Η κυβέρνηση και, ιδίως, προσωπικά ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης (καθώς ο -άνευ πολιτικής βαρύτητας- υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, αγνοείται από τους ομολόγους του) βρίσκονται σε νέα δίνη πιέσεων για τη χορήγηση αυξημένης βοήθειας στην Ουκρανία εν όψει της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ (Αγκυρα, 7 και 8 Ιουλίου).
Το κύριο μήνυμα του γ.γ. της Ατλαντικής Συμμαχίας, Μαρκ Ρούτε, και των κυβερνήσεων ΗΠΑ, Βρετανίας, Γαλλίας και Γερμανίας προς την Αθήνα είναι ότι πρέπει να συμβάλει σε ένα «ισχυρό παραδοτέο» προς την Ουκρανία μέχρι τη σύνοδο κορυφής ή μέσα σε λίγες εβδομάδες από τη λήξη της.
Σε αυτό το πλαίσιο, επαναλαμβάνονται οι συστάσεις για τη χορήγηση πυραύλων (όχι των συστοιχιών εκτόξευσης) Patriot, όπως δημόσια υπαινίχθηκε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της Ουκρανίας στις αρχές του μήνα και ιδιωτικά -και εμφατικά- ζήτησε ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι από τον κ. Μητσοτάκη κατά τη συνάντησή τους, στις Βρυξέλλες, την περασμένη Πέμπτη.
Το πρόσθετο νέο στοιχείο είναι ότι ο κ. Ζελένσκι και οι στενοί συνεργάτες του, εκτός των Patriot, ζητούν και συγκεκριμένους τύπους πυραύλων, οι οποίοι χρησιμοποιούνται από μαχητικά αεροσκάφη αμερικανικής και γαλλικής κατασκευής προς κάλυψη και άλλων αναγκών. Ωστόσο, τις τελευταίες ημέρες το Κίεβο υιοθετεί και μια εναλλακτική γραμμή έναντι της Αθήνας. Με δεδομένο ότι ο κ. Μητσοτάκης, ο υπουργός Εθνικής Αμυνας, Νίκος Δένδιας, και ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ομονοούν ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να χορηγεί κύριο υλικό και πυρομαχικά, που καλύπτουν άμεσες και προφανείς επιχειρησιακές ανάγκες λόγω του εξ Ανατολών κινδύνου, η Ουκρανία προβάλλει δύο διαπραγματευτικά ισοδύναμα.
Ως πρώτο, προτείνεται η παραχώρηση πυραύλων που η πιστοποίησή τους βρίσκεται «κοντά στην ημερομηνία λήξης», μολονότι είναι γνωστό ότι οι ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις συνήθως ανανεώνουν αυτές τις πιστοποιήσεις ή αντικαθιστούν τους πυραύλους, αξιώνοντας ρεαλιστικές οικονομικές λύσεις από τους κατασκευαστές τους.
Το δεύτερο προτεινόμενο ισοδύναμο είναι να εγκριθεί ελληνική χρηματοδότηση (σε αμιγώς εθνικό επίπεδο ή ως συνεισφορά σε συμμαχικό πρόγραμμα) για την παραγγελία απευθείας, από την ίδια την Ουκρανία, Patriot από τις Raytheon και Lockheed Martin ή για την αγορά τους από χώρες που θέλουν να τους διαθέσουν.
Λόγω της φυσιολογικής τήρησης απορρήτου σε τέτοια θέματα, δεν έχουν διαρρεύσει πληροφορίες για το ακριβές ποσό της αιτούμενης χρηματοδότησης-συνεισφοράς. Πάντως, είναι εμπορικά γνωστό ότι μία νέα συστοιχία Patriot κοστίζει περισσότερο από 1 δισεκατομμύριο δολάρια (οι «μεταχειρισμένες» φθηνότερα) και οι πύραυλοι από 4 έως 4,8 εκατομμύρια έκαστος (ανάλογα με το τύπο PAC-2 ή PAC-3 και τον αριθμό μονάδων ανά παραγγελία).
