Μπορεί ένα… ψάρι να αποκαλύψει τα γονίδια που προκαλούν αυτισμό; Σύμφωνα με ερευνητές στην Αμερική, το μικροσκοπικό ψάρι ζέβρα μπορεί να τους βοηθήσει να εντοπίσουν τα γονίδια που σχετίζονται τόσο με τον αυτισμό όσο και με τη σχιζοφρένεια, ακόμη και με την παχυσαρκία.
Ερευνητές του Ιατρικού Κέντρου του πανεπιστημίου Duke, ανάμεσα στους οποίους ο δρ Νίκολας Κατσάνης, εμφύτευσαν ανθρώπινα γονίδια στο ψάρι ζέβρα, το οποίο χρησιμοποιείται συχνά για έρευνες που αφορούν τον ανθρώπινο οργανισμό, και στη συνέχεια προσπάθησαν να εντοπίσουν γονίδια που ευθύνονται για το μέγεθος του κεφαλιού κατά τη γέννηση.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, το μέγεθος του κεφαