Συμφωνία με πολλά ψιλά γράμματα, που εγκυμονεί πολιτικές εξελίξεις και διχασμό της κοινωνίας
Από τον
Δημήτρη Γαρούφα
Εχω επισκεφθεί κατ΄ επανάληψη τη FYROM και με θεσμική ιδιότητα, και στις επισκέψεις μου γνώρισα ανθρώπους από τον επιστημονικό χώρο, νομικούς και διπλωμάτες, αλλά και απλούς πολίτες, και μου δόθηκε η δυνατότητα να συζητήσω πολλές φορές με συναδέλφους (κάποιοι εξ αυτών και με ελληνική καταγωγή, που στον προηγούμενο αιώνα χρειάστηκε να αλλάξουν επώνυμο τρεις φορές), και γι’ αυτό μπορώ να πω ότι έχω μια πιο άμεση εικόνα από αυτή που παρουσιάζουν τα ΜΜΕ στη χώρα μας. Και εκεί υπάρχει διχασμός της κοινωνίας, αλλά σε πολύ μικρότερο βαθμό και χωρίς τις δικές μας υπερβολές, αφού όσοι θεωρούν εγκληματικό λάθος τη συμφωνία (η πλειονότητα των Ελλήνων) καταγγέλλονται από τους υπέρμαχους αυτής ως «φασίστες πατριδοκάπηλοι», ενώ, αντίθετα, οι υπέρμαχοι αυτής καταγγέλλονται από τους άλλους ως «προδότες»…
Καταρχάς, πρέπει όλοι (και κυρίως κάποιοι που έχουν εναποθέσει τις ελπίδες τους στην αδιαλλαξία των Σκοπίων) στην Ελλάδα να συνειδητοποιήσουμε ότι η συμφωνία θα περάσει από το Κοινοβούλιο των Σκοπίων και θα εγκριθεί με μεγάλη πλειοψηφία και στο δημοψήφισμα που θα γίνει το φθινόπωρο, διότι μπορεί να υπάρχουν ακραίοι εθνικιστές στα Σκόπια, αλλά αποτελούν μειονότητα, και το δέλεαρ της ένταξης σε ΝΑΤΟ και Ε.Ε., σε συνδυασμό με το γεγονός ότι με τη συμφωνία τούς αναγνωρίζει η Ελλάδα έμμεσα αλλά ουσιαστικά μακεδονική ταυτότητα και γλώσσα, θα οδηγήσει τους περισσότερους κατοίκους της FYROM στην υπερψήφιση της συμφωνίας.
Αυτά σε ό,τι αφορά τα Σκόπια. Σε ό,τι αφορά τη χώρα μας, το θέμα της συμφωνίας θα απασχολεί την επικαιρότητα για χρόνια και μάλλον θα αποτελέσει καταλύτη πολιτικών εξελίξεων με μέγιστο κίνδυνο μακροχρόνιου διχασμού της ελληνικής κοινωνίας. Το λέω αυτό επισημαίνοντας ότι πέραν του ότι απαραδέκτως η Ελλάδα αναγνώρισε έμμεσα, αλλά ουσιαστικά, μακεδονική γλώσσα και εθνότητα, υπάρχουν ρυθμίσεις που θα δημιουργούν μέγιστα προβλήματα στο μέλλον…
Ενδεικτικά, αναφέρω ότι δεν αποσαφηνίζεται στη συμφωνία αν θα είναι δυνατόν να τεθεί θέμα αλλαγής της ονομασίας κρατικών δομών, π.χ. πανεπιστημίων και διοικητικών Αρχών ή περιφερειών, ενώ γεννάται το ερώτημα αν το άρθρο 6 επιβάλλει επεμβάσεις στη δραστηριότητα ιδιωτικών φορέων. Κι αυτό γιατί υπάρχει αναφορά ότι επιβάλλεται η λήψη αμελλητί μέτρων για την αποθάρρυνση ή αποτροπή πράξεων από ιδιωτικούς φορείς που πιθανόν υποδαυλίζουν την εχθρότητα προς την άλλη πλευρά…
Προβλέπει ακόμα η συμφωνία την εξεύρεση κοινά αποδεκτών λύσεων, σχετικών με τις εμπορικές ονομασίες, τα εμπορικά σήματα και τις επωνυμίες επιχειρήσεων ή προϊόντων που χρησιμοποιούν «μακεδονικό» όνομα.
