Η πρωτοφανής κίνηση της Γαλλίας να δανείσει την περίφημη Ταπισερί της Μπαγιέ στη Βρετανία θεωρείται από ορισμένους Βρετανούς ιστορικούς ως το κλειδί για την επίλυση μιας διαμάχης σαράντα ετών μεταξύ Λονδίνου και Αθήνας για τα Γλυπτά του Παρθενώνα.
Το εύθραυστο έργο του 11ου αιώνα, μήκους 70 μέτρων και ύψους 50 εκατοστών, έφτασε στις 10 Ιουλίου στο Βρετανικό Μουσείο, στο οποίο παραχωρήθηκε με δανεισμό υπό αυστηρά μέτρα ασφαλείας για ένα έτος και έπειτα από μια μεταφορά που θεωρείται ιστορική. Θα εκτίθεται από τις 10 Σεπτεμβρίου έως και τις 11 Ιουλίου 2027 στο διάσημο μουσείο. Πρόκειται για έναν πρωτοφανή δανεισμό που για να πραγματοποιηθεί οι διαπραγματεύσεις του διήρκεσαν σχεδόν μια ολόκληρη δεκαετία.
Η Ταπισερί της Μπαγιέ είναι ταυτόχρονα έργο τέχνης και ιστορικό ντοκουμέντο, σύμβολο των δεσμών ανάμεσα στην Αγγλία και την ηπειρωτική Ευρώπη. Το κέντημα πάνω σε ύφασμα από λινό αποτελείται, σύμφωνα με το Μουσείο της Μπαγιέ, από εννέα τμήματα με πλάτος 50 εκατοστών και άνισα μήκη από 13,90 μέτρα μέχρι 2,43 μέτρα και περιγράφει την εισβολή στην Αγγλία από τον δούκα της Νορμανδίας Γουλιέλμο τον Κατακτητή, το 1066. Φιλοτεχνήθηκε με μάλλινες κλωστές δέκα διαφορετικών χρωμάτων κι έχει συμπεριληφθεί από την UNESCO στον κατάλογο έργων Μνήμης του Κόσμου.
Για τους Βρετανούς ιστορικούς αλλά και τον Μάικλ Βατικιώτη, ειδικό στην επίλυση διπλωματικών διαφορών και σύμβουλο της ΜΚΟ Centre for Humanitarian Dialogue, η «πραγματική υπομονή είναι η τέχνη του να ελπίζεις ενεργώντας την κατάλληλη στιγμή». Στα μάτια του Ελληνοαμερικανού διαμεσολαβητή, «η χειρονομία του Εμανουέλ Μακρόν θα πρέπει να χρησιμεύσει ως παράδειγμα για μια ιστορική συμφωνία με στόχο τη διευθέτηση της πολύχρονης διαμάχης» μεταξύ της Ελλάδας και της Αγγλίας για την επιστροφή της ζωφόρου του Παρθενώνα στο Μουσείο της Ακρόπολης.
«Η επιστροφή της θα αποτελούσε την καλύτερη απεικόνιση της διπλωματίας της δημιουργίας, η οποία ενισχύει τους δεσμούς μεταξύ φιλικών κρατών και δημιουργεί απαραίτητα έσοδα για τα μουσεία» υποστηρίζει ο ίδιος σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύτηκε στους «Financial Times», αναφερόμενος στο έργο των 80 μέτρων και στα υπόλοιπα τμήματά του, τα οποία αφαιρέθηκαν με μηχανορραφία από την Ακρόπολη το 1802 από τον λόρδο Ελγιν, πρεσβευτή της Βρετανίας στην Κωνσταντινούπολη.
Από το 1830, με την ανακήρυξή της σε ανεξάρτητο κράτος, η Ελλάδα υποστηρίζει ότι η πράξη του Ελγιν αποτελούσε «αποικιακή αρπαγή», σε μια εποχή κατά την οποία η χώρα βρισκόταν υπό οθωμανική κατοχή. Από την πλευρά της, η Βρετανία υποστηρίζει ότι τα συγκεκριμένα κομμάτια, τα οποία αγοράστηκαν νόμιμα από την αρμόδια Αρχή της εποχής, ανήκουν στην κληρονομιά της ανθρωπότητας. Εδώ και δύο αιώνες αυτή η διαμάχη γύρω από τα Γλυπτά του Παρθενώνα δηλητηριάζει τις διμερείς σχέσεις των δύο χωρών.
Αρση του αδιεξόδου
Παρά τα εμπόδια, ο Μάικλ Βατικιώτης εκτιμά ότι, πέρα από τη μεγάλη δημοσιότητα που θα λάβει η εντυπωσιακή έκθεση της Ταπισερί της Μπαγιέ στη Βρετανία -όλα τα εισιτήρια εξαντλήθηκαν μέσα σε 24 ώρες-, η άφιξη του νέου πρωθυπουργού Αντι Μπέρναμ στην Ντάουνινγκ Στριτ ενδεχομένως να επιτρέψει την άρση του πολύχρονου αδιεξόδου. «Επιστρέψτε τα (Γλυπτά) χωρίς όρους, προκειμένου να αλλάξει η αντίληψη για το Ηνωμένο Βασίλειο στο εξωτερικό μέσω του πολιτισμού» είχε δηλώσει το 2023 ο άνθρωπος που τότε ήταν δήμαρχος του Μάντσεστερ.
Ο νέος επικεφαλής της βρετανικής κυβέρνησης επιδιώκει να βελτιώσει τις σχέσεις με τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης, στο πλαίσιο της προσπάθειάς του για μια νέα σχέση με την Ευρώπη μετά το Brexit. «Για να πετύχει τον στόχο του μπορεί να υπολογίζει στη βοήθεια του πολύ ισχυρού ελληνικού λόμπι, όπως και των εφοπλιστών του City ή της οικογένειας Ουίνδσορ, μέσω του εκλιπόντος πρώην βασιλιά Κωνσταντίνου» αναφέρει δημοσίευμα της γαλλικής εφημερίδας «L’Opinion».
Ο εξάδελφος της Ελισάβετ Β΄, στενός φίλος του Καρόλου Γ΄ και νονός του πρίγκιπα Ουίλιαμ, έζησε εξόριστος για μεγάλο διάστημα στη βρετανική πρωτεύουσα μετά την κατάργηση της μοναρχίας στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση, το 60% των Βρετανών τάσσεται υπέρ της αποστολής πίσω στη χώρα προέλευσής τους των Γλυπτών του Ελγιν. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Μάικλ Βατικιώτης αλλά και Βρετανοί ιστορικοί προτείνουν μετά την έκθεση του μεσαιωνικού κεντήματος στο Βρετανικό Μουσείο έναν παρόμοιο προσωρινό δανεισμό της ζωφόρου του Παρθενώνα στην Αθήνα για τρία χρόνια, με δυνατότητα ανανέωσης, ως πρώτο βήμα για την ενδεχόμενη επιστροφή της στο λίκνο του ευρωπαϊκού πολιτισμού.
