Τη μνήμη του Αγίου Θωμά του Αποστόλου και της Μάρτυρος Ερωτηίδος της παρθένου τιμά σήμερα, 6 Οκτωβρίου, η Ορθόδοξη Εκκλησία.
Πρόκειται για δύο μορφές της χριστιανικής παράδοσης που συνδέθηκαν με την πίστη και την αφοσίωσή τους στον Χριστό, με τον Απόστολο Θωμά να συγκαταλέγεται στους δώδεκα μαθητές Του και να έχει μείνει γνωστός για το επεισόδιο της αμφιβολίας του μετά την Ανάσταση.
Ο Άγιος Θωμάς ο Απόστολος
Ο Άγιος Θωμάς ήταν ένας από τους Δώδεκα Αποστόλους του Ιησού Χριστού. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, καταγόταν από τη Γαλιλαία και προερχόταν από οικογένεια αλιέων. Το όνομά του συνδέεται με εβραϊκή λέξη που σημαίνει «δίδυμος».
Ιδιαίτερα γνωστή είναι η αναφορά του Ευαγγελίου του Ιωάννη στη στάση του μετά την Ανάσταση του Χριστού. Ο Θωμάς δεν βρισκόταν μαζί με τους υπόλοιπους μαθητές κατά την πρώτη εμφάνιση του Αναστημένου Χριστού και δυσκολεύτηκε να πιστέψει τις μαρτυρίες τους. Όταν ο Χριστός εμφανίστηκε εκ νέου ενώ ήταν παρών και ο Θωμάς, τον κάλεσε να δει και να ψηλαφήσει τα σημάδια της Σταύρωσης. Τότε εκείνος ομολόγησε την πίστη του με τη φράση «Ο Κύριός μου και ο Θεός μου».
Από το συγκεκριμένο περιστατικό προήλθε και η ευρέως διαδεδομένη έκφραση «άπιστος Θωμάς», η οποία χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα για κάποιον που δυσπιστεί και ζητά αποδείξεις προκειμένου να πειστεί. Για την Εκκλησία, ωστόσο, η πορεία του Αποστόλου δεν περιορίζεται στην αρχική αμφιβολία του, αλλά κορυφώνεται στην ισχυρή ομολογία της πίστης του.
Μετά την Ανάληψη και την Πεντηκοστή, ο Θωμάς αφιερώθηκε στη διάδοση του Ευαγγελίου. Η εκκλησιαστική παράδοση συνδέει έντονα την αποστολική δράση του με την Ανατολή και ιδιαίτερα με την Ινδία, όπου κήρυξε τον Χριστιανισμό και συνέβαλε στη δημιουργία χριστιανικών κοινοτήτων. Εκεί τοποθετείται και το μαρτυρικό τέλος της ζωής του, καθώς κατά την παράδοση θανατώθηκε με λογχισμό.
Η Μάρτυς Ερωτηίς
Την ίδια ημέρα η Εκκλησία τιμά και τη μνήμη της Αγίας Ερωτηίδος, η οποία αναφέρεται στην ορθόδοξη παράδοση ως παρθενομάρτυρας. Οι πληροφορίες που έχουν διασωθεί για τη ζωή της είναι ιδιαίτερα περιορισμένες σε σύγκριση με εκείνες για τον Απόστολο Θωμά.
Στα συναξάρια καταγράφεται ως Μάρτυς Ερωτηίς ή Ερωτηΐς, ενώ πηγές της ορθόδοξης παράδοσης τη συνδέουν με την Καππαδοκία και αναφέρουν ότι μαρτύρησε για τη χριστιανική της πίστη με θάνατο διά πυρός. Η μνήμη της έχει οριστεί στις 6 Οκτωβρίου.
Σύμφωνα με το εορτολόγιο, σήμερα γιορτάζουν μεταξύ άλλων όσοι φέρουν τα ονόματα Θωμάς, Τομ, Θωμαή, Ερωτηίς και Ερωτηίδα.
