Οταν οι άλλοι αράζουν στην παραλία απολαμβάνοντας ξένοιαστοι τον καφέ τους, εκείνοι φορούν τα αθλητικά και τα ειδικά χοντρά γάντια τους για να ξεχορταριάσουν τα διαζώματα των αρχαίων θεάτρων. Η αφόρητη ζέστη δεν αποτελεί κώλυμα – αντίθετα, την αντιμετωπίζουν περισσότερο ως πρόκληση. Δεν είναι λίγες οι φορές, μάλιστα, που συμμετέχουν ενεργά στις ανασκαφές -πάντα υπό την επίβλεψη αρχαιολόγων- φέρνοντας στην επιφάνεια σπάνιους θησαυρούς. Η συμβολή τους ανεκτίμητη, αφού όλοι παραδέχονται ότι χωρίς εκείνους οι συστηματικές ανασκαφές δεν θα μπορούσαν να ολοκληρωθούν.
Είναι οι εθελοντές πολιτισμού. Ή τουλάχιστον έτσι θέλουμε να τους ονομάζουμε, αφού η δουλειά τους είναι κοντά στα αρχαιολογικά μνημεία της χώρας, αναδεικνύοντας τους πολιτιστικούς μας χώρους. Αλλοτε καθαρίζοντας τα αρχαία ή και βοηθώντας ενεργά στις ανασκαφές, οι εθελοντές είναι εκείνοι που το καλοκαίρι θυσιάζουν διακοπές και ξένοιαστες βουτιές στη θάλασσα για να βοηθήσουν -αφιλοκερδώς- το δύσκολο έργο των αρχαιολόγων.
Ενα από αυτά τα προγράμματα το οποίο «έτρεχε» όλο τον Ιούλιο και ολοκληρώνεται σήμερα ήταν η ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου της Μεγαλόπολης. Η πρωτοβουλία που διοργανώθηκε από τη Μη Κυβερνητική Οργάνωση Ελιξ ήθελε από τους εθελοντές να βοηθήσουν ενεργά στην αποκατάσταση της Ορχήστρας αλλά και στον καθαρισμό από τη βλάστηση γύρω από το Θέατρο. «Είχαμε δυο τρία χρόνια να κάνουμε κάτι αρχαιολογικό» είπε στη «δημοκρατία» η υπεύθυνη επικοινωνίας της Ελιξ Ντόρα Βουγιούκα. «Το Αρχαίο Θέατρο της Μεγαλόπολης ήταν εγκαταλελειμμένο και η παρουσία των εθελοντών καθοριστική για το έργο των αρχαιολόγων».
Οι συμμετέχοντες στο πρόγραμμα προέρχονται από διάφορα σημεία του πλανήτη, μια και η Ελιξ συνεργάζεται με διεθνείς οργανώσεις. Από πού δηλαδή; Από τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ισπανία, τη Σερβία ακόμη και από την Κορέα! «Οι ομάδες εθελοντών ήταν δύο και η καθεμία αποτελούνταν από δέκα με δεκαπέντε άτομα, διότι αν ήταν περισσότεροι, η δουλειά θα ήταν πιο χαοτική» επισημαίνει η κυρία Βουγιούκα. Χαρακτηριστικό είναι ότι οι δυο ομάδες, οι οποίες ήρθαν διαδοχικά στην περιοχή, φιλοξενήθηκαν από τον Δήμο Μεγαλόπολης. «Εμείς τους παρέχουμε διατροφή και διαμονή» εξηγεί η υπεύθυνη επικοινωνίας. «Εκείνο που μας εντυπωσιάζει, κυρίως με τους ξένους εθελοντές, είναι το γεγονός ότι όταν φθάνουν εδώ δεν θέλουν να κάνουν ούτε ένα μπάνιο! Είναι πολύ προσηλωμένοι στον σκοπό για τον οποίον έχουν έρθει. Δείχνουν ότι πραγματικά ενδιαφέρονται για την ανάδειξη του τόπου μας».
Γι’ αυτό άλλωστε και πολλοί από αυτούς έρχονται και πάλι στην Ελλάδα, για να συμμετάσχουν σε πρόγραμμα εθελοντικής εργασίας σε διαφορετικά μέρη της χώρας. Αλλα σημεία στα οποία έχει προσφέρει η ομάδα Ελιξ τις υπηρεσίες της σε αυτά τα 25 χρόνια ύπαρξής της; Στη Μήλο, στη Χρυσοσπηλιά, στα Ρωμαϊκά Λουτρά της Νέας Μάκρης, στο Σμάρι της Κρήτης αλλά και στην Αρχαία Ολυμπία (ανοίγοντας μονοπάτια), ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι η εν λόγω ομάδα διοργανώνει και προγράμματα για την προστασία του περιβάλλοντος.
Βέβαια, η… χρήση των εθελοντών στις ανασκαφικές περιοχές είναι μια τακτική που τα τελευταία χρόνια εφαρμόζουν πολύ συχνά οι εφορείες αρχαιοτήτων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η έντονη ανασκαφική δραστηριότητα στην Αρχαία Στρύμη, στη Ροδόπη, αφού η εκεί Εφορεία Αρχαιοτήτων διοργανώνει το πρόγραμμα «Αρχαιολογία και Εθελοντισμός». Φοιτητές Ιστορίας και Αρχαιολογίας αλλά και πολιτικοί μηχανικοί βρέθηκαν στο πεδίο για να βοηθήσουν με τον δικό τους τρόπο στην ανάδειξη της περιοχής.
Στην αναζήτηση εθελοντών όμως έχει βγει και ο Δήμος Γόρτυνας στην Κρήτη, καλώντας όλους τους ευαισθητοποιημένους πολίτες να βοηθήσουν τους αρχαιολόγους στις ανασκαφές που πραγματοποιούνται στο Μεγάλο Θέατρο της Αρχαίας Γόρτυνας.
Βλέπετε, η έλλειψη κονδυλίων αλλά και του απαραίτητου προσωπικού δεν αφήνει πολλά περιθώρια στους τοπικούς φορείς και η σύσταση εθελοντικών ομάδων μοιάζει η μοναδική λύση. Σε τέτοιους καιρούς κάθε προσφορά δεκτή…
Γιώτα Βαζούρα
