Τη σημερινή ημέρα, το ορθόδοξο εορτολόγιο τιμά τη μνήμη του Αγίου Υακίνθου του κουβικουλάριου. Βάσει αυτού, γιορτάζουν όσοι φέρουν τα ονόματα Ανατόλιος, Ζουμπουλία, καθώς και οι Υάκινθος, Υακίνθη, Υάνθη και Ιάνθη.
Από την Καισάρεια στο κέντρο της ρωμαϊκής εξουσίας
Τα ιστορικά και θρησκευτικά κείμενα καταγράφουν ότι ο Υάκινθος γεννήθηκε το 78 μ.Χ. στην Καισάρεια της Καππαδοκίας. Ανέλαβε καθήκοντα θαλαμηπόλου στην υπηρεσία του αυτοκράτορα Τραϊανού. Η θέση αυτή τον έφερε στους στενούς κύκλους του παλατιού, εξασφαλίζοντάς του υψηλή κοινωνική θέση και την πλήρη εμπιστοσύνη της αυτοκρατορικής αυλής.
Η ρήξη με τον αυτοκράτορα
Η οριστική σύγκρουση επήλθε με την έναρξη των συστηματικών διωγμών κατά των χριστιανών. Ο νεαρός θαλαμηπόλος δεν απέκρυψε τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις, προκαλώντας την έντονη δυσαρέσκεια του Τραϊανού. Ο αυτοκράτορας του καταλόγισε ευθέως αχαριστία για την εύνοια που απολάμβανε, με τον Υάκινθο να υπερασπίζεται τη στάση του:
«Αν η ευγνωμοσύνη είναι αρετή, βασιλιά, ποια απολογία θα μπορέσω να δώσω αρνούμενος το Σωτήρα μου Χριστό, ο όποιος έχυσε για μένα το αίμα του, ο οποίος μου χάρισε την πίστη, την ελπίδα, την αγάπη, ο όποιος μου δίνει λιμάνι στις τρικυμίες της ψυχής, παρηγοριά στη θλίψη, ασφάλεια στα κύματα, θώρακα στις δοκιμασίες; Και ο οποίος μου επιφυλάσσει συμμετοχή αιώνια στη βασιλεία Του και τη δόξα»;
