Το πιο εντυπωσιακό σ’ αυτή τη συνέντευξη ήταν ότι δεν ακούστηκε ούτε από τον πρωθυπουργό ούτε από τον δημοσιογράφο η λέξη «Κύπρος»
Δεν συνηθίζω, για λόγους αρχής, να ασκώ εύκολη κριτική στη δουλειά συναδέλφων. Αλλά όταν πρόκειται για μια συνέντευξη πρωθυπουργού σε μια τόσο κομβική -για τη χώρα και τη διεθνή σκηνή- συγκυρία, η εξαίρεση είναι επιβεβλημένη.
Ο Αλέξης Παπαχελάς, έμπειρος συνάδελφος και με περγαμηνές, βρέθηκε σε άσχημη μέρα. Εμοιαζε σαν να κάνει την πιο απεχθή αγγαρεία της ζωής του. Με αποτέλεσμα οι ερωτήσεις του να είναι όχι απαραίτητα «κατεψυγμένες», όπως δηκτικά παρατήρησε σε ανάρτησή του ο καθηγητής Γιώργος Κοντογιώργης, αλλά πάντως…νερόβραστες.
Και αυτό είχε ως αποτέλεσμα ο κύριος Μητσοτάκης να μη χάσει το χαμόγελο αυταρέσκειας, με εξαίρεση ίσως την πίεση που δέχτηκε για τη φωτογραφική νομοθετική διάταξη της Ολγας Κεφαλογιάννη, μια υπόθεση ιδιαίτερα προσφιλή σε ορισμένα δημοσιογραφικά γραφεία, που, όμως, σε σχέση με τα ζητήματα εθνικής κυριαρχίας, τα οποία δεν ετέθησαν επαρκώς, δύσκολα δικαιολογεί τέσσερις διαδοχικές ερωτήσεις…
Στην τηλεοπτική κουβέντα, διάρκειας σχεδόν μίας ώρας, η μοναδική είδηση που προέκυψε ήταν ότι ο κ. Μητσοτάκης οραματίζεται «φρένο χρέους» (δημοσιονομικό… κορσέ, δηλαδή) και στο Σύνταγμα της χώρας. Ομως το πιο εντυπωσιακό που συγκράτησα σε αυτή τη συνέντευξη ήταν ότι δεν ακούστηκε ούτε από τον πρωθυπουργό ούτε από τον δημοσιογράφο η λέξη «Κύπρος»…
Σε αρκετά σημεία ο κύριος Μητσοτάκης ανέπτυξε τη δική του άποψη χωρίς ουσιαστική αντίκρουση. Από τη δομή της συζήτησης σταχυολογώ ορισμένες βασικές ερωτήσεις που έπρεπε να είχαν τεθεί και στις οποίες δεν νομίζω ότι ο κ. Μητσοτάκης θα είχε εύκολες απαντήσεις. Με αφορμή τη δήλωση Φιντάν, η οποία χαιρετίστηκε ως «εποικοδομητική», ο πρωθυπουργός έπρεπε να έχει ερωτηθεί αυτό που συζητά τις τελευταίες εβδομάδες όλη η διπλωματική πιάτσα: Αν, δηλαδή, διαπραγματευόμαστε με την Τουρκία μία λύση επέκτασης των χωρικών υδάτων τύπου… ακορντεόν: Πλήρη επέκταση στα 12 μίλια για τις ηπειρωτικές ακτές, μερική επέκταση σε «ανώδυνες περιοχές» δυτικότερα του 25ου Μεσημβρινού (π.χ., Εύβοια) και διατήρηση του καθεστώτος των 6 μιλίων για τα νησιά του κεντρικού και ανατολικού Αιγαίου. Δεν θα απαντούσε, είναι βέβαιον, αλλά από την έκφρασή του θα μαθαίναμε πολλά.
Στο σημείο, επίσης, που προέταξε τη λύση μεταφοράς «της διαφοράς» σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο, η κρίσιμη ερώτηση θα ήταν αν αυτό πρέπει να γίνει αφού πρώτα η Ελλάδα έχει επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια. Γιατί έτσι όπως τοποθετήθηκε μοιάζει σαν να είναι έτοιμος να πάει αύριο στη Χάγη ή στο Αμβούργο με το σημερινό υφιστάμενο καθεστώς της «χωλής» αιγιαλίτιδας ζώνης. Και αυτό είναι μία θέση με την οποία διαφωνούν έγκριτοι πολιτικοί παράγοντες του τόπου, όπως οι κ. Καραμανλής, Παυλόπουλος και Σαμαράς.
