλεγε να ονειρεύομαι ψηλά και να έχω πάντα τα πόδια μου στη γη. Το βλέμμα στον ουρανό, αλλά τα πόδια ταπεινά, προσγειωμένα να πατούν στη γη. Το να είσαι δημοφιλής ηθοποιός και να μην είσαι άνθρωπος δεν οδηγεί πουθενά, θα έλεγα. Και επίσης, το να είσαι «ψώνιο» δεν οδηγεί πουθενά.