Ασφαλώς η γραμμή του πρωθυπουργού ότι «η Ελλάδα βρίσκεται στη σωστή πλευρά της Ιστορίας» είναι ορθή και πρέπει να συνεχιστεί, αλλά το πρόβλημα είναι ο -συνεχώς λανθασμένος- τρόπος εφαρμογής αυτής της πολιτικής. Ανάλογα ποσά προκαλούν, ούτως ή άλλως, ίλιγγο και η κατάσταση γίνεται χειρότερη αν ληφθεί υπόψη ότι τα ουκρανικά αιτήματα έρχονται να προστεθούν στο ήδη δυσθεόρατο κόστος της ελληνικής βοήθειας, το τρέχον έτος, άνω των 600 εκατομμυρίων ευρώ στο πλαίσιο αποφάσεων στο ΝΑΤΟ. Επιπλέον αυτών, στη σύνοδο της 7ης-8ης Ιουλίου ίσως εγκριθεί ως «παραδοτέο» (ή προωθηθεί αποφασιστικά προς έγκριση προσεχώς) το σχέδιο του κ. Ρούτε για τη διάθεση, κάθε χρόνο προς την Ουκρανία, χρηματοδότησης ίσης προς το 0,25% του ΑΕΠ κάθε χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ.
Συζητείται ακόμα η αύξηση συνεισφορών στο πρόγραμμα PURL για την αγορά όπλων αποκλειστικά αμερικανικής κατασκευής, προς διάθεση στην Ουκρανία, με δαπάνες των ευρωπαϊκών μελών του ΝΑΤΟ. Ταυτόχρονα, η Ελλάδα συμμετέχει και στο δάνειο στήριξης της Ε.Ε. προς το Κίεβο για τη διετία 2026-27. Παρά την τεράστια αυτή ελληνική βοήθεια και ως απόδειξη των συνεχιζόμενων λαθών του, ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε, μετά τη συνάντηση με τον κ. Ζελένσκι, μόνον ότι «είμαστε σε προχωρημένες συζητήσεις για τη δυνατότητα μιας συμφωνίας, η οποία θα επιτρέπει στη χώρα μας να αξιοποιήσει τη σημαντικότατη τεχνογνωσία» της Ουκρανίας σε μη επανδρωμένα ιπτάμενα, χερσαία, θαλάσσια και υποβρύχια συστήματα.
Ο πρωθυπουργός δεν διευκρίνισε τι συζητούμε και τι έχει αλλάξει από τον περασμένο Νοέμβριο, όταν η συμφωνία παρουσιάστηκε ως βέβαιη. Και κυρίως δεν απαίτησε την κατάργηση του απαράδεκτου όρου του Κιέβου που επιμένει ότι πρέπει να έχει βέτο (για να μη θιγεί η Τουρκία) στον τρόπο χρήσης των drones από τις ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις και στις εξαγωγές τους προς τρίτες χώρες.
Παρασκηνιακές επαφές
Παράλληλα, συνεχίζονται, χωρίς δυνατότητα παρέμβασης και αξιοποίησής τους για τα ελληνικά συμφέροντα, οι παρασκηνιακές επαφές μεταξύ της Ε.Ε. και της Ρωσίας. Ο διευθυντής του γραφείου του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, αποκαλύφθηκε ότι συνομιλεί (κατόπιν εγκρίσεως του προϊσταμένου του) με τον σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας του Κρεμλίνου και δικαιολογήθηκε αργότερα ότι προσπαθούσε απλώς να ανοίξει έναν διπλωματικό δίαυλο συνεννόησης. Ο κ. Μητσοτάκης, που άλλοτε δήλωνε ότι «διεξάγουμε πόλεμο εναντίον της Ρωσίας» (χωρίς να υπάρχει σχετική συλλογική απόφαση ή δήλωση της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ), έσπευσε να στηρίξει τον κ. Κόστα, τονίζοντας ότι «μπορεί να μιλήσει για λογαριασμό όλων μας».
Ομως αυτό που έκρυψε ο πρωθυπουργός είναι ότι, ξαφνικά, η Ελλάδα ζητεί από τον κ. Κόστα και την πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να υιοθετηθεί ήπια γραμμή ως προς τις κυρώσεις για τη μεταφορά ρωσικού LNG σε τρίτες χώρες και να μη συμπιεστεί, κάτω από τα 60 δολάρια ανά βαρέλι, η οροφή τιμής (oil price cap) του μεταφερόμενου ρωσικού πετρελαίου από πλοία ελληνικών και ευρωπαϊκών συμφερόντων. Περίεργα πράγματα! Μέχρι πρόσφατα η κυβέρνηση διαφήμιζε την αντιρωσική στάση της, τονίζοντας την ανάγκη πλήρους απεξάρτησης από το ρωσικές ενεργειακές εξαγωγές.
* Εκδότης του περιοδικού «Αμυνα & Διπλωματία» και σύμβουλος ξένων εταιριών μελέτης επιχειρηματικού ρίσκου για τη ΝΑ Ευρώπη
