Η θερμοκρασία των ωκεανών βρίσκεται σε ακραία επίπεδα, με την υψηλότερη ένταση εδώ και χιλιάδες χρόνια. Την περασμένη εβδομάδα, η μέση θερμοκρασία της θάλασσας έφτασε σχεδόν τους 21°C (περίπου 70°F), καταγράφοντας νέο αρνητικό ρεκόρ, σύμφωνα με στοιχεία της ευρωπαϊκής υπηρεσίας Copernicus Climate Change Service, όπως αναφέρει η Washington Post.
Η αύξηση αυτή οφείλεται κυρίως σε ένα ισχυρό El Niño που διαμορφώνεται στον Ειρηνικό και βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης, ενώ μεγάλοι όγκοι των παγκόσμιων θαλασσών συνεχίζουν να υποφέρουν από θερμικούς καύσωνες.
Το νέο αυτό ρεκόρ ξεπερνά το προηγούμενο, που είχε καταγραφεί τον Μάρτιο του 2024. Σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα, η θερμοκρασία που σημειώθηκε στις 21 Αυγούστου ίσως αποτελεί την υψηλότερη σε ολόκληρο το «Ολόκαινο», την εποχή που ξεκίνησε πριν από περίπου 12.000 χρόνια.
Ορισμένοι επιστήμονες ανεβαίνουν ακόμα πιο πίσω χρονικά. Ο καθηγητής Ράιαν Κατς-Ρόζεν του Πανεπιστημίου της Οτάβα ανέφερε στην πλατφόρμα X ότι οι θερμοκρασίες ενδέχεται να είναι οι υψηλότερες ακόμα και από την τελευταία μεσοπαγετώδη περίοδο, που εκτυλίχθηκε πριν από 123.000 έως 128.000 χρόνια.
Οι παλαιότερες θερμοκρασίες των ωκεανών ανασυστήνονται μέσω της ανάλυσης πυρήνων θαλάσσιων ιζημάτων, όπου βρίσκονται μικροαπολιθώματα. Η χημική τους σύνθεση διατηρεί ενδείξεις για τη θερμοκρασία του νερού κατά τη δημιουργία τους.
Οι εκτιμήσεις αυτές δείχνουν πως οι θάλασσες σήμερα είναι πιο θερμές από οποιαδήποτε άλλη στιγμή των τελευταίων 12.000 ετών.
Τι είναι το El Niño και γιατί μας ανησυχείΤο El Niño αποτελεί μία από τις δύο φάσεις του κλιματικού συστήματος στον τροπικό Ειρηνικό, κατά την οποία τα επιφανειακά νερά της ισημερινής ζώνης θερμαίνονται περισσότερο από το φυσιολογικό.
Αυτή η κατάσταση επηρεάζει την παγκόσμια ατμοσφαιρική κυκλοφορία και τείνει να αυξάνει τη μέση θερμοκρασία του πλανήτη, επηρεάζοντας τις βροχοπτώσεις, τις ξηρασίες και τις καταιγίδες ακόμα και σε περιοχές μακριά από τον Ειρηνικό.
Ένα ιδιαίτερα ισχυρό El Niño, όπως αυτό που επικρατεί τώρα, ενισχύει αυτές τις επιπτώσεις και συμβάλλει στην καταγραφή ρεκόρ θερμοκρασίας τόσο στη θάλασσα όσο και στη στεριά.
Το El Niño δεν είναι ένα μεμονωμένο φαινόμενο. Αντιθέτως, αποτελεί μία από τις δύο αντίθετες φάσεις του ENSO (El Niño-Southern Oscillation). Όταν τα νερά του ισημερινού θερμαίνονται υπερβολικά, μιλάμε για El Niño. Αντίθετα, όταν ψύχονται, εμφανίζεται η La Niña, η «ψυχρή» φάση, η οποία τείνει να περιορίζει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες και να αλλάζει την κατανομή των βροχοπτώσεων και των ξηρασιών.
Οι δύο φάσεις εναλλάσσονται κάθε δύο έως επτά χρόνια, με διαλείμματα ουδέτερης κατάστασης. Το τρέχον El Niño εμφανίστηκε μετά την ολοκλήρωση μιας ήπιας La Niña που συνέβη το 2025-2026.