Η συμφωνία είναι ασαφής σε αυτό το σημείο και παραπέμπει σε διεθνή ομάδα ειδικών που θα συσταθεί για να επιλύσει τα προβλήματα που θα προκύψουν, αλλά πολύ φοβάμαι ότι αυτή η «διεθνής ομάδα ειδικών» μάλλον (όπως γίνεται συνήθως) θα λάβει περισσότερο υπ΄ όψιν τα συμφέροντα του κράτους που θα έχει το «μακεδονικό» όνομα και όχι τα συμφέροντα που εκπροσωπούνται ή προβάλλονται από την ελληνική Μακεδονία, η οποία θα είναι απλώς μια περιφέρεια της Ελλάδας που διεθνώς δεν θα έχει οντότητα.
Το περιβόητο erga omnes της ονομασίας για όλες τις χρήσεις μάλλον υπονομεύεται, δεδομένου ότι η χρήση αυτή δεν προβλέπεται να ξεκινά άμεσα σε όλα τα επίπεδα, αλλά μόνο με το άνοιγμα κάθε διαπραγματευτικού κεφαλαίου για την ένταξη των Σκοπίων στην Ε.Ε. στο σχετικό πεδίο, και θα ολοκληρώνεται εντός πέντε ετών, δηλαδή η ολοκλήρωση αυτή θα ξεπεράσει τα 10-12 χρόνια.
Ανέφερα τα ανωτέρω ενδεικτικά, διότι σε προηγούμενα άρθρα μου σε αυτή τη στήλη ανέλυσα πόσο λάθος ήταν η αναγνώριση από τη χώρα μας μακεδονικής γλώσσας και εθνότητας, αλλά θεώρησα χρήσιμο, έστω και ενδεικτικά, με νηφάλιο λόγο να αναφερθώ και σε άλλες παραμέτρους της συμφωνίας που θα δημιουργήσουν προβλήματα στο μέλλον. Δυστυχώς, στη χώρα μας ελάχιστα ήταν τα κείμενα που δημοσιεύτηκαν με νηφάλια ανάλυση των προβλημάτων και των παρενεργειών που θα προκύψουν από τη συμφωνία (ένα τέτοιο τεκμηριωμένο κείμενο ήταν η πρώτη αποτίμηση της συμφωνίας που έγινε από το Δ.Σ. της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, που δημοσιοποιήθηκε πριν από μέρες) και ουσιαστικά οι Ελληνες πολίτες δεν είναι ενημερωμένοι για τα μελλοντικά προβλήματα.
Οσα προηγήθηκαν από την υπογραφή της συμφωνίας και κυρίως όσα θα ακολουθήσουν θα επηρεάσουν και τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα μας, με πιθανή ανακατάταξη πολιτικών δυνάμεων και περαιτέρω πόλωση, με κίνδυνο μακροχρόνιου διχασμού της ελληνικής κοινωνίας. Το θέμα όχι μόνο δεν θα ξεχαστεί με την πάροδο του χρόνου, όπως ελπίζουν κάποιοι, αλλά αντιμετωπίζεται (ορθά), έστω και υποσυνείδητα, από τους Ελληνες πολίτες ως θέμα μέγιστης εθνικής σημασίας γεωστρατηγικού χαρακτήρα, και είναι βέβαιο ότι θα επηρεάσει μακροχρόνια τις γενικότερες εξελίξεις στη χώρα μας αλλά και στην ευρύτερη περιοχή.
*Δικηγόρος, πρώην πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης
