Ο Ουκρανός ολιγάρχης Βαντίμ Ερμολάεφ, ένας από τους πλέον γνωστούς επιχειρηματίες της Ουκρανίας, με δραστηριότητες στους τομείς των ακινήτων, της βιομηχανίας και της οινοποιίας, νοσηλεύεται σε σοβαρή κατάσταση στο νοσοκομείο Πριγκίπισσα Γκρέις, του Μονακό, έπειτα από την ισχυρή έκρηξη που συγκλόνισε το βράδυ της Δευτέρας το πριγκιπάτο. Οι Αρχές εξετάζουν το ενδεχόμενο στοχευμένης βομβιστικής επίθεσης, ενώ ο δράστης παραμένει ασύλληπτος.
- Από τη Μαρία Δεναξά
Ο 58χρονος Ουκρανός ολιγάρχης, του οποίου η περιουσία συνδέεται με αμφιλεγόμενες επιχειρηματικές δραστηριότητες, βρισκόταν στην οδό Révérend Père Louis Frolla, σε πολυκατοικία όπου διέμενε μαζί με τη σύζυγό του και τον έφηβο γιο τους, σύμφωνα με την Εισαγγελία του Μονακό. Οπως έχει καταγράψει το σύστημα βιντεοεπιτήρησης, ο άγνωστος, γύρω στις 9 το βράδυ, άφησε ένα σακίδιο στην είσοδο της πολυκατοικίας και λίγο αργότερα σημειώθηκε ισχυρή έκρηξη, με αποτέλεσμα ο Ερμολάεφ να τραυματιστεί σοβαρά, η σύζυγός του να χαροπαλεύει, ενώ η ζωή του γιου τους δεν διατρέχει κίνδυνο.
Οι Αρχές του πριγκιπάτου διεξάγουν εκτεταμένες έρευνες για τον εντοπισμό του δράστη, χωρίς, προς το παρόν, να έχουν ανακοινώσει τα κίνητρα της επίθεσης. Ο Βαντίμ Ερμολάεφ κατάγεται από το Ντνίπρο, πόλη της ανατολικής Ουκρανίας, βόρεια της Ζαπορίζια. Ο ουκρανικός Τύπος τον αποκαλούσε «ο άνθρωπος που άλλαξε το πρόσωπο του Ντνίπρο», καθώς θεωρούνταν ο επιχειρηματίας που συνέβαλε καθοριστικά στον μετασχηματισμό της πόλης. Μετά τις σπουδές του στα οικονομικά και στη στρατιωτική του θητεία, ίδρυσε τον όμιλο Alef και εξελίχθηκε γρήγορα σε έναν από τους μεγαλύτερους κατασκευαστές και επενδυτές της περιοχής.
Υπό την καθοδήγησή του, στο Ντνίπρο κατασκευάστηκαν ουρανοξύστες, εμπορικά κέντρα και οικιστικά συγκροτήματα, ενώ ανακαινίστηκε και μία από τις κεντρικές λεωφόρους της πόλης. Μέσα σε λίγες δεκαετίες δημιούργησε έναν πολυσχιδή επιχειρηματικό όμιλο, με δραστηριότητες στην αγοραπωλησία ακινήτων, στην παραγωγή δομικών υλικών, στη μεταλλουργία, στις υπηρεσίες υγείας και στον αγροδιατροφικό τομέα. Συνολικά, περίπου 20 διαφορετικούς κλάδους.
Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η παρουσία του στον κλάδο της οινοποιίας και των αλκοολούχων ποτών, με παραγωγικές εγκαταστάσεις και αμπελώνες στην Κριμαία. Η επιχειρηματική του επιτυχία τον κατέταξε μεταξύ των πλουσιότερων ανθρώπων της Ουκρανίας, με το περιοδικό «Focus» να τον κατατάσσει στην 48η θέση των πλουσιότερων Ουκρανών το 2016 και το «Forbes» ακόμα υψηλότερα, στην 39η θέση, εκτιμώντας την περιουσία του στα 230 εκατομμύρια δολάρια.
Κατηγορίες
Η επιχειρηματική του πορεία, ωστόσο, συνοδεύτηκε από σοβαρές καταγγελίες μετά την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία το 2014. Ουκρανικά μέσα ενημέρωσης και οι Αρχές υποστήριξαν ότι εταιρίες οινοποιίας συμφερόντων του Ερμολάεφ συνέχισαν να εμπορεύονται κρασιά που παράγονταν στην Κριμαία και να τα διαθέτουν στη ρωσική αγορά, με την ένδειξη «γεωγραφικά προστατευμένο κρασί Κριμαίας», ενώ τα ίδια προϊόντα, που προορίζονταν για τις αγορές της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών, εμφάνιζαν ως προέλευση την ηπειρωτική Ουκρανία.
