Στις 30 Ιουνίου η ύπατη εκπρόσωπος της Ε.Ε. για την εξωτερική πολιτική Κάγια Κάλας βρέθηκε στην Αγκυρα. Συνοδευόταν από την επίτροπο Διεύρυνσης Μάρτα Κος και τον επίτροπο Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τούς υποδέχτηκε στο προεδρικό μέγαρο, έχοντας τον υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν στο πλευρό του. Στην επίσημη δήλωσή της μετά τη συνάντηση η Κάλας υποστήριξε πως η Τουρκία αποτελεί «βασικό εταίρο σε ζητήματα ασφάλειας, μετανάστευσης και ενέργειας», ενώ έκλεισε αναφέροντας πως η χώρα «συμβάλλει σημαντικά στην υπεράσπιση του ανατολικού πλευρού του ΝΑΤΟ».
Κι όμως, μόλις δεκατρείς ημέρες νωρίτερα, στις 17 Ιουνίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε υιοθετήσει με 381 ψήφους υπέρ μία άκρως αποκαλυπτική έκθεση. Η έκθεση αυτή ζητεί από την Κάλας να εξετάσει άμεσα την επιβολή κυρώσεων εναντίον Τούρκων αξιωματούχων, όπως ο υπουργός Δικαιοσύνης Ακίν Γκιουρλέκ, για συστηματικές παραβιάσεις δικαιωμάτων.
Το χάσμα ανάμεσα στην Κομισιόν, που επιλέγει σταθερά τη γλώσσα του συμβιβασμού, και στο Κοινοβούλιο, που μιλά ανοιχτά για συστηματική απειλή, αποδεικνύει κάτι ακόμα. Η έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου περιγράφει κάτι πολύ πιο συγκεκριμένο από μια γενικόλογη ανησυχία για τα ανθρώπινα δικαιώματα στη γειτονική χώρα. Φωτίζει ένα οργανωμένο, βαθύ δίκτυο επιρροής που λειτουργεί μεθοδικά μέσα στα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Αυτό το πλέγμα εκτείνεται από το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu μέχρι τους παραστρατιωτικούς «Γκρίζους Λύκους» στη Γερμανία και τη Γαλλία. Μια χώρα-μέλος της Ε.Ε. και υποψήφια προς ένταξη ταυτόχρονα κατηγορείται από το ίδιο θεσμικό όργανο που υποτίθεται ότι εξετάζει την πορεία της προς την Ευρώπη ότι λειτουργεί υπονομευτικά εναντίον των αξιών της.
Αυτό ακριβώς περιγράφει η ετήσια έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Τουρκία, ένα κείμενο-καταπέλτης, που φέτος αφήνει ελάχιστα περιθώρια παρερμηνείας ή διπλωματικών ελιγμών από την πλευρά της Αγκυρας. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καταδικάζει απερίφραστα καταγγελίες για εκφοβισμό, αναγκαστικές επαναπροωθήσεις και κατάχρηση μηχανισμών διεθνούς συνεργασίας εναντίον Τούρκων πολιτών που ζουν στο εξωτερικό
Το Anadolu
Το πρακτορείο Anadolu, ιδιοκτησίας του τουρκικού κράτους, βρίσκεται στο επίκεντρο της σφοδρής κριτικής ως βασικό εργαλείο διάχυσης της κυβερνητικής αφήγησης εντός της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Οι ευρωβουλευτές κάνουν λόγο για δραστηριότητες που υπονομεύουν τις δημοκρατικές διαδικασίες, διατύπωση που στην ουσία περιγράφει οργανωμένη επιρροή και επικοινωνιακές επιχειρήσεις μέσω ειδησεογραφικού περιεχομένου. Η τουρκική πλευρά, σύμφωνα με τη συνήθη τακτική της, αρνείται τις αιτιάσεις.
Η ΜΙΤ
Η έκθεση αναφέρεται επίσης σε σοβαρές καταγγελίες για κατάχρηση διεθνών μηχανισμών αστυνομικής συνεργασίας, με στόχο τον εντοπισμό, την παρακολούθηση ή ακόμα και την απαγωγή και επαναπροώθηση πολιτικών αντιπάλων που ζουν εκτός Τουρκίας. Το Nordic Monitor έχει δημοσιεύσει έγγραφα που υποδεικνύουν ότι τουρκικές Αρχές έχουν υποβάλει χιλιάδες αιτήματα μέσω καναλιών της Ιντερπόλ εναντίον δημοσιογράφων, αντιφρονούντων, ακαδημαϊκών και μελών του κινήματος Γκιουλέν.
Οι «Γκρίζοι Λύκοι»
Ιδιαίτερη βαρύτητα στην έκθεση αποδίδεται στους Ülkü Ocakları, τους γνωστούς σε όλους μας «Γκρίζους Λύκους». Είναι το υπερεθνικιστικό κίνημα που συνδέεται στενά με το Κόμμα Εθνικιστικού Κινήματος (MHP), τον βασικό εταίρο του Ερντογάν στην κυβερνητική συμμαχία. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χαρακτηρίζει το κίνημα ρατσιστικό και εξτρεμιστικό. Εκφράζει έντονη ανησυχία για τη διευρυνόμενη παρουσία του όχι μόνο στην Τουρκία αλλά και σε κράτη-μέλη της Ε.Ε., καλώντας την Ενωση και τις εθνικές κυβερνήσεις να εξετάσουν την άμεση απαγόρευση οργανώσεων που συνδέονται με αυτό. Οι ευρωβουλευτές καλούν την Τουρκία να τερματίσει κάθε μορφή στήριξης προς αυτές τις ισλαμιστικές οργανώσεις.
Η ελληνική διάσταση
Για την Αθήνα η έκθεση αυτή δεν αποτελεί απλώς ακόμα μία γραφειοκρατική καταγγελία. Η ελληνική διασπορά, ιδίως σε Γερμανία και Βέλγιο, γειτονεύει με τα δίκτυα επιρροής που περιγράφει η έκθεση, βιώνοντας την πίεση του τουρκικού εθνικισμού. Οι αναφορές σε κατάχρηση της Ιντερπόλ θυμίζουν ανάλογες καταγγελίες που έχουν διατυπωθεί κατά καιρούς και για Ελληνες ή Ελληνοκυπρίους που έχουν γίνει στόχος παρακολούθησης. Η Κύπρος, από την πλευρά της, παρακολουθεί με μεγάλη ανησυχία κάθε αναφορά σε τουρκική δραστηριότητα διασποράς. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν η ρητορική καταδίκη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα μεταφραστεί ποτέ σε συγκεκριμένα, χειροπιαστά μέτρα.