Ο κ. Μητσοτάκης επιχείρησε, επίσης, να δικαιολογήσει την αλόγιστη στήριξη προς την Ουκρανία, που είχε ως αποτέλεσμα την αμετάκλητη διάρρηξη των σχέσεων με την Ρωσία ως ζήτημα αρχής. «Η στήριξη της Ουκρανίας ήταν μια θέση η οποία υποδείχθηκε όχι μόνο από την προσήλωση στις αρχές του Διεθνούς Δικαίου, αλλά και από στενά εθνικά συμφέροντα. Αλίμονο, αν η Ελλάδα δεν στήριζε τον αμυνόμενο απέναντι στον επιτιθέμενο. Με τι ηθικό ανάστημα θα μπορούσαμε εμείς -ω μη γένοιτο- να ζητήσουμε μία αντίστοιχη στήριξη όταν έχουμε απέναντί μας έναν γείτονα μεγαλύτερο;» είπε χαρακτηριστικά.
Δεν ερωτήθηκε όμως, εφόσον το βλέπει έτσι, τι έχει κάνει ο ίδιος μέχρι σήμερα στην περίπτωση της Κύπρου, όπου υπάρχει μείζον ζήτημα εισβολής και κατοχής. Γιατί δεν έχει ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Ενωση να επιβάλει κυρώσεις στην Τουρκία, όπως αυτές που επιβλήθηκαν στη Ρωσία. Δεν ανήκει η Κύπρος στα «στενώς εννοούμενα εθνικά συμφέροντα»;
Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Μητσοτάκης έπρεπε να έχει ερωτηθεί γιατί δεν ξεκίνησε τη διαδικασία οριοθέτησης ΑΟΖ με την Κύπρο, εφόσον αυτό του έχει προταθεί (όπως επανειλημμένως έχει γραφτεί και δεν έχει διαψευστεί) από τον Πρόεδρο της Κύπρου, Νίκο Χριστοδουλίδη. Ο κ. Μητσοτάκης ισχυρίστηκε ακόμα ότι το επεισόδιο της Κάσου δεν δημιούργησε κανένα προηγούμενο, αλλά δεν ρωτήθηκε γιατί τότε αποφεύγει να προωθήσει το ζήτημα της υποθαλάσσιας ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κύπρο, ενώ η Λευκωσία αφήνει να εννοηθεί ότι δεν έχει πάρει επαρκείς εγγυήσεις για «στήριξη επί του πεδίου» από την Αθήνα.
Σε ό,τι αφορά τα εσωτερικά ζητήματα, όπου δέχτηκε πολλές ερωτήσεις, είναι η αλήθεια, δεν απάντησε στο κυριότερο: Αν θα δεχόταν σε περίπτωση κοινοβουλευτικού αδιεξόδου που θα επέβαλε τη λύση της συγκυβέρνησης, πρόσωπο κοινής αποδοχής στην πρωθυπουργία. Αν είναι έτοιμος, δηλαδή, «να κάνει στο πλάι», όχι έπειτα από τρία χρόνια, αλλά έπειτα από την επόμενη εκλογική αναμέτρηση, εφόσον αυτή αποδειχτεί ατελέσφορη.
Υπάρχουν κι άλλες ερωτήσεις που δεν έγιναν. Αλλά θα μπορούσε, βεβαίως, κανείς να αντιτάξει ότι… έξω από τον χορό πολλά τραγούδια λέμε. Είναι εύκολο να ασκείς κριτική εκ του μακρόθεν. Το δέχομαι. Μόνο που θεωρώ πως είναι μαθηματικά απίθανο να πάρω ποτέ συνέντευξη από τον σημερινό πρωθυπουργό που ούτε ερώτηση δέχεται από τη «δημοκρατία», ακόμα και στη διάρκεια της καθιερωμένης συνέντευξης στη ΔΕΘ.
Δείγμα της αυθάδειας, του αυταρχισμού και της αλαζονείας του είναι πως όταν ρωτήθηκε από τον Παπαχελά «αν έχει μετανιώσει για κάτι», απάντησε πως μετάνιωσε που άφησε να ριζώσουν οι θεωρίες για το ξυλόλιο και τα μπαζώματα, «όλο αυτό το κύμα της χυδαίας παραπληροφόρησης»! Ε, υπό αυτή την έννοια, η αντίστοιχη περυσινή συνέντευξη του κ. Μητσοτάκη στον συνάδελφο Αντώνη Σρόιτερ, στη διάρκεια της οποίας αναγκάστηκε να ομολογήσει ότι «το τότε απίθανο σενάριο για το φορτίο ίσως είναι πιθανό», μάλλον πρέπει να προταθεί για… Πούλιτζερ!
