Η νέα αρχιτεκτονική ολιστικής αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας, που αποφάσισε την Πέμπτη το ΚΥΣΕΑ, θα αυξήσει δραματικά τις εθνικές δυνατότητες των Ενόπλων Δυνάμεων. Μέσω του κυριότερου προγράμματος της «Ασπίδας του Αχιλλέα», θα αυξηθούν οι δυνατότητες στην επιτήρηση του εναέριου χώρου του θεάτρου επιχειρήσεων, στον εντοπισμό, στην αναγνώριση, στην ιχνηλάτηση και την εμπλοκή ποικίλων στόχων (συμπεριλαμβανομένων της χαμηλής παρατηρησιμότητας – stealth), όπως επανδρωμένων αεροσκαφών, κατευθυνόμενων όπλων, περιπλανώμενων πυρομαχικών, μη επανδρωμένων αεροσκαφών (ΜΕΑ) τύπου (Class) ΙΙ και ΙΙΙ (μέγιστου βάρους απογείωσης 150 έως 600 κιλών και άνω των 600 κιλών, αντίστοιχα) και πυραύλων βαλλιστικών και πλεύσης (Cruise).
- Από τον Περικλή Ζορζοβίλη
Η προμήθεια θα υλοποιηθεί μέσω διακρατικής συμφωνίας με το κράτος του Ισραήλ και σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται στα 3.010.000.000 ευρώ, συμπεριλαμβανομένων κρατήσεων 6% (καθαρή αξία 2.829.400.000 ευρώ) και η διάρκεια της χρηματοδότησης σε επτά έτη. Σε δηλώσεις του, μετά τη συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ, ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Νίκος Δένδιας ανακοίνωσε ότι οι παραδόσεις του συνόλου των συστημάτων θα ολοκληρωθούν εντός 35 μηνών από την υπογραφή και ενεργοποίηση των συμβάσεων. Κατά τις ίδιες πηγές, η υπογραφή των σχετικών συμβάσεων με τους κύριους αναδόχους, τις κρατικές ισραηλινές εταιρίες Israel Aerospace Industries (IAI) και Rafael Advanced Systems, που έχουν ήδη υποβληθεί στον προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, θα λάβουν χώρα εντός μίας έως δύο εβδομάδων.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες της «κυριακάτικης δημοκρατίας», η προμήθεια περιλαμβάνει:
■ Δύο μονάδες πυρός του συστήματος David’s Sling, κατασκευής της Rafael Advanced Defense Systems σε συνεργασία με την αμερικανική RTX (πρώην Raytheon), με κόστος 771.841.944 ευρώ. Το David’s Sling αναπτύχθηκε για την αντικατάσταση των Patriot (έξι μονάδες πυρός βρίσκονται σε υπηρεσία με την Πολεμική Αεροπορία) σε ισραηλινή υπηρεσία και η τυπική μονάδα πυρός περιλαμβάνει: Κέντρο Διαχείρισης Μάχης (BMC) «Golden Almond» («Χρυσό Αμύγδαλο») που έχει αναπτυχθεί από την Elisra, θυγατρική της Elbit Systems, ραντάρ EL/M-2084 MMR κατασκευής Elta Group, που πλέον αποτελεί επιχειρηματική μονάδα της IAI, και τέσσερις εκτοξευτές, έκαστος των οποίων διαθέτει 12 κελιά εκτόξευσης για πυραύλους Stunner.
■ Πέντε μονάδες πυρός του συστήματος BARAK-MX κατασκευής της IAI, με κόστος 1.016.940.000 ευρώ. Η τυπική μονάδα πυρός αποτελείται από Κέντρο Διαχείρισης Μάχης (BMC), ραντάρ EL/M-2084 MMR και αριθμό εκτοξευτών, έκαστος των οποίων διαθέτει οκτώ κελιά εκτόξευσης, που χωρίς τροποποίηση δύνανται να βάλλουν βλήματα BARAK MR (Medium Range) μεσαίου βεληνεκούς (έως 35 χλμ.), BARAK LR (Long Range), μακρού βεληνεκούς (70 χλμ.) και BARAK ER (Extended Range), εκτεταμένου βεληνεκούς (150 χλμ.).
