Την ώρα που η Κρήτη στενάζει υπό το βάρος του Μεταναστευτικού, το υπουργείο φαίνεται αποφασισμένο να ανοίξει ακόμη ένα μέτωπο με την τοπική κοινωνία, επιμένοντας σε έναν σχεδιασμό που προκαλεί οργή και σοβαρά ερωτήματα. Η προτεινόμενη χωροθέτηση δομής φιλοξενίας στις αποθήκες Σκουλούδη έχει βάλει «φωτιά» στην περιοχή, με κατοίκους και φορείς να απαιτούν πλέον να εγκαταλειφθεί η συγκεκριμένη επιλογή και να αναζητηθεί άλλος χώρος.
Και αυτή τη φορά οι αντιδράσεις δεν περιορίζονται απλώς στη γειτνίαση της δομής με κατοικίες και επιχειρήσεις. Το υπουργείο εξετάζει τη χωροθέτησή της πάνω σε έναν από τους σημαντικότερους τουριστικούς οδικούς άξονες του νησιού, ο οποίος συνδέει την Κνωσό με τη Φαιστό, τη Γόρτυνα και τους μεγάλους προορισμούς της Μεσαράς. Μια επιλογή που γεννά το αυτονόητο ερώτημα: με ποιον ακριβώς σχεδιασμό αποφασίζεται πού θα εγκατασταθεί μια τόσο μεγάλη δομή και πόσο λαμβάνονται υπόψη όσοι ζουν, εργάζονται και δραστηριοποιούνται οικονομικά στην περιοχή;
Ο πρόεδρος της Κοινότητας Σταυρακίων, ο πρόεδρος της ΟΕΒΕΝΗ και κάτοικοι στρέφονται τώρα προς τον πρόεδρο του Συνδέσμου Τουριστικών και Ταξιδιωτικών Γραφείων, Μιχάλη Βλατάκη, ζητώντας την άμεση και δημόσια παρέμβασή του προς τον υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου, ενόψει και της συνάντησης που πρόκειται να έχουν την ερχόμενη Τρίτη.
Το αίτημά τους δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών: ζητούν να «κοπεί» η συγκεκριμένη θέση και να αναζητηθεί εναλλακτικός χώρος εκτός των βασικών τουριστικών διαδρομών.
Βρήκαν κτίριο και… ξέχασαν πού βρίσκεται;
Η επιστολή των φορέων αποτυπώνει μια εξαιρετικά σοβαρή ένσταση για τη λογική πίσω από τη χωροθέτηση. Οι αποθήκες Σκουλούδη δεν βρίσκονται σε μια απομονωμένη έκταση, αλλά πάνω στον οδικό άξονα Ηρακλείου – Μοιρών, από όπου περνά σημαντικό τμήμα της τουριστικής κίνησης προς τη νότια Κρήτη.
Η συγκεκριμένη διαδρομή συνδέει την Κνωσό με τη Φαιστό, τη Γόρτυνα, τις υπόλοιπες σημαντικές αρχαιολογικές θέσεις της Μεσαράς και το νέο Μουσείο της Μεσαράς. Παράλληλα εξυπηρετεί εκατοντάδες τουριστικά καταλύματα, επιχειρήσεις και αξιοθέατα, δεχόμενη μεγάλο αριθμό επισκεπτών σε όλη τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου. Κι όμως, πάνω σε αυτόν ακριβώς τον άξονα εξετάζεται η εγκατάσταση μιας μεγάλης δομής φιλοξενίας.
Οι ίδιοι οι φορείς αφήνουν σαφή αιχμή για το εάν η διαθεσιμότητα ενός έτοιμου κτιρίου έχει μετατραπεί σε βασικό κριτήριο μιας απόφασης που μπορεί να επηρεάσει μια ολόκληρη περιοχή. Γιατί η μεταναστευτική πολιτική δεν μπορεί να ασκείται με τη λογική «βρέθηκε κτίριο, άρα βρέθηκε και λύση», αδιαφορώντας για τον χωροταξικό χαρακτήρα της περιοχής, τις επιχειρήσεις, τις κατοικίες και έναν από τους βασικούς πνεύμονες του κρητικού τουρισμού.
