Το Ισλαμικό Κράτος όχι μόνο δεν εξουδετερώθηκε, αλλά παραμένει ενεργό με πολυάριθμους πυρήνες, ενώ οι Κούρδοι της Ροζάβα δεν «σβήστηκαν από τον χάρτη» όπως επιθυμούσε ο Ερντογάν
Oταν η κυβέρνηση Ερντογάν αμέσως μετά την αποτυχημένη απόπειρα του πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 2016 έδωσε εντολή στις Τουρκικές Ενοπλες Δυνάμεις (ΤΕΔ) για την πρώτη επιχείρηση στη Συρία (Επιχείρηση «Ασπίδα του Ευφράτη» / 24 Αυγούστου 2016), είχε θέσει δύο Αντικειμενικούς Σκοπούς (ΑΝΣΚ), την εξόντωση των Κούρδων της Ροζάβα και τις δυνάμεις της τρομοκρατικής οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος (ISIS).
- Γράφει ο Λάζαρος Καμπουρίδης*
Εννέα χρόνια μετά αποδεικνύεται από τις εξελίξεις ότι η πολιτική και το σχέδιο της Τουρκίας αναφορικά με την επίτευξη των δύο τεθέντων ΑΝΣΚ είναι πλήρως αποτυχημένα. Οι ΤΕΔ αν και πραγματοποίησαν την περίοδο 2017 – 2019 άλλες τρεις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Συρία, δεν κατάφεραν τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα.
Ανατροπή Ασαντ
Το Ισλαμικό Κράτος όχι μόνο δεν εξουδετερώθηκε, αλλά παραμένει ενεργό με πολυάριθμους πυρήνες και στην Τουρκία, ενώ οι Κούρδοι της Ροζάβα δεν «σβήστηκαν από τον χάρτη» όπως επιθυμούσε ο Ερντογάν. Και σαν μην έφταναν αυτά, η ποθούμενη ανατροπή Ασαντ στις 8 Δεκεμβρίου 2024 μετά τη συμμαχία της Αγκυρας με τον απόγονο της Αλ Κάιντα – Αλ Νούσρα, HTS του Αλ Σάρα (πρώην Τζολάνι), χειροτέρεψε την κατάσταση αναφορικά με τα θέματα ασφάλειας και εσωτερικής συνοχής της Τουρκίας.
Αυτό είναι το εξαγόμενο συμπέρασμα, καθώς η εικόνα στη Συρία είναι ζοφερή για τα τουρκικά συμφέροντα. Ο δορυφόρος της Τουρκίας Αλ Σάρα όχι μόνο δεν μπορεί να σταθεροποιήσει την κατάσταση, αλλά οι μειονότητες (Κούρδοι, Αλαουίτες και Δρούζοι) με την υποστήριξη και του Ισραήλ απαιτούν αυτονομία, οι Κούρδοι και οι Αραβες σύμμαχοί τους (Δημοκρατικές Δυνάμεις Συρίας) έχουν τον ισχυρότερο στρατό στη χώρα εξοπλισμένο με αμερικανικά οπλικά συστήματα, ενώ το Ισλαμικό Κράτος λόγω των εσωτερικών συγκρούσεων άρχισε να εμφανίζεται με πολύ ενεργό τρόπο στην Τουρκία.
Επιπρόσθετα, ένα σημείο ιδιαίτερου ενδιαφέροντος αλλά και επιπλέον πονοκέφαλος για την Αγκυρα είναι το γεγονός ότι οι Αλαουίτες της Συρίας έχουν ανακηρύξει Πολιτικό Συμβούλιο και αξιώνουν αυτονομία. Οι Τούρκοι από την πλευρά τους ούτε που θέλουν να ακούν για το αίτημα των Αλαουιτών, μια και αυτοί, αν και Αραβες, έχουν δογματική συγγένεια με τους Αλεβίτες της Τουρκίας, μεγάλος αριθμός των οποίων διαβιοί στο Χατάι το οποίο συνορεύει με την παραλιακή ζώνη της Συρίας όπου διαβιοί το μεγαλύτερο μέρος των Αλαουιτών. Σημειώνεται ότι οι Αλεβίτες της Τουρκίας δέχονται διαχρονικά μία συνεχή δογματική απομόνωση και καταπίεση από το τουρκικό σουνιτικό κράτος.
Δηλαδή η Τουρκία, με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Συρία, όχι μόνο δεν πέτυχε τους τεθέντες ΑΝΣΚ, αλλά εμφανίσθηκαν και νέες απειλές που έχουν σχέση με την αξίωση δικαιώματος αυτονομίας των Αλαουιτών. Η Τουρκία δεν θέλει σε καμία περίπτωση τον ξεσηκωμό των Αλαουιτών της Συρίας, κάτι το οποίο όμως αποτελεί πλέον πραγματικότητα, καθώς υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο να «αφυπνιστούν» και οι Αλεβίτες της Τουρκίας, αφού οι δύο ομάδες βλέπουν με συμπάθεια τον αγώνα και τις διώξεις της άλλης.
