Οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης αρχίζουν να αποτυπώνονται με ολοένα μεγαλύτερη ένταση στην ευρωπαϊκή γεωργία, με τους παραγωγούς να προειδοποιούν ότι η φετινή σοδειά θα είναι αισθητά μειωμένη σε πολλές βασικές καλλιέργειες.
Η παρατεταμένη ξηρασία, οι ακραίες θερμοκρασίες και οι καταστροφικές πυρκαγιές προκαλούν σοβαρά πλήγματα στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις, δημιουργώντας φόβους για νέες ανατιμήσεις σε βασικά προϊόντα, από τα λαχανικά και τα δημητριακά έως το ελαιόλαδο.
Μεγάλες απώλειες σε καλλιέργειες σε όλη την Ευρώπη
Οι αγρότες προειδοποιούν ότι η παραγωγή τροφίμων υποχωρεί σε αρκετές χώρες της Ευρώπης, καθώς οι ακραίες καιρικές συνθήκες δυσχεραίνουν την ανάπτυξη των καλλιεργειών. Η γαλλική ένωση παραγωγών λαχανικών Légumes de France εκτιμά ότι έχουν ήδη χαθεί χιλιάδες τόνοι προϊόντων συνολικής αξίας δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ.
Στις καλλιέργειες που έχουν πληγεί περιλαμβάνονται σαλάτες, καρότα, πράσα, σκόρδα και κρεμμύδια, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι παραγωγοί αναμένουν ότι η συγκομιδή θα μειωθεί ακόμη και κατά 50%, εξαιτίας της παρατεταμένης ανομβρίας και της έλλειψης βροχοπτώσεων.
Πιέσεις και στους αμπελώνες της Γαλλίας
Η παρατεταμένη ζέστη έχει επηρεάσει και τις αμπελουργικές περιοχές της Γαλλίας, περιορίζοντας την ανάπτυξη των σταφυλιών στις φημισμένες ζώνες της Καμπανίας, του Μπορντό και της Βουργουνδίας.
Στην Καμπανία, οι παραγωγοί εκτιμούν ότι η φετινή συγκομιδή θα ξεκινήσει περίπου στις 15 Αυγούστου, σχεδόν έναν μήνα νωρίτερα σε σχέση με ό,τι συνέβαινε πριν από λίγες δεκαετίες. Παράλληλα, οι αποδόσεις των αμπελώνων αναμένεται να είναι περίπου 10% χαμηλότερες σε σύγκριση με την περσινή χρονιά.
Μειωμένες οι προβλέψεις για δημητριακά και καλαμπόκι
Ανησυχητική είναι η εικόνα και στην Ισπανία. Το υπουργείο Γεωργίας της χώρας προβλέπει ότι η παραγωγή δημητριακών για την περίοδο 2026-2027 θα υποχωρήσει από τα περίπου 24 εκατομμύρια τόνους της προηγούμενης χρονιάς σε λίγο πάνω από 18,5 εκατομμύρια τόνους, πρόβλεψη που είχε διαμορφωθεί ακόμη πριν από τις μεγάλες πυρκαγιές.
Παρότι οι Ισπανοί παραγωγοί διαθέτουν μεγαλύτερη εμπειρία στην αντιμετώπιση ξηρών και θερμών συνθηκών, αξιοποιώντας ανθεκτικές ποικιλίες, συστήματα άρδευσης και υποδομές αποθήκευσης νερού, οι ακραίες καιρικές συνθήκες δοκιμάζουν πλέον και τις πιο ανθεκτικές καλλιέργειες.
Την ίδια ώρα, η Ευρωπαϊκή Ένωση αναθεώρησε προς τα κάτω τις εκτιμήσεις της για τη φετινή παραγωγή. Οι προβλέψεις για τον ηλίανθο μειώθηκαν κατά 7%, για το καλαμπόκι κατά 6%, ενώ οι εκτιμήσεις για πατάτες και σόγια υποχώρησαν κατά 3%. Υπάρχουν πάντως και εξαιρέσεις, καθώς η Ρουμανία επωφελήθηκε από περισσότερες βροχοπτώσεις, ενώ η παραγωγή σιταριού στην Ιταλία εμφανίζεται μέχρι στιγμής πιο ανθεκτική.