«Δεν συνάδει με την εικόνα που θέλουμε να προσφέρουμε»
Οι κάτοικοι και οι φορείς σπεύδουν μάλιστα να ξεκαθαρίσουν ότι οι αντιδράσεις τους δεν στρέφονται κατά των ανθρώπων που πρόκειται να φιλοξενηθούν, αλλά κατά της επιλογής του συγκεκριμένου σημείου:
«Η παρουσία μιας εγκατάστασης υψηλής ασφάλειας, με περίφραξη, αστυνομική επιτήρηση και αυξημένη κίνηση οχημάτων μεταφοράς, ακριβώς πάνω σε μια από τις βασικές διαδρομές των επισκεπτών προς τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς και τουριστικούς προορισμούς του νότου, δεν συνάδει με την εικόνα που θέλουμε να προσφέρουμε στους επισκέπτες ενός νησιού που αποτελεί ναυαρχίδα του ελληνικού τουρισμού. Δεν είναι ζήτημα διάκρισης ή απαξίωσης των ανθρώπων που θα φιλοξενούνται. Είναι ζήτημα ορθού χωροταξικού και τουριστικού σχεδιασμού».
Και κάπου εδώ το υπουργείο οφείλει να απαντήσει επί της ουσίας. Διότι δεν αρκεί να εντοπίζεται ένας διαθέσιμος χώρος και να επιχειρείται στη συνέχεια η προσαρμογή μιας ολόκληρης περιοχής γύρω από αυτόν. Η χωροθέτηση μιας μεγάλης δομής απαιτεί σχεδιασμό πριν από την απόφαση και όχι διαχείριση των αντιδράσεων αφού αυτές ξεσπάσουν.
Στον αέρα και οι τουριστικές μετακινήσεις
Ακόμη μεγαλύτερος είναι ο προβληματισμός για όσα μπορεί να προκαλέσει η λειτουργία της δομής στην κυκλοφορία. Οι φορείς προειδοποιούν ότι μια μεγάλη συγκέντρωση ανθρώπων πάνω σε έναν τόσο νευραλγικό οδικό άξονα ενδέχεται, σε περίπτωση έντασης, διαμαρτυρίας ή άλλου απρόβλεπτου περιστατικού, να οδηγήσει σε σοβαρές καθυστερήσεις ή ακόμη και σε προσωρινή διακοπή της κυκλοφορίας.
Οι συνέπειες μιας τέτοιας κατάστασης δεν θα περιορίζονταν στους κατοίκους. Από τον δρόμο κινούνται οργανωμένες εκδρομές, τουριστικά λεωφορεία και επισκέπτες, ενώ πραγματοποιούνται μετακινήσεις προς και από το αεροδρόμιο. «Σε έναν προορισμό όπου η τουριστική εμπειρία και η αξιοπιστία των μετακινήσεων αποτελούν βασικό μέρος του προϊόντος, η πρόληψη τέτοιων κινδύνων πρέπει να αποτελεί βασικό κριτήριο χωροθέτησης», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Οι κάτοικοι και οι φορείς δεν ζητούν πλέον απλώς καλύτερους όρους λειτουργίας ή κάποιες διορθωτικές κινήσεις. Ζητούν να αποκλειστεί η συγκεκριμένη θέση. Καλούν τον Μιχάλη Βλατάκη να απαιτήσει από τον υπουργό να μη χωροθετηθεί η δομή επάνω ή δίπλα σε βασική τουριστική διαδρομή, κατοικίες και επιχειρηματική δραστηριότητα και να αναζητηθεί εναλλακτική έκταση με κατάλληλες υποδομές, επαρκή πρόσβαση και δυνατότητα ασφαλούς και ελεγχόμενης λειτουργίας.
Κλείνοντας, οι φορείς θέτουν ευθέως το ζήτημα των κριτηρίων με τα οποία εξετάζεται η χωροθέτηση: «Το τουριστικό προϊόν είναι εξαιρετικά ευαίσθητο. Η πρόληψη μιας πιθανής αρνητικής επίπτωσης είναι πάντοτε προτιμότερη από την προσπάθεια αντιμετώπισής της αφού έχει ήδη δημιουργηθεί. Για τον λόγο αυτό θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντική τη δημόσια παρέμβαση του Συνδέσμου σας προς τον Υπουργό, ώστε η τελική επιλογή να γίνει με σοβαρά χωροταξικά, τουριστικά και επιχειρησιακά κριτήρια και όχι αποκλειστικά με κριτήριο τη διαθεσιμότητα ενός υφιστάμενου κτιρίου. Σας ζητάμε όχι απλώς να εκδώσετε μια ανακοίνωση αλλά να ζητήσετε από τον υπουργό να αποκλειστεί η συγκεκριμένη θέση από τη χωροθέτηση λόγω της θέσης της πάνω σε βασικό τουριστικό άξονα και να εξεταστεί εναλλακτική θέση εκτός τουριστικών διαδρομών».
