Οι εξελίξεις είναι ραγδαίες και δυστυχώς δικαιώνουν τις ισχυρότατες επιφυλάξεις που διατύπωσε η εφημερίδα μας από τις 9 Δεκεμβρίου του 2023, της Αγίας Αννης, όταν υπεγράφη στην πρωτεύουσα στο Μέγαρο Μαξίμου η Διακήρυξη των Αθηνών μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας. Ούτε ο κύριος Μητσοτάκης απεδείχθη Ελευθέριος Βενιζέλος, όπως ονειρευόταν με ομιλίες του στον ΟΗΕ, ούτε ο πρόεδρος Ερντογάν εξελίχθηκε σε Ισμέτ Ινονού.
Από την επομένη της υπογραφής της συμφωνίας, η «Εστία», κόντρα σε όλους, επισήμανε ότι η διακήρυξη είναι προβληματική και εθνικά επικίνδυνη. Γράφαμε ότι σε συνδυασμό με τη Συμφωνία Σημίτη – Ντεμιρέλ της Μαδρίτης προέβλεπε τα εξής: «τα μέρη δεσμεύονται να απέχουν από κάθε δήλωση, πρωτοβουλία ή ενέργεια που θα μπορούσε να υπονομεύσει ή να απαξιώσει το γράμμα και το πνεύμα αυτής της διακήρυξης και να θέσει σε κίνδυνο τη διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας της περιοχής».
Και προσθέταμε: «Η Συμφωνία της Μαδρίτης προέβλεπε “δέσμευση αποφυγής μονομερών ενεργειών στη βάση του αμοιβαίου σεβασμού και της επιθυμίας ώστε να αποτραπούν συγκρούσεις. Δέσμευση διευθέτησης των διαφορών με ειρηνικά μέσα, στη βάση της αμοιβαίας συναίνεσης και χωρίς τη χρήση βίας ή την απειλή βίας».
Σήμερα, τρία χρόνια μετά, υπό το φως
α) της νέας χθεσινής επιβεβαίωσής μας από την «Καθημερινή» ότι η Τουρκία θα απαιτήσει άδεια από την Ελλάδα και τη Γαλλία για την πόντιση του καλωδίου προς την Κύπρο μετά την είσοδο της Meridiam στην κοινοπραξία,
β) την ανακοίνωση των εθνικών πάρκων της Τουρκίας στο Αιγαίο σε περιοχές μάλιστα γειτονικές εκείνων όπου θα στήσει πλωτές εξέδρες για υπεράκτια αιολικά (Καλλίπολη), το ελληνικό πολιτικό σύστημα ξυπνά από τον λήθαργο των «ήρεμων νερών»! Βλέπει πως με αφορμή την πόντιση καλωδίων γενικώς (αποκαλύψαμε με την υπογραφή του Αλέξανδρου Τάρκα πως Vodafone, Cosmote και ολλανδικό πλοίο ζήτησαν άδεια ή ενημέρωσαν την Τουρκία για ανάλογες εργασίες μετά την Κάσο) μπορεί να αποκοπεί η ναυσιπλοΐα μεταξύ ελληνικών νησιών και σπεύδει να εκφράσει απόψεις σταδιακής απαγκίστρωσης από την επονείδιστη Διακήρυξη των Αθηνών! De facto σε πρώτη φάση. Η οποία διακήρυξη θα τεθεί, σύμφωνα με τη διάσημη ρήση του Ανδρέα Παπανδρέου, «στο ράφι». H δράση της «τριπλέτας» Ροζάκη – Γεραπετρίτη – Διαμαντοπούλου είναι αξιοπρόσεκτη.
Χθες ο κύριος Ροζάκης παραδέχθηκε ότι:
«1. Είναι σαφές ότι η Τουρκία κάνει μια διαφορετική ανάγνωση και ερμηνεία της Διακήρυξης των Αθηνών από την Ελλάδα. Θεωρεί δηλαδή ότι για κάθε ενέργεια της χώρας μας στο Αιγαίο θα πρέπει απαραιτήτως η τελευταία να την ενημερώνει και ίσως να ζητάει και τη συναίνεσή της. Ενώ η Ελλάδα διαβάζει τη Διακήρυξη ως ένα κείμενο που επιτρέπει στις δύο χώρες να προχωρούν σε νόμιμες ενέργειες στο Αιγαίο και μόνο στις περιπτώσεις αμφισβητούμενης νομιμότητας να ενημερώνει την απέναντι πλευρά. Αυτό εξάλλου είναι το λογικό, γιατί σε διαφορετική ανάγνωση οι δύο χώρες καθίστανται όμηροι η μία απέναντι στην άλλη.
2. Το Διεθνές Δίκαιο δεν κάνει δεκτά τα θαλάσσια πάρκα εκτός της αιγιαλίτιδας ζώνης, αφού έχουν συνέπειες για την ελευθερία των θαλασσών, και συνεπώς οι ενέργειές της προσκρούουν στην ύπατη αυτή αρχή του Διεθνούς Δικαίου. (Ο καθηγητής θεωρεί αυτά τα πάρκα “μονομερή ενέργεια” της Τουρκίας).
