Με δεδομένο ότι ο «σουλτάνος» είναι σκληρός «παίκτης», θα έχει ενδιαφέρον να παρακολουθήσουμε τα επόμενα επεισόδια του σίριαλ
Η επίσκεψη Ερντογάν στις ΗΠΑ και η συνάντησή του με τον Τραμπ έγιναν και για λόγους ενίσχυσης της θέσης του στο εσωτερικό, αλλά και για λόγους διεθνούς νομιμοποίησης, δεδομένου ότι οι πρακτικές που ακολουθεί έναντι των αντιπάλων του μάλλον τον κατατάσσουν στους αυταρχικούς ηγέτες της Μέσης Ανατολής και της κεντρικής Ασίας, παρά στους ηγέτες των λοιπών χωρών-μελών του ΝΑΤΟ.
- Του Σάββα Καλεντερίδη
Ομως, ο Ερντογάν, εκεί που περίμενε να ενισχύσει τη θέση του στο εσωτερικό της Τουρκίας μετά τη συνάντησή του με τον Τραμπ, ήλθε αντιμέτωπος με μια αναπάντεχη «ριπή» που δέχτηκε από τον μέχρι χθες στενό του συνεργάτη, υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν. Ο Φιντάν, επί 13 χρόνια επικεφαλής της μυστικής υπηρεσίας (ΜΙΤ) και εδώ και δύο και πλέον χρόνια επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας, προέβη σε μια ιδιότυπη «προδοσία» στον ευεργέτη του, ο οποίος, μάλιστα, τον είχε χαρακτηρίσει ως το «μαύρο κουτί» του, υπό την έννοια ότι γνώριζε και γνωρίζει όλα τα μυστικά του.
Ο Χακάν Φιντάν, λίγα εικοσιτετράωρα μετά τη συνάντηση Τραμπ – Ερντογάν, μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Τουρκικό Σπίτι στη Νέα Υόρκη, επιρρίπτοντας διά της πλαγίας ευθύνες στην απόφαση Ερντογάν να προμηθευθεί η Τουρκία τους S-400 από τη Ρωσία, αναφέρθηκε στο πρόβλημα που υπάρχει στην παραγωγή του αεροσκάφους ΚΑΑΝ, επειδή οι κινητήρες του δεν μπορούν να εξαχθούν από τις ΗΠΑ στην Τουρκία λόγω των κυρώσεων του νόμου CAATSA. Συγκεκριμένα, ο Φιντάν είπε για το θέμα: «Η CAATSA προέκυψε μετά τα γεγονότα του 2019 (χρονολογία παραλαβής των S-400). Η CAATSA είναι στην πραγματικότητα ένα σημαντικό πρόβλημα για εμάς.
Το γεγονός ότι υπάρχει ένας νομικός περιορισμός μεταξύ δύο συμμάχων του ΝΑΤΟ, που τους εμποδίζει να αγοράσουν οτιδήποτε ο ένας από τον άλλον, είναι ένα σημαντικό συστημικό πρόβλημα. Αυτή τη στιγμή, ας πούμε, το F-35 και οι κινητήρες για το KAAN, που αναμένουμε να αποκτήσουμε, περιμένουν στο Κογκρέσο. Οι άδειές τους έχουν καθυστερήσει. Πρέπει να λάβουμε τις άδειες και τους κινητήρες, ώστε να ξεκινήσει η παραγωγή του KAAN». Αυτό ήταν! Το γεγονός ότι ο Φιντάν έκανε μια τέτοια δήλωση εναντίον του Ερντογάν, και μάλιστα επί αμερικανικού εδάφους, θεωρήθηκε από κύκλους που διεκδικούν την ηγεσία του ΑΚΡ για τη μετα-Ερντογάν εποχή ως αποτέλεσμα επαφών που είχε ο Τούρκος ΥΠΕΞ με κύκλους στις ΗΠΑ για υπονόμευση του προέδρου της Τουρκίας.
