H τρόικα επαναφέρει στο προσκήνιο παλαιότερες προτάσεις για επιβολή ενός φόρου στην κατανάλωση, ως αντιστάθμισμα στη μείωση κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες στις ασφαλιστικές εισφορές. Μια από τις προτάσεις που έπεσαν μέχρι στιγμής στο τραπέζι είναι η αύξηση του μικρού ΦΠΑ από 13% σε 15,5%, αν και προσκρούει στην εμπειρία που θέλει κάθε αύξηση εμμέσου φόρου να συνδυάζεται με μείωση της κατανάλωσης.
Σε συσκέψεις που πραγματοποιήθηκαν εντός της Μεγάλης Εβδομάδας, ανάμεσα στο κλιμάκιο της τρόικας και σε ηγετικά στελέχη του υπουργείου Εργασίας, ζητήθηκε από την πλευρά των δανειστών της χώρας να προχωρήσει άμεσα η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών ως κίνητρο στους εργοδότες, για να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Στον αντίποδα, προτάθηκε η τρύπα που θα προκύψει στα Ταμεία (υπολογίζεται πάνω από 5 δισ. ευρώ) να καλυφθεί με τον πόρο- φόρο στην κατανάλωση.
Σχετικά με την αύξηση του μικρού συντελεστή ΦΠΑ, πρέπει να πούμε ότι πρόκειται για πρόταση που έχει κατατεθεί και στο παρελθόν, αλλά έβρισκε αντιδράσεις τόσο εντός κυβέρνησης όσο και εντός Ε.Ε., με το σκεπτικό ότι, σε περίοδο βαθιάς ύφεσης, ενδεχόμενη αύξηση φόρων θα μείωνε περισσότερο τα φορολογικά έσοδα. Η εκτίμηση των δανειστών είναι ότι μέσω του φόρου στην κατανάλωση ή της αύξησης του μικρού ΦΠΑ θα καλλιεργηθεί φορολογική συνείδηση στους Ελληνες, καθώς θα γνωρίζουν ότι τα χρήματα που πληρώνουν θα πηγαίνουν για να στηρίζουν τα ασφαλιστικά ταμεία και να χορηγούνται οι συντάξεις. Η πρόταση αυτή ήταν στην ουσία αντιπρόταση στην αύξηση των επιχορηγήσεων που δίνει το κράτος για τη στήριξη των ασφαλιστικών ταμείων. Χαρακτηριστικό του τεράστιου προβλήματος που υπάρχει είναι ότι το μεγαλύτερο ασφαλιστικό ταμείο της χώρας, το ΙΚΑ, μέσα σε τρεις μήνες αναγκάστηκε να χρησιμοποιήσει το 65% της συνολικής ετήσιας κρατικής επιχορήγησης.
Οι απώλειες των ασφαλιστικών ταμείων από ανασφάλιστη εργασία και μη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών υπολογίζεται ότι φέτος θα υπερβούν τα 6 δισ. ευρώ. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι για τη διετία 2011 και 2012 η «μαύρη τρύπα» από την εισφοροδιαφυγή στα ταμεία αναμένεται να υπερβεί τα 11 δισ. ευρώ.