■ 10 μονάδες πυρός του αυτοκινούμενου (επί τροχοφόρου οχήματος 8×8) συστήματος SPYDER AiO (All-In-One), κατασκευής της Rafael Advanced Defense Systems, με κόστος 899.538.056 εκατ. ευρώ. Εκτιμάται ότι η μονάδα πυρός θα αποτελείται από τρεις εκτοξευτές (συνολικά 30 εκτοξευτές). Κάθε εκτοξευτής SPYDER AiO διαθέτει ραντάρ και ηλεκτροοπτικό σύστημα για εντοπισμό και ιχνηλάτηση στόχων, σύστημα διοίκησης, ελέγχου και επικοινωνιών και οκτώ έτοιμα προς βολή βλήματα. Το SPYDER AiO δύναται να βάλλει βλήματα Python-5 SR, I-Derby SR και I-Derby ER, με μέγιστα βεληνεκή 15 χλμ., 20 χλμ. και 40 χλμ. και μέγιστα υψόμετρα αναχαίτισης 6 χλμ., 9 χλμ. και 12 χλμ., αντίστοιχα.
■ Eξι ραντάρ τύπου EL/M-2084 MMR, κατασκευής Elta Group, κόστους 230 εκατ. ευρώ, με ενισχυμένες δυνατότητες στον εντοπισμό και στην ιχνηλάτηση στόχων χαμηλής παρατηρησιμότητας. Τα ραντάρ πρόκειται να αναβαθμίσουν δραματικά το εθνικό Σύστημα Αεροπορικού Ελέγχου (ΣΑΕ), το οποίο σήμερα περιλαμβάνει ραντάρ που είχαν ενταχθεί σε υπηρεσία τις δεκαετίες 1970-1980, σχεδιασμένα για διαφορετικές απειλές και τα οποία αντιμετωπίζουν προβλήματα απαρχαίωσης.
■ Σύστημα Διοίκησης και Ελέγχου (ΣΔΕ) κόστους 91.680.000 ευρώ, το οποίο με τη χρήση κρυπτασφαλισμένων ευρυζωνικών επικοινωνιών θα επιτρέψει απρόσκοπτη διασύνδεση και διαλειτουργικότητα του συνόλου των μονάδων αεράμυνας των τριών Κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων. Το σύστημα, η ανάπτυξη και διαχείριση του οποίου θα τελεί υπό αποκλειστικό εθνικό έλεγχο, διακρίνεται από υψηλό επίπεδο αυτοματοποίησης και ενσωμάτωση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης και μηχανικής μάθησης που θα επιταχύνουν τη διαδικασία λήψης απόφασης με συνέπεια την ταχεία αντίδραση σε ποικιλία απειλών.
■ Υπηρεσίες Εν-Συνεχεία-Υποστήριξης (FOS: Follow-On-Support) για χρονικό διάστημα πέντε ετών.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι συμβάσεις περιλαμβάνουν δικαιώματα προαίρεσης (option) εκτιμώμενου ύψους 2 δισ. ευρώ. Εκτιμάται, με σχετικά μεγάλο βαθμό βεβαιότητας, ότι αφορούν την προμήθεια περαιτέρω φόρτων πυραύλων για τα προς προμήθεια συστήματα και ότι είναι σχεδόν ισόποσα κατανεμημένα μεταξύ IAI και Rafael. Αλλωστε, όπως πέραν πάσης αμφιβολίας έχει ήδη αποδειχθεί σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή, η ευρύτατη διασπορά πυραύλων (βαλλιστικών, πλεύσης και πολυηχητικών), ΜΕΑ, περιπλανώμενων πυρομαχικών και κατευθυνόμενων όπλων έχει αυξήσει δραματικά τις καταναλώσεις, ενώ μέχρι στιγμής η βιομηχανική παραγωγή δυσκολεύεται να ανταποκριθεί. Στο πλαίσιο αυτής της πραγματικότητας ίσως θα ήταν χρήσιμο στη διακρατική συμφωνία με το κράτος του Ισραήλ να προβλεφθεί και η δημιουργία κοινών αποθεμάτων για τις δύο χώρες ώστε, όταν απαιτηθεί, σε περίπτωση κρίσης ή πολέμου, να υφίσταται η δυνατότητα ευέλικτης διαχείρισής τους.