Ολοένα και διογκώνεται το ιδιωτικό χρέος προς τον e-ΕΦΚΑ, δημιουργώντας ασφυκτικές συνθήκες σε ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες. Το δεύτερο τρίμηνο του 2026 έκλεισε με τα ληξιπρόθεσμα υπόλοιπα να εκτοξεύονται στα 52,42 δισ. ευρώ (από 51,78 δισ. το α’ τρίμηνο), ένα νούμερο που αντιστοιχεί πλέον σχεδόν στο ένα τέταρτο του ελληνικού ΑΕΠ.
Η δεύτερη έκθεση προόδου του ΚΕΑΟ για το 2026 αποτυπώνει ανάγλυφα το πρόβλημα, καταγράφοντας αύξηση της τάξης των 639 εκατ. ευρώ μέσα σε μόλις τρεις μήνες. Παράλληλα, καταρρίπτεται κάθε προηγούμενο ρεκόρ της τελευταίας δεκαετίας όσον αφορά την προσθήκη νέων οφειλετών, καθώς μόνο το πρώτο εξάμηνο καταγράφηκαν 82.000 νέες περιπτώσεις.
Αποδομώντας τον «χάρτη» των χρεών, είναι ξεκάθαρο πως η συντριπτική πλειονότητα αφορά μικρομεσαίες οφειλές. Σχεδόν επτά στους δέκα (το 69,7%) χρωστούν έως 15.000 ευρώ, ενώ αν το όριο ανέβει στις 30.000 ευρώ, καλύπτεται το 84,5% των συνολικά 2,1 εκατ. μη μισθωτών που έχουν ανοιχτούς λογαριασμούς με το Ταμείο. Στον αντίποδα, το 24,7% της συνολικής οφειλής προέρχεται από μόλις 3.029 μεγαλοοφειλέτες, καθένας από τους οποίους χρωστά πάνω από 1 εκατ. ευρώ. Οι ενδιάμεσες κατηγορίες (15.000 – 30.000 ευρώ και 50.000 – 100.000 ευρώ) αποτελούν περίπου από το 13% του συνολικού χρέους η καθεμία.
Μπλόκο στη συνταξιοδότηση
Το άμεσο και πιο σκληρό αντίκτυπο αυτής της κατάστασης βιώνουν περίπου 300.000 ασφαλισμένοι, οι οποίοι αδυνατούν να λάβουν σύνταξη. Παρότι η νομοθεσία επιτρέπει τη συνταξιοδότηση με αυξημένα όρια χρεών, οι αυστηρές προϋποθέσεις —όπως η άρση τραπεζικού απορρήτου και ο έλεγχος καταθέσεων— λειτουργούν αποτρεπτικά. Όσοι τελικά καταφέρνουν να ενταχθούν, υφίστανται παρακράτηση που φτάνει έως και το 60% της σύνταξής τους, μέχρι το υπόλοιπο να πέσει στο όριο των 20.000 ευρώ για τους επαγγελματίες και των 10.000 ευρώ για τους αγρότες, περιορίζοντας δραματικά το εισόδημά τους για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Η απροθυμία των οφειλετών να ενταχθούν στη ρύθμιση των 72 μηνιαίων δόσεων (με ελάχιστη καταβολή τα 30 ευρώ) είναι εμφανής, παρότι η προθεσμία υποβολής αιτήσεων λήγει στα τέλη της χρονιάς. Το συγκεκριμένο σχήμα καλύπτει χρέη που δημιουργήθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, με την αυστηρή ρήτρα πως ο ασφαλισμένος πρέπει να εξοφλεί κανονικά τις τρέχουσες εισφορές από το 2024 και μετά. Για όσους δεν διαθέτουν επαρκές εισόδημα ή χρωστούν ταυτόχρονα σε εφορία, τράπεζες και funds, η διαδικασία αυτή κρίνεται ανεπαρκής, με τον εξωδικαστικό μηχανισμό να παραμένει η μόνη ουσιαστική εναλλακτική λύση.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, επιστημονικοί φορείς και επιμελητήρια ζητούν άμεσα διορθωτικές κινήσεις. Η Ένωση για την Υπεράσπιση της Εργασίας και του Κοινωνικού Κράτους (ΕΝΥΠΕΚΚ), δια του Αλέξη Μητρόπουλου, πιέζει για τη διαγραφή των προσαυξήσεων, το «κούρεμα» παλαιών οφειλών, την επαναφορά των 120 δόσεων με χαμηλό επιτόκιο και τον ορισμό ενιαίου ορίου 50.000 ευρώ για συνταξιοδότηση. Παράλληλα, η Ένωση επικρίνει σφόδρα το άρθρο 215 του πρόσφατου ν. 5193/2025, το οποίο ανοίγει τον δρόμο σε ιδιωτικές εισπρακτικές εταιρείες να αναλάβουν υποστηρικτικές υπηρεσίες για την είσπραξη των ασφαλιστικών οφειλών.