Τη συνέχεια του… σίριαλ τη βλέπουμε στις σελίδες της εφημερίδας «Birgün»: «Οι εντάσεις έχουν φτάσει σε ανεξέλεγκτα επίπεδα. Είναι αυτή μια μάχη για την προετοιμασία τής μετά τον Ερντογάν εποχής;» Οι εντάσεις σχετικά με το ποιος θα ηγηθεί της χώρας μετά τον Ερντογάν έχουν ήδη επεκταθεί σε ορισμένες παρασκηνιακές και μιντιακές συζητήσεις. Πολυάριθμες εξελίξεις, από τα σχόλια του Φιντάν για τα αεροπλάνα KAAN μέχρι τη διαρροή του χαρτιού με τις ερωτήσεις που δόθηκαν στους δημοσιογράφους για να τεθούν στον Ερντογάν κατά την επιστροφή του από τις ΗΠΑ, αντικατοπτρίζουν τον εσωτερικό αγώνα για ηγεμονία στο ΑΚΡ.
Εσωτερικές κρίσεις
Η κυβέρνηση, βλέποντας στις δημοσκοπήσεις την απώλεια ευρείας υποστήριξης από τους ψηφοφόρους, αγωνίζεται να παραμείνει στην επιφάνεια βασιζόμενη στις εντυπώσεις της συνάντησης του Ερντογάν με τον Τραμπ, ενώ ταυτόχρονα παλεύει με εσωτερικές κρίσεις. Μια πτυχή αυτής της κρίσης είναι η συζήτηση για το ποιος θα ηγηθεί της χώρας μετά τον Ερντογάν. Αυτή η συζήτηση περιλαμβάνει επίσης έναν αγώνα για την ηγεμονία σχετικά με το μέλλον του MHP, ενός εταίρου στη Λαϊκή Συμμαχία. Οι εξέχοντες παράγοντες της διαμάχης φέρεται ότι είναι ο γιος του Ερντογάν, Μπιλάλ, και ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν. Υπάρχουν και άλλοι πιθανοί υποστηρικτές, όπως ο γαμπρός του Ερντογάν, Σελτσούκ Μπαϊρακτάρ, και ο επικεφαλής της ΜΙΤ Ιμπραήμ Καλίν, ενώ στο βάθος φαίνεται να κινείται ακόμα και ο άλλος γαμπρός, Μπεράτ Αλμπαϊράκ.
Η δήλωση Φιντάν σχετικά με το αεροσκάφος KAAN, οι συλλήψεις στα κεντρικά γραφεία της αμυντικής βιομηχανίας MKE και οι αλληλοκατηγορίες που εκτοξεύονται μεταξύ μελών του κυβερνώντος κόμματος δημοσίως στα μέσα ενημέρωσης είναι απόδειξη της κατάστασης που επικρατεί στο κόμμα του Ερντογάν το τελευταίο διάστημα. Ακόμα και τα σχόλια του ηγέτη του Κινήματος Εθνικιστικής Δράσης (MHP), Ντεβλέτ Μπαχτσελί, σχετικά με τη συμμαχία Τουρκίας – Ρωσίας – Κίνας, την οποία πρότεινε με δηλώσεις στα ΜΜΕ ως εναλλακτική λύση απέναντι στο ΝΑΤΟ και στις ΗΠΑ, την ώρα που ήταν σε εξέλιξη η συνάντηση του Ερντογάν με τον Τραμπ, εγείρουν το ερώτημα εάν πρόκειται για έκφραση εσωτερικής αναταραχής στο μέτωπο της συγκυβέρνησης. Δεδομένου δε ότι ο Ερντογάν είναι ένας σκληρός «παίκτης», θα έχει ενδιαφέρον να παρακολουθήσουμε τα επόμενα επεισόδια του σίριαλ, στα οποία ούτως ή άλλως η Τουρκία έχει… παράδοση.
