Η αποστολή φρεγατών και αεροσκαφών από την Ελλάδα στην Κύπρο θα μπορούσε να επηρεάσει τις ισορροπίες στην Αν. Μεσόγειο, αλλά αυτό είναι κάτι που εναπόκειται στην αποφασιστικότητα των δύο χωρών
Επειδή, λοιπόν, δεν συγκαταλέγω τον εαυτό μου στους «μικρόνοες ή μικρόψυχους», κατά τον Αδωνι Γεωργιάδη, που «δεν αντιλαμβάνονται ότι η απόφαση του πρωθυπουργού να στείλει ένοπλες δυνάμεις προς υπεράσπιση της Κύπρου αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κινήσεις εξωτερικής πολιτικής της Μεταπολίτευσης», ας δούμε με ψυχραιμία όλα τα δεδομένα, αφού θα πρέπει να θεωρηθεί δεδομένη και η αντίδραση της Τουρκίας.
Αρχικά, το γεγονός ότι τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος ανήκουν στην Ε.Ε., η δε Ελλάδα και στο ΝΑΤΟ, θεωρητικά παρέχει και στις δύο χώρες μία ευρεία διπλωματική στήριξη σε περίπτωση κρίσης, διαθέτουν θεσμικά εργαλεία (πολιτικές πρωτοβουλίες και θεσμικές κυρώσεις) και γενικότερα όποια διεθνής πίεση δυνητικά θα λειτουργήσει υπέρ τους. Ολα αυτά δυνάμει ενισχύονται από τις ενεργειακές και τις αμυντικές συνεργασίες τους με ευρωπαϊκά κράτη. Φυσικά, όλα αυτά είναι θεωρητικά και αναμένεται να κριθούν την κατάλληλη στιγμή.
Από την άλλη, η Κύπρος βρίσκεται πολύ εγγύτερα στις τουρκικές ακτές απ’ ό,τι στις ελληνικές και απέχει σημαντικά από τον ελλαδικό κορμό. Αυτό είναι κάτι που δίνει σαφές πλεονέκτημα στην Τουρκία τόσο γεωγραφικά όσο και σε όγκο ισχύος, παρά όποιο «πολιτικό κόστος και όποια διεθνή απομόνωση» υποστεί, κάτι που έχει αποδείξει ότι είναι ικανή να διαχειριστεί.
Επομένως, η αποστολή φρεγατών και πολεμικών αεροσκαφών από την Ελλάδα είναι σαφώς μία απόφαση με ισχυρή στρατιωτική και πολιτική διάσταση και θα μπορούσε ακόμη και να επηρεάσει τις ισορροπίες στην ανατολική Μεσόγειο, αλλά αυτό είναι κάτι που εναπόκειται στη βούληση και την αποφασιστικότητα πρωτίστως της Ελλάδας, αλλά και της Κύπρου. Μία ουσιαστική αλλαγή όποιων ισορροπιών εξαρτάται από τη διάρκεια και το επίπεδο της στρατιωτικής μας παρουσίας στην περιοχή, την επιχειρησιακή διαλειτουργικότητα και τη συνολική στρατηγική Ελλάδας και Κύπρου, στο πλαίσιο του «ενιαίου αμυντικού δόγματος» των δύο χωρών.
Αυτό σημαίνει ότι και οι δύο χώρες θα πρέπει να είναι έτοιμες να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις αντιδράσεις της Τουρκίας από αυτήν την εξέλιξη. Αντιδράσεις που μπορεί να έχουν τη μορφή λ.χ. της αύξησης της ναυτικής της παρουσίας γύρω από την Κύπρο, την έκδοση NAVTEX με σκοπό να δυσχεράνει ή και να αποκλείσει τον εφοδιασμό των φρεγατών μας, την αποστολή επιπλέον μαχητικών στα Κατεχόμενα, ασκήσεις επίδειξης ισχύος σε περιοχές που θεωρεί «γκρίζες», σε συνδυασμό πιθανότατα και με «υβριδικές» πιέσεις, όπως πιέσεις στο Μεταναστευτικό, ενεργειακές κινήσεις εντός κυπριακής ΑΟΖ, ρητορική περί στρατιωτικοποίησης κ.ά.
Η Κύπρος, φυσικά, ως κυρίαρχο κράτος, έχει δικαίωμα να ενισχύει την άμυνά της με αμυντικές συμφωνίες και με τη φιλοξενία στρατιωτικών δυνάμεων τρίτων χωρών, επομένως η πρόσκληση ελληνικών δυνάμεων ήταν επιτρεπτή νομικά. Αυτό όμως από μόνο του, αφενός, δεν εξουδετερώνει όποια πλεονεκτήματα της Τουρκίας (γεωγραφικά και όγκου ισχύος) και, αφετέρου, απαιτεί ισχυρή διπλωματική διαχείριση. Γι’ αυτό και τα κυβερνητικά παπαγαλάκια καλά θα κάνουν να πάψουν να προβαίνουν σε δηλώσεις εθνικής διαπαιδαγώγησης και να εστιάσουν πραγματικά στο πρόβλημα, που δεν είναι άλλο από την εξυπηρέτηση των εθνικών μας δικαίων και την υπεράσπιση της ελληνικής γης της Κύπρου μας.
Αυτά για να γίνουν απαιτούν οπωσδήποτε μόνιμη ή, έστω, παρατεταμένη παρουσία των στρατιωτικών μας δυνάμεων στη Μεγαλόνησο, σε συνδυασμό μάλιστα με την εγκατάσταση αντιαεροπορικών συστημάτων μεγάλης εμβέλειας και αποτελεσματικότητας. Παράλληλα, απαιτείται και η ουσιαστική ένταξη και των δύο χωρών σε μία πολυμερή διεθνή συνεργασία προς τον σκοπό αυτόν (λ.χ. με τη Γαλλία ή άλλες ισχυρές δυνάμεις). Χωρίς αυτά, όποιες κινήσεις είναι απλώς για το θεαθήναι, αν όχι και επικίνδυνες.
*Διευθυντής περιοδικού «Ενδοχώρα»
