Κάθε χρόνο, τις ημέρες που προηγούνται του Δεκαπενταγούστου, η Κεφαλονιά μετατρέπεται στο επίκεντρο ενός από τα πιο ιδιαίτερα και συζητημένα φαινόμενα της Ορθοδοξίας με τα φιδάκια. Στα χωριά Μαρκόπουλο και Αργίνια, στη νοτιοανατολική πλευρά του νησιού, τα περίφημα «φιδάκια της Παναγίας» έκαναν και φέτος την εμφάνισή τους, προσφέροντας ανακούφιση στους ντόπιους και προσελκύοντας πλήθος πιστών και επισκεπτών που σπεύδουν να παρακολουθήσουν το φαινόμενο από κοντά.
Πρόκειται για μικρά ερπετά που εμφανίζονται παραδοσιακά από την εορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στις 6 Αυγούστου και παραμένουν στους ναούς μέχρι την 15η Αυγούστου, την ημέρα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό τους είναι ένας σχηματισμός στο κεφάλι και στην άκρη της γλώσσας τους που μοιάζει με μικρό σταυρό. Τα ερπετά αυτά είναι εντελώς φιλικά προς τους ανθρώπους και ακίνδυνα, με αποτέλεσμα οι πιστοί να τα κρατούν στα χέρια τους και να τα τοποθετούν πάνω στις εικόνες χωρίς κανέναν φόβο.
Από επιστημονικής πλευράς, το Γεωπάρκο Κεφαλονιάς–Ιθάκης και ερπετολόγοι έχουν ταυτοποιήσει τα ερπετά ως Telescopus fallax, ένα ακίνδυνο είδος με ασθενές δηλητήριο, του οποίου η εποχική μετακίνηση συμπίπτει με τις περιβαλλοντικές συνθήκες του Αυγούστου.
Η προέλευση του θρύλου χάνεται στα βάθη του χρόνου και ανάγεται γύρω στο 1205. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, στο Μαρκόπουλο λειτουργούσε ένα γυναικείο μοναστήρι. Όταν η μονή δέχθηκε σφοδρή επιδρομή από Αλγερινούς πειρατές, οι μοναχές, βλέποντας τον κίνδυνο να πλησιάζει, προσευχήθηκαν θερμά στην Παναγία ζητώντας να τις προστατεύσει και να τις μεταμορφώσει σε φίδια προκειμένου να μην πέσουν στα χέρια των εισβολέων. Όταν οι πειρατές παραβίασαν τις πύλες, αντίκρισαν τον χώρο γεμάτο από φίδια. Τρομοκρατημένοι από το αλλόκοτο θέαμα, τράπηκαν σε φυγή, και έκτοτε η ετήσια επιστροφή των ερπετών θεωρείται ζωντανή υπενθύμιση εκείνης της θεϊκής παρέμβασης.
Στη συνείδηση των κατοίκων της Κεφαλονιάς, η παρουσία των φιδιών συνδέεται άμεσα με την ευλογία, την καλοτυχία και την προστασία του τόπου. Αντίθετα, η απουσία τους εκλαμβάνεται ιστορικά ως ένας εξαιρετικά κακός οιωνός που προαναγγέλλει μεγάλες εθνικές ή φυσικές καταστροφές.
Στη νεότερη ιστορία του νησιού, τα φιδάκια δεν εμφανίστηκαν μόνο σε δύο πολύ συγκεκριμένες περιπτώσεις. Η πρώτη ήταν το καλοκαίρι του 1940, λίγους μήνες πριν από την εμπλοκή της Ελλάδας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, και η δεύτερη τον Αύγουστο του 1953, μόλις λίγες ημέρες πριν από τους σεισμούς των 7,2 Ρίχτερ που ισοπέδωσαν την Κεφαλονιά. Για τον λόγο αυτό, η κανονική επανεμφάνιση των Παναγιοφιδιών και κατά τη φετινή χρονιά προσφέρει στους Κεφαλλονίτες βαθιά συναισθηματική και θρησκευτική ανακούφιση για το μέλλον του νησιού.
