Η πρώτη ψηφοφορία για τη συνταγματική αναθεώρηση αποτύπωσε αυτό που όλοι ήδη γνωρίζαμε: «η συναίνεση πήγε περίπατο». Το πολιτικό προσωπικό της χώρας, εν μέσω ενός άκρως τοξικού και βεβαίως προεκλογικού περιβάλλοντος, δεν δύναται να συνεννοηθεί ούτε για τα βασικά, πόσο μάλλον για τις αλλαγές στον Καταστατικό Χάρτη της χώρας, δεδομένης και της πρότασης που κατέθεσε η Ν.Δ., οι οποίες εξυπηρετούν ως επί το πλείστον την ίδια. Τι συνέβη ακριβώς με τη συνταγματική αναθεώρηση; Την περασμένη Δευτέρα διεξήχθη η πρώτη από τις συνολικώς τρεις ψηφοφορίες τις οποίες απαιτούν το Σύνταγμα και ο Κανονισμός της Βουλής, στην οποία αποδείχτηκε πως τα κόμματα… συμφωνούν πως διαφωνούν. Οι προτάσεις της Ν.Δ. πέρασαν μόνο με τις «γαλάζιες» ψήφους, αλλά και κάποια επιπλέον «ναι» από τους ανεξάρτητους, προερχόμενους από τους διαλυμένους «Σπαρτιάτες», βουλευτές, οι οποίοι ακόμη αναζητούν πολιτική στέγη. Ως προς το εσωκομματικό σκέλος, παρά τις διαφωνίες πολλών βουλευτών, οι οποίες έχουν εκφραστεί και δημοσίως, τελικώς μόνο η Ντόρα Μπακογιάννη διαφοροποιήθηκε, καθώς δήλωσε «παρών» στο άρθρο 30 και στη διάταξη που προτείνει μία και μόνη εξαετή θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας αντί για δυνατότητα δύο πενταετών θητειών.
Τι συνέβη με τις διαφωνίες άλλων βουλευτών όπως ο Χαράλαμπος Αθανασίου και ο Γιώργος Βλάχος; Δεδομένου τού όπισθεν ολοταχώς από τον Κυριάκο Μητσοτάκη όσον αφορά το ασυμβίβαστο βουλευτή και υπουργού, εισήγηση η οποία προκάλεσε τα ομαδικά πυρά και εντός της «γαλάζιας» Κοινοβουλευτικής Ομάδας, θεωρήθηκε από τους διαφωνούντες πως θα ήταν προτιμότερο να κρατηθούν χαμηλοί τόνοι. Πέρα από το εσωκομματικό θέμα που δημιουργήθηκε, το ζήτημα είναι βεβαίως εάν υπάρχει πράγματι περιθώριο αυτές οι αλλαγές που προτείνει η Ν.Δ. να προχωρήσουν.
Οσον αφορά την επόμενη ψηφοφορία, που θα διεξαχθεί στα τέλη Αυγούστου, είναι δεδομένο πως θα επαναληφθεί το ίδιο σκηνικό ρήξης και ασυνεννοησίας, με τη Ν.Δ. να ψηφίζει πάλι μόνη της. Ολοι οι προβολείς στρέφονται στην επόμενη Βουλή, στην τρίτη και καταληκτική ψηφοφορία, στην οποία υπάρχουν περιθώρια σύγκλισης. Και αυτό διότι το ΠΑΣΟΚ δηλώνει σήμερα «παρών» σε όσα άρθρα κρίνει πως χρήζουν αναθεώρησης. Το «παρών» του ΠΑΣΟΚ δύναται δηλαδή μετά τις εκλογές να είναι «ναι» και αναλόγως και των κοινοβουλευτικών συσχετισμών που θα διαμορφωθούν μετά τις κάλπες συγκεκριμένα άρθρα θα μπορούσαν ενδεχομένως να συγκεντρώσουν αυξημένη πλειοψηφία 180 στην επόμενη Βουλή. Ποια είναι αυτά; Αρχικώς, το περιβόητο άρθρο 16 για την ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων. Τι προτείνει η Ν.Δ.;