Παρότι τα σταφύλια και στις δύο περιπτώσεις προέρχονταν από τους ίδιους αμπελώνες, αυτή η πρακτική φέρεται ότι του επέτρεπε να παρακάμπτει τις κυρώσεις που είχαν επιβληθεί στα προϊόντα προερχόμενα από την προσαρτημένη Κριμαία. Ο ίδιος αρνήθηκε κατηγορηματικά τις κατηγορίες και προειδοποίησε ότι θα κινηθεί νομικά εναντίον οποιουδήποτε συνέχιζε να τις αναπαράγει. Οι υποψίες, ωστόσο, δεν περιορίστηκαν εκεί. Οι ουκρανικές Αρχές διερευνούσαν επίσης καταγγελίες ότι οι εταιρίες του κατέβαλλαν φόρους που κατέληγαν στον ρωσικό κρατικό προϋπολογισμό.
Το 2019 ανακοίνωσε ότι εγκαταλείπει την ουκρανική υπηκοότητα και αποκτά κυπριακό διαβατήριο, επικαλούμενος την ανάγκη για μεγαλύτερη νομική ασφάλεια και προστασία των επενδύσεών του. Οπως δήλωσε στο «Forbes»: «Θέλω διεθνή προστασία. Το ουκρανικό δικαστικό σύστημα, για να το θέσω ευγενικά, δεν είναι τέλειο και το φορολογικό σύστημα δεν είναι αντικειμενικό». Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, το 2022, συμπεριλήφθηκε στη λίστα των επιχειρηματιών που τα ουκρανικά μέσα αποκαλούσαν ειρωνικά «Τάγμα του Μονακό», αναφερόμενα σε εύπορους Ουκρανούς που είχαν εγκατασταθεί στη Γαλλική Ριβιέρα και στο πριγκιπάτο. Την ίδια χρονιά το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας και Αμυνας της Ουκρανίας επέβαλε κυρώσεις εις βάρος του μεγιστάνα για διάστημα δέκα ετών.
Οι έρευνες για ξέπλυμα χρήματος και η σύλληψη του γιου του
Το όνομα του Ερμολάεφ έχει συνδεθεί επίσης με έρευνες για πιθανό ξέπλυμα χρήματος. Στο επίκεντρο βρέθηκε η εσθονική Versobank, στην οποία φέρεται ότι συμμετείχε ως συνιδιοκτήτης.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα και στοιχεία που είχαν εξετάσει οι εσθονικές Αρχές, μεγάλα χρηματικά ποσά, προερχόμενα από μη κατοίκους της Εσθονίας, διακινήθηκαν μέσω της τράπεζας προτού αυτή τεθεί υπό εκκαθάριση, προκαλώντας υποψίες για παράνομες χρηματοοικονομικές συναλλαγές. Ο ίδιος δεν έχει καταδικαστεί για τις συγκεκριμένες υποθέσεις. Παράλληλα, ο γιος του συνελήφθη το 2022 στην Κύπρο, κατόπιν αιτήματος της Interpol, στο πλαίσιο ξεχωριστής έρευνας που αφορούσε υπόθεση λειτουργίας τηλεφωνικού κέντρου που εξαπατούσε πολίτες στο Κίεβο, παρά τις κυρώσεις.
Οι ερευνητές δεν αποκλείουν κανένα σενάριο για την έκρηξη στο Μονακό. Με δεδομένο το επιχειρηματικό παρελθόν του Ερμολάεφ, τις οικονομικές διαμάχες και τις διεθνείς έρευνες εις βάρος του, εξετάζεται, μεταξύ άλλων, το ενδεχόμενο στοχευμένης εγκληματικής ενέργειας. Μέχρι στιγμής, πάντως, οι Αρχές δεν έχουν ανακοινώσει επίσημα στοιχεία που να συνδέουν την επίθεση με τις επιχειρηματικές ή οικονομικές δραστηριότητες του Ουκρανού επιχειρηματία, ενώ οι έρευνες βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη.
Σύμφωνα με τον υπουργό Επικρατείας του Μονακό, ο Ουκρανός ολιγάρχης και η οικογένειά του πιθανότατα να αποτελούσαν στόχο, καθώς ο φερόμενος ως δράστης φέρεται ότι έχει ταυτοποιηθεί. «Οπως διαπιστώθηκε, είχε κινηθεί αρκετές φορές στην περιοχή, προκειμένου να περιμένει τα θύματα» δήλωσε ο ανώτατος αξιωματούχος του πριγκιπάτου.
