Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το Κοινωνικό Σχέδιο της Ελλάδας για το Κλίμα, ένα πακέτο στήριξης ύψους 4,8 δισ. ευρώ που στοχεύει σε ευάλωτα νοικοκυριά, χρήστες μεταφορών και πολύ μικρές επιχειρήσεις κατά την πράσινη μετάβαση.
Το σχέδιο θα κινητοποιήσει συνολικά 4,77 δισ. ευρώ έως το 2032, εκ των οποίων 3,57 δισ. ευρώ (75%) προέρχονται από την ΕΕ και 1,2 δισ. ευρώ (25%) από εθνικούς πόρους.
Οι επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις που στηρίζει το σχέδιο αναμένεται να μειώσουν τις ετήσιες εκπομπές κατά 811.000 τόνους ισοδύναμου CO₂ έως το 2032. Πρόκειται για το πέμπτο και μεγαλύτερο εθνικό σχέδιο που έχει εγκριθεί έως σήμερα στο πλαίσιο του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα, το οποίο αξιοποιεί έσοδα από τα δικαιώματα εκπομπών (νέο σύστημα ETS2) για δίκαιη πράσινη μετάβαση.
Στον άξονα των νοικοκυριών και των κτιρίων, 460.000 ευάλωτα νοικοκυριά θα στηριχθούν για μείωση της εξάρτησης από ορυκτά καύσιμα, μέσω έως 62.000 ανακαινίσεων κτιρίων και εγκατάστασης 200.000 αντλιών θερμότητας και ηλιακών συστημάτων θέρμανσης νερού. Θα θεσπιστεί προσωρινό επίδομα θέρμανσης για έως 800.000 νοικοκυριά ετησίως, ώστε να καλύπτονται τα έξοδα θέρμανσης μετά την έναρξη του ETS2. Παράλληλα, θα δημιουργηθούν 2.800 νέες ενεργειακά αποδοτικές κοινωνικές κατοικίες, ενώ 226 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για ανακαίνιση δημόσιων φοιτητικών εστιών, βελτιώνοντας την πρόσβαση 5.930 ευάλωτων φοιτητών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Στον τομέα των μεταφορών και της κινητικότητας, 300.000 ευάλωτοι χρήστες μεταφορών θα ωφεληθούν από ενίσχυση των δημόσιων συγκοινωνιών, με άφιξη πάνω από 200 νέων ηλεκτρικών λεωφορείων σε αστικές περιοχές υψηλής ευαλωτότητας, 22 επιπλέον συρμούς για το μετρό Αθήνας, νέες υπηρεσίες μεταφοράς κατ’ παραγγελία σε απομακρυσμένες περιοχές και υποδομές φόρτισης.
Θα λειτουργήσει σύστημα κοινωνικής μίσθωσης (social leasing) αυτοκινήτων για 15.000 νοικοκυριά που εξαρτώνται από το ΙΧ, ώστε να αποκτήσουν πρόσβαση σε ηλεκτρικά οχήματα με προσιτό μηνιαίο κόστος.
Επιπλέον, θα γίνουν επενδύσεις σε πάνω από 12.000 μέσα κινητικότητας (π.χ. ηλεκτρικά αμαξίδια/σκούτερ), θα δημιουργηθεί νέα ειδική σχολική μεταφορά για μαθητές με αναπηρία και θα υλοποιηθούν έργα προσβασιμότητας σε 33 σιδηροδρομικούς και 85 σταθμούς μετρό.
Για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις, το σχέδιο στηρίζει 28.000 ευάλωτες πολύ μικρές επιχειρήσεις στη μετάβασή τους προς καθαρότερα κτίρια και βιώσιμη κινητικότητα, με 820 εκατ. ευρώ να προορίζονται για μείωση του ενεργειακού και μεταφορικού κόστους μέσω ενεργειακών αναβαθμίσεων κτιρίων και επιδοτήσεων.
Η Ελλάδα θα μπορεί να ζητήσει την πρώτη δόση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μόλις ξεκινήσει η υλοποίηση του σχεδίου και επιτευχθούν τα συμφωνηθέντα ορόσημα.
Το Ταμείο (2026–2032) χρηματοδοτεί μέτρα σε ενεργειακή απόδοση, ανακαίνιση κτιρίων, καθαρή θέρμανση/ψύξη, ανανεώσιμες πηγές και μεταφορές μηδενικών εκπομπών. Σε επίπεδο ΕΕ αναμένεται να κινητοποιήσει τουλάχιστον 86,7 δισ. ευρώ, συνδυάζοντας έσοδα από το ETS2 (εμπορία δικαιωμάτων εκπομπών για καύσιμα σε κτίρια, οδικές μεταφορές κ.ά.) με εθνικές συνεισφορές.
Μέχρι σήμερα, 10 κράτη μέλη έχουν υποβάλει επισήμως σχέδια (Σουηδία, Λιθουανία, Λετονία, Μάλτα, Ολλανδία, Ελλάδα, Κροατία, Σλοβενία, Ιταλία, Λουξεμβούργο), με την Ελλάδα να αποτελεί την πέμπτη έγκριση μετά τη Σουηδία, τη Λιθουανία, τη Λετονία και τη Μάλτα.