Την αναθεώρηση του άρθρου με την πρόβλεψη της δυνατότητας παροχής ανώτατης εκπαίδευσης από νομικά πρόσωπα πανεπιστημιακής εκπαίδευσης που μπορεί να έχουν δημόσιο ή ιδιωτικό χαρακτήρα με πλήρη αυτοδιοίκηση, υπό την εποπτεία του κράτους και υπό τον όρο διασφάλισης υψηλού επιπέδου των παρεχομένων σπουδών. Το ΠΑΣΟΚ λέει «ναι», αλλά υπό προϋποθέσεις, ζητώντας ρητή συνταγματική κατοχύρωση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των ιδρυμάτων. Με βάση τα παραπάνω, εάν υπάρξει μία στοιχειώδης συνεννόηση, το άρθρο 16, που εδώ και δεκαετίες πυροδοτεί πολιτικές έριδες και προκαλεί πάθη, ένταση και μίση, θα μπορούσε να αναθεωρηθεί στην επόμενη Βουλή. Οσον αφορά το άρθρο 86 για την ποινική ευθύνη των υπουργών, η Ν.Δ. προτείνει την κατάργηση των προανακριτικών της Βουλής, αλλά και τη διαβίβαση «αμελλητί» στοιχείων στο Κοινοβούλιο, ωστόσο το ΠΑΣΟΚ διαφωνεί, ζητώντας να αποσυνδεθεί πλήρως από τη Βουλή η άσκηση δίωξης σε υπουργούς.
Αυτό σημαίνει πως η απόσταση που χωρίζει τα δύο κόμματα είναι μεγάλη και θα είναι αρκετά δύσκολο να βρεθεί κοινός τόπος στην επόμενη Βουλή. Το ΠΑΣΟΚ δήλωσε πάντως «παρών» και στο άρθρο με το οποίο αλλάζει ο τρόπος εκλογής της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων, ωστόσο και εν προκειμένω υπάρχει διαφωνία ως προς το περιεχόμενο της διάταξης. Τα κόμματα σε κάθε περίπτωση δίνουν ραντεβού όχι τόσο στα τέλη Αυγούστου, στη δεύτερη ψηφοφορία, αλλά στην επόμενη Βουλή, επομένως, δεδομένου του ρευστού πολιτικού σκηνικού, ουδείς είναι σε θέση να προβλέψει ποιοι θα είναι οι κοινοβουλευτικοί συσχετισμοί την επομένη της κάλπης, οι οποίοι και θα επηρεάσουν τις αλλαγές στο Σύνταγμα.
Ο «λαγός» του Κυριάκου που τον… ξέχασε τάχιστα
Στην πολιτική σκακιέρα οι ρόλοι μοιράζονται γρήγορα, ωστόσο συχνά καίγονται ακόμα γρηγορότερα. Ενα από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι ο Νικήτας Κακλαμάνης, ο οποίος από «εκλογικός λαγός» του πρωθυπουργού εξελίχθηκε σε χρόνο dt σε βάρος, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να αντιμετωπίζει τώρα περίπου σαν στυμμένη λεμονόκουπα εκτός πολιτικού παιχνιδιού κάτι που αποτυπώθηκε και κατά τη δεξίωση στο Προεδρικό Μέγαρο, με την εικόνα της κενής θέσης του τρίτου τη τάξει πολιτειακού παράγοντα της χώρας να είναι πρωτοφανής. Πριν από μόνο λίγες εβδομάδες, ωστόσο, ο πρόεδρος της Βουλής, εντελώς αντιθεσμικά, σε μια πρωτοφανή για τα πολιτικά δεδομένα της χώρας μας τηλεοπτική συνέντευξη, προανήγγειλε επί της ουσίας πως ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα προσφύγει σε εκλογές τον προσεχή Σεπτέμβριο!