Οι πυρκαγιές πλήττουν και τους ελαιώνες
Σημαντικές ζημιές έχουν καταγραφεί και στην Ισπανία, όπου, σύμφωνα με τον γεωργικό οργανισμό ASAJA, οι πυρκαγιές έπληξαν οπωρώνες, αμπελώνες, θερμοκήπια και γεωργικές εκτάσεις. Μεταξύ των καλλιεργειών που επηρεάστηκαν περιλαμβάνονται τα εσπεριδοειδή, τα αβοκάντο, τα αμύγδαλα, τα λαχανικά και οι ελαιώνες, ενώ η έλλειψη νερού και οι υψηλές θερμοκρασίες περιόρισαν και την παραγωγή ντομάτας και καλαμποκιού.
Όπως επισημαίνουν οι εκπρόσωποι του οργανισμού, η βασική ανησυχία δεν αφορά τόσο τη μείωση των εξαγωγών όσο το αυξανόμενο κόστος παραγωγής, το οποίο επιβαρύνει σημαντικά τους αγρότες.
Νέο κύμα ανατιμήσεων στο ελαιόλαδο
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στην παραγωγή ελαιολάδου. Οι παραγωγοί προειδοποιούν ότι οι τιμές ενδέχεται να αυξηθούν ξανά μέσα στους επόμενους μήνες, καθώς οι ελαιώνες σε Ελλάδα, Ιταλία και Πορτογαλία έχουν πληγεί είτε από πυρκαγιές είτε από τις συνέπειες της παρατεταμένης ξηρασίας και της ακραίας ζέστης.
Ακόμη και περιοχές που δεν κάηκαν αντιμετωπίζουν προβλήματα από την τέφρα, την επιβαρυμένη ποιότητα του αέρα, την εξάπλωση παρασίτων και ασθενειών, αλλά και τις έντονες καταιγίδες που επηρεάζουν την ανάπτυξη και το μέγεθος των καρπών.
Αν και οι διεθνείς τιμές του ελαιολάδου είχαν αποκλιμακωθεί μετά τα ιστορικά υψηλά που καταγράφηκαν πριν από δύο χρόνια, το κόστος παραμένει αυξημένο. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ένα λίτρο έξτρα παρθένου ελαιολάδου εξακολουθεί να πωλείται κατά μέσο όρο πάνω από τις 7 λίρες, ενώ οι τιμές έχουν ήδη αρχίσει να ακολουθούν εκ νέου ανοδική πορεία.
Η Sarah Vachon, ιδρύτρια της ομάδας ελαιολάδου Citizens of Soil, προειδοποίησε: «Εκτός αν ο καιρός τεθεί υπό έλεγχο σύντομα, θα πρέπει να αναμένουμε αύξηση των τιμών το φθινόπωρο».
Από την πλευρά του, ο Walter Zanre, επικεφαλής του βρετανικού βραχίονα της Filippo Berio, σημείωσε ότι, παρότι οι θερμοκρασίες στην Ισπανία ήταν πιο κοντά στα φυσιολογικά επίπεδα σε σχέση με άλλες περιοχές της Ευρώπης, η παρατεταμένη ξηρασία προκαλεί απώλειες καρπών στα ελαιόδεντρα. «Ο συνδυασμός της απώλειας καρπών που προκαλείται από την ξηρασία και μιας πρόωρης συγκομιδής θα παρακολουθείται στενά τις επόμενες εβδομάδες, καθώς και οι δύο παράγοντες έχουν τη δυνατότητα να επηρεάσουν ουσιαστικά τον όγκο παραγωγής ελαιολάδου και τις τιμές αγοράς για [το επόμενο έτος]», είπε.
(Το άρθρο αυτό γράφτηκε με τη βοήθεια εφαρμογής τεχνητής νοημοσύνης υπό την επιμέλεια δημοσιογράφου.)
