Ένα από τα πιο λαμπερά μυαλά της ελληνικής ακαδημαϊκής κοινότητας, ο σπουδαίος κοινωνιολόγος Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, δεν είναι πια μαζί μας. Έφυγε από τη ζωή στα 89 του χρόνια, αφήνοντας πίσω του μια τεράστια επιστημονική παρακαταθήκη και μια σφραγίδα που δύσκολα θα σβήσει από τη δημόσια ζωή του τόπου. Το τελευταίο αντίο θα του το πουν συγγενείς, φίλοι και μαθητές αύριο στη Ριτσώνα.
Γεννημένος στην Αθήνα το 1937, μεγάλωσε μέσα σε μια οικογένεια με βαθιές ρίζες στη δικαιοσύνη και την πολιτική. Ήταν εγγονός του καθηγητή Ποινικού Δικαίου Κωνσταντίνου Τσουκαλά και γιος του νομικού και πολιτικού Άγγελου Τσουκαλά, ο οποίος υπήρξε βουλευτής, δήμαρχος Αθηναίων αλλά και υπουργός Δικαιοσύνης την περίοδο 1970-1973.
Ο ίδιος, ωστόσο, διάλεξε τον δικό του δρόμο, αφοσιωμένος στην επιστήμη και τη γνώση. Αφού πήρε το πτυχίο της Νομικής από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, ταξίδεψε στο εξωτερικό για να διευρύνει τους ορίζοντές του, πραγματοποιώντας μεταπτυχιακές σπουδές στη Φιλοσοφία του Δικαίου και την Κοινωνιολογία σε σπουδαία ιδρύματα της Χαϊδελβέργης, του Μονάχου, του Παρισιού και του Γέιλ. Το 1974 κατέκτησε τον τίτλο του διδάκτορα στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού.
Αν και για λίγα χρόνια άσκησε τη δικηγορία στην Αθήνα (1961-1968), η μεγάλη του αγάπη ήταν η έρευνα και η διδασκαλία. Εργάστηκε στο Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Αθηνών και στο γαλλικό CNRS, ενώ δίδαξε ως τακτικός καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού από το 1968 έως το 1985. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, ανέλαβε την αντίστοιχη έδρα στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών, εμπνέοντας γενιές φοιτητών.
Η προσφορά του δεν περιορίστηκε στις πανεπιστημιακές αίθουσες. Υπήρξε ηγετική μορφή στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ) ως επιστημονικός διευθυντής και πρόεδρος, ενώ υπηρέτησε με πάθος τον πολιτισμό και τους θεσμούς, διατελώντας πρόεδρος του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, μέλος της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής και επικεφαλής της ελληνικής αποστολής στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Κοινωνική Ανάπτυξη.
Η ξεχωριστή διαδρομή του σφραγίστηκε οριστικά το 2025, όταν εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών — μια δίκαιη αναγνώριση για έναν άνθρωπο που αφιέρωσε όλη του τη ζωή στην κατανόηση της κοινωνίας και του ανθρώπου.