Σε μία προφανώς προσυνεννοημένη με τον πρωθυπουργό συνέντευξη, ο Νικήτας Κακλαμάνης δέχτηκε να μετατραπεί σε «εκλογικό λαγό» του Μεγάρου Μαξίμου με έναν και μοναδικό στόχο: να πιεστεί ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς και να προχωρήσει εσπευσμένα και εν μέσω προχωρημένου θέρους στις επίσημες ανακοινώσεις για το νέο του κόμμα. Μόλις λίγες ημέρες μετά, και ενώ ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε πως οι εκλογές θα γίνουν στο τέλος της τετραετίας, ο Νικήτας Κακλαμάνης αυτοδιασύρθηκε, λέγοντας πως άλλο ήθελε να πει και άλλο κατάλαβαν έτσι. Με αυτό τον τρόπο ο πρόεδρος της Βουλής «κάηκε» για τον ρόλο του αναχώματος προς τα δεξιά που του επιφύλαξε το ίδιο το Μέγαρο Μαξίμου. Το κακό όμως τρίτωσε την περασμένη εβδομάδα κατά τη διάρκειας της δεξίωσης στο Προεδρικό Μέγαρο, στην οποία ο Κώστας Τασούλας και ο Κυριάκος Μητσοτάκης τον… ξέχασαν, με αποτέλεσμα να μην παραστεί στην τετ α τετ συζήτηση των πολιτικών αρχηγών στο περιβόητο σαλονάκι της Προεδρίας.
Ολα αυτά καταδεικνύουν πως για το Μέγαρο Μαξίμου ο Νικήτας Κακλαμάνης δεν είναι πλέον χρήσιμος, κάτι που αναμένεται να αποτυπωθεί και όσον αφορά το κρίσιμο ζήτημα της εκλόγιμης θέσης στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας, στην οποία προσβλέπει ως αντάλλαγμα ο νυν πρόεδρος της Βουλής. Αυτή η θέση, όμως, θεωρείται πλέον απολύτως επισφαλής, καθώς εκτιμάται ότι ο κ. Μητσοτάκης θα προτιμήσει να την προσφέρει σε έναν δικό του άνθρωπο -αντί του εκ μεταγγραφής, εσωκομματικά, κ. Κακλαμάνη- στο πλαίσιο του σχεδίου του να διαμορφώσει μια ελεγχόμενη Κοινοβουλευτική Ομάδα για την επομένη των εκλογών και της διαφαινόμενης συρρίκνωσης ποσοστών και «γαλάζιων» εδρών.
Με προκλητική νομοθέτηση ξεπούλησαν άρον άρον τον πολιτισμό και το νερό
Νομοθετικός οίστρος κατέλαβε την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, η οποία εν μέσω προχωρημένου θέρους αποφάσισε να επιδοθεί σε ένα μπαράζ προκλητικής νομοθέτησης, ξεπουλώντας και τον υλικό πλούτο της χώρας, δηλαδή τα ύδατα, αλλά και την άυλη κληρονομιά της, δηλαδή τον πολιτισμό! Το καλοκαιρινό πλιάτσικο ολοκληρώθηκε με fast track διαδικασίες, με τις διατάξεις να ψηφίζονται μόνο με τις «γαλάζιες» ψήφους εν κρυπτώ και παραβύστω. Το προκλητικό σερί νομοθέτησης ξεκίνησε την Τρίτη, όταν η Ν.Δ. ψήφισε μόνη κι έρημη το ξεπούλημα της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Ο λόγος για το νομοσχέδιο της κυνικής Λίνας Μενδώνη με το οποίο συστήνεται ο Οργανισμός Ανάπτυξης και Διαχείρισης Ελληνικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς, ο οποίος και θα διαχειρίζεται εφεξής ανεξέλεγκτος τα μνημεία.
Οπως ανέδειξε η «δημοκρατία» με αποκαλυπτικό πρωτοσέλιδο δημοσίευμά της, ο πολιτισμός «περνάει» εφεξής σε ανώνυμη εταιρία, δηλαδή σε ιδιώτες που θα επιλέγονται από την κυβέρνηση και οι οποίοι αναλαμβάνουν όλη τη διαχείριση και τα έσοδα από την πολιτιστική μας κληρονομιά. Αυτό είναι ένα καταστροφικό σχέδιο, το οποίο δεν υλοποιήθηκε ούτε τη μαύρη περίοδο των Μνημονίων, με τη μοιραία Λίνα Μενδώνη σε απόλυτη συνεννόηση με τον ίδιο τον πρωθυπουργό να το ψηφίζει μόνη της ένα βράδυ του Ιουλίου σε μια μισοάδεια Βουλή… Μάλιστα, ήταν τέτοιο το θράσος της υπουργού Πολιτισμού, που αντί να απολογηθεί, έβαλε κατά πάντων και ιδίως κατά του Τύπου και συγκεκριμένα κατά της «δημοκρατίας», χωρίς όμως να την κατονομάζει, ισχυριζόμενη, με περίσσια αναίδεια, πως «είναι εύκολο να φωνάζεις “ο Παρθενώνας στο σφυρί”. Πλάθουν φαντασιώσεις, παραπλανούν εσκεμμένα και φαύλα για ίδιον όφελος. Αγοραίοι. Η πολιτιστική κληρονομιά δεν προστατεύεται από αγοραία συνθήματα, από κενούς τίτλους και από επαναστατικού χαρακτήρα ασκήσεις». Το μεγάλο ξεπούλημα πάντως δεν έμεινε εκεί.