3. Αλλά ακόμα και αυτή η ελευθερία των ελευθεριών θα μπορούσε καταχρηστικά να επηρεαστεί, καθώς ο έλεγχος του περιβάλλοντος θα μπορούσε να οδηγήσει την Τουρκία σε ακραία μέτρα κατά αυτής της ελευθερίας, στην προσπάθειά της να εμποδίσει τον πλου σε πλοία με επικίνδυνο περιεχόμενο για το περιβάλλον ή να ασκήσει τη δικαιοδοσία της σε περιπτώσεις ατυχημάτων που επισυμβαίνουν στις ζώνες αυτές». (Εδώ δέχεται πρώτη φορά ότι η γείτων επιχειρεί να μετατρέψει σε τουρκική λίμνη το Αρχιπέλαγος και όχι εμείς σε ελληνική! Ξύπνησαν! Τους καλωσορίζουμε!)
Την Κυριακή ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης απέφυγε να απαντήσει στο ερώτημα του διευθυντή του «Βήματος» Περικλή Δημητρολόπουλου αν η διακήρυξη είναι «νεκρή» και χρησιμοποίησε αόριστο χρόνο όταν αναφερόταν σε αυτήν! Επισήμανε επίσης ότι οι Τούρκοι έχουν καταθέσει μόνον «συντεταγμένες» για τα πάρκα τους.
Αντιγράφουμε: «ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Και τη Διακήρυξη των Αθηνών; Να τη θεωρήσουμε νεκρή;
Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η Διακήρυξη των Αθηνών καθιέρωσε για πρώτη φορά έναν δομημένο διάλογο τριών πυλώνων. Ο δομημένος διάλογος λειτούργησε ως δίαυλος αποσυμπίεσης για τις σχέσεις των δύο χωρών. Βεβαίως, δεν αναμέναμε να εκλείψουν ως διά μαγείας οι διαχρονικές μας διαφορές – εξάλλου η ίδια η Διακήρυξη προέβλεπε ότι τα μέρη διατηρούν τις νομικές τους θέσεις. Ομως, σε ένα διεθνές περιβάλλον εξαιρετικά ευμετάβολο και απρόβλεπτο, με διάχυτους πολέμους στην ευρύτερη γειτονιά μας, είναι σημαντικό να υπάρχει σαφές και καθορισμένο πλαίσιο επικοινωνίας και ειρηνικής επίλυσης των προβλημάτων μας. Και μάλιστα για πρώτη φορά με ρητή αποδοχή από την Τουρκία των παγκοσμίως αναγνωρισμένων αρχών του Διεθνούς Δικαίου (σ.σ. “Εστίας”: “προέβλεπε”).
(…) Τα τουρκικά περιβαλλοντικά πάρκα, όπως εξαγγέλθηκαν, είναι παράνομα και δεν παράγουν κανένα έννομο αποτέλεσμα διότι εκτείνονται πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων σε μη οριοθετημένα διεθνή ύδατα ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Βέβαια, τα σχετικά Προεδρικά Διατάγματα δεν περιλαμβάνουν όρους και περιορισμούς περιβαλλοντικής προστασίας, παρά μόνο συντεταγμένες».
Την ίδια μέρα συγκατοίκησε στις σελίδες του «Bήματος» με τον κύριο Γεραπετρίτη η υπεύθυνη πολιτικού σχεδιασμού του ΠΑΣΟΚ Αννα Διαμαντοπούλου, η οποία πρότεινε σωστά μέτρα στον κύριο Γεραπετρίτη, αλλά με τεράστια καθυστέρηση, όπως η κατάθεση συντεταγμένων και χαρτών και η ενημέρωση Ε.Ε. και ΟΗΕ – τους είχε προλάβει μέσα στον Αύγουστο ο Αντώνης Σαμαράς!
Εγραψε πολύ σωστά, επιτέλους για μια φορά, η κυρία Διαμαντοπούλου: «Τα τετελεσμένα δεν χρειάζονται πάντα μια κρίση. Μπορούν να δημιουργηθούν και από τη συνήθεια. Από μια γραμμή που επαναλαμβάνεται στους χάρτες. Από μια αρμοδιότητα που κάποιος επιχειρεί να ασκήσει, από τρίτους που προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους για να αποφύγουν προβλήματα. Ετσι, κάτι που δεν έχει διεθνή νομιμότητα μπορεί σταδιακά να αποκτήσει πρακτική κανονικότητα.
Παράλληλα, χρειάζεται οργανωμένη διπλωματική εκστρατεία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Κάθε ελληνική πρεσβεία να παρουσιάσει στο αντίστοιχο υπουργείο Εξωτερικών πλήρη φάκελο: χάρτες, συντεταγμένες, νομική τεκμηρίωση και αλληλουχία των τουρκικών ενεργειών».
Είναι εντυπωσιακή η… σύμπτωση των τριών παρεμβάσεων με… πρώτο πιάτο την Τουρκία, ο όρος «τριπλέτα» είναι δημοσιογραφικός. Απομένει να δούμε τι θα πράξει η Ελλάς για τα 12 μίλια νοτίως της Κρήτης! Ο πειρασμός Γεραπετρίτη μοιάζει να υποχωρεί δεδομένης της μέχρι στιγμής απροθυμίας Ισραήλ και Αιγύπτου να μας καλύψουν. Το παρακολουθούμε. Υπενθυμίζεται, τέλος, ότι η Γαλλία έχει υπογράψει συμφωνία με ρήτρα αμυντικής συνδρομής για την κυριαρχία μας. Οχι για τα κυριαρχικά μας δικαιώματα. Αν η Αγκυρα ζητήσει «επικοινωνία» με το κράτος της σημαίας των πλοίων που ποντίζουν το καλώδιο, δεν δεσμεύεται από τη Συμφωνία μας!