Το τουρκικό κράτος κάθε φορά που βλέπει ξεσηκωμό των Αλαουιτών στη Συρία λαμβάνει μέτρα ασφαλείας στις περιοχές όπου διαβιούν οι Αλεβίτες και ιδιαίτερα στο Χατάι, όπου γειτνιάζουν γεωγραφικά με τους Αλαουϊτες της παραλιακής ζώνης της Συρίας. Ενδεικτικά αναφέρονται ο ξεσηκωμός των Αλεβιτών και η έκφραση συμπαράστασης κατά τις σφαγές που υπέστησαν οι Αλαουίτες της Συρίας από τους τζιχαντιστές του Τζολάνι τον Μάρτιο του 2025.
Το ενδιαφέρον των τελευταίων ημερών από πλευράς εσωτερικής ασφάλειας της Τουρκίας είναι ότι με αφορμή τη συμπλοκή Τούρκων αστυνομικών με τρομοκράτες του Ισλαμικού Κράτους στη Γιάλοβα της Τουρκίας στις 29 Δεκεμβρίου αποκαλύφθηκαν στοιχεία για τον πολύ μεγάλο βαθμό διείσδυσης που έχει πετύχει το ISIS στην Τουρκία. Σε επιχειρήσεις σε 21 νομούς της Τουρκίας συνελήφθησαν 357 τρομοκράτες, ενώ σε προ 10 μηνών αναφορά εισαγγελέα της χώρας αναφέρεται ότι το ISIS έχει 97 οργανωμένους πυρήνες σε 24 νομούς της Τουρκίας. Τέλος, ειδικοί σε θέματα ασφάλειας στην Τουρκία κάνουν λόγο για 35.000 τρομοκράτες του ISIS στην Τουρκία.
Φυσικά, η κυβέρνηση Ερντογάν πληρώνει τα δικά της λάθη, καθώς η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΜΙΤ) την περίοδο 2012-2014 είχε συνεργαστεί με το ISIS για την ανατροπή Ασαντ και την εξουδετέρωση των Κούρδων της Ροζάβα, αλλά και για άλλες εσωτερικές υποθέσεις στην Τουρκία. Το θέμα είναι ακόμα πιο ανησυχητικό, καθώς φαίνεται ότι δεν υπάρχουν στοιχεία στην Τουρκία για τον βαθμό διείσδυσης της ακραίας ιδεολογίας του ISIS στην τουρκική κοινωνία, αφού με την ανοχή της κυβέρνησης Ερντογάν λειτουργούν σε όλη της χώρα παράνομα μαθήματα Κορανίου για τους νέους.
Εφιαλτική εξέλιξη
Τέλος, η αποτυχία της πολιτικής Ερντογάν στη Συρία είναι πολύ ξεκάθαρη στο θέμα των Κούρδων της Συρίας, αφού η συνεχής υποστήριξη των ΗΠΑ και του Ισραήλ έχει χαλυβδώσει την πεποίθησή τους για απαίτηση αυτονομίας, κάτι το οποίο αποτελεί εφιαλτική εξέλιξη για την Αγκυρα, καθώς γνωρίζει ότι μετά έρχεται η σειρά για αυτονόμηση των Κούρδων της Τουρκίας. Ηδη τα πρώτα μαύρα σύννεφα στον ορίζοντα έχουν φανεί στην προσπάθεια που κάνει ο Ερντογάν με τον κυβερνητικό του εταίρο Μπαχτσελί για την επίλυση του Κουρδικού, η οποία υποτίθεται ότι θα περιλαμβάνει συνταγματικά δικαιώματα στους Κούρδους μέσα από την επερχόμενη συνταγματική μεταρρύθμιση με υποστήριξη και από το φιλοκουρδικό κόμμα DEM.
Η Τουρκία έχει εισέλθει στο νέο έτος έχοντας ανοιχτά πολλά μέτωπα στο εξωτερικό πεδίο, όμως αυτά που είναι περισσότερο επικίνδυνα είναι τα σχετικά με την εσωτερική ασφάλεια της χώρας. Ο Ερντογάν γνωρίζει πολύ καλά μία ρήση του Μ. Κεμάλ για το θέμα των μετώπων στην Τουρκία. Αυτός πριν από περίπου 100 χρόνια είπε: «Το εξωτερικό μέτωπο και να πέσει το επαναφέρεις, δεν ισχύει όμως το ίδιο για το εσωτερικό μέτωπο».
* Αντιστράτηγος ε.α.