Την Πέμπτη, πάλι ευρισκόμενη σε απόλυτη πολιτική και κοινωνική απομόνωση, η κυβέρνηση ψήφισε το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος, με το οποίο, στο όνομα της ανάπτυξης και των επενδύσεων, η διαχείριση των υδάτων όλης της χώρας περνά σε ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, δυο εταιρίες εισηγμένες στο Χρηματιστήριο, όπως παρατήρησαν εύστοχα από την αντιπολίτευση. Με το νομοσχέδιο το υπουργείο Περιβάλλοντος αποφάσισε να ξεπουλήσει ακόμη και το νερό, εμπορευματοποιώντας απολύτως το ύψιστο κοινωνικό αγαθό και ανοίγοντας διάπλατα το παράθυρο για ιδιωτικοποίησή του. Κι όλα αυτά την ώρα που Μέγαρο Μαξίμου και Πειραιώς προβάλλουν την ανάγκη επενδύσεων, τεχνογνωσίας, σύγχρονης διοίκησης, διαχειριστικής επάρκειας και συνένωσης δυνάμεων στη διαχείριση του νερού… Το νομοθετικό σερί της κυβέρνησης πάντως δεν σταμάτησε εδώ. Την Παρασκευή, τελευταία ημέρα λειτουργίας της Βουλής πριν από την ολιγοήμερη καλοκαιρινή ανάπαυλα, ψηφίστηκε το νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης το οποίο ενσωματώνει Ευρωπαϊκή Οδηγία για την προστασία από τις στρατηγικές αγωγές SLAPP κατά των δημοσιογράφων.
Εντελώς… συμπτωματικά, το νομοσχέδιο κατατέθηκε και ψηφίστηκε στη Βουλή αρκετό καιρό μετά τις πρώτες αγωγές που είχε υποβάλει ο ανιψιός του πρωθυπουργού Γρηγόρης Δημητριάδης. Σύμπτωση πρέπει να θεωρείται και το γεγονός ότι η ψήφισή του έγινε την ίδια ακριβώς περίοδο που εκδόθηκε η πρώτη δικαστική απόφαση-απόρριψη. Ο πρώην γραμματέας του πρωθυπουργικού γραφείου έχει καταθέσει δεκάδες αγωγές κατά συγκεκριμένων μίντια και δημοσιογράφων, με τη Δικαιοσύνη να υπερασπίζεται με την απόφασή της το δικαίωμα του Τύπου να αναφέρονται στον Γρηγόρη Δημητριάδη σε σχέση με τη σκανδαλώδη υπόθεση των υποκλοπών. Είναι σε κάθε περίπτωση εντυπωσιακό πως το νομοσχέδιο για τα SLAPPS ήταν το τελευταίο που ψηφίστηκε… ντάλα καλοκαίρι στη Βουλή, την ώρα μάλιστα που από την αντιπολίτευση επισήμαναν πως η πρωτοβουλία της κυβέρνησης αφήνει παραθυράκια για την παράκαμψη της Ευρωπαϊκής Οδηγίας. Υπενθυμίζεται πως η χώρα μας έχει καταδικαστεί για τις SLAPP αγωγές, με την κατάσταση που επικρατεί να είναι πλέον ζοφερή, κάτι που έχει αποτυπωθεί και στην πρόσφατη Εκθεση του Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για την Ελλάδα το 2026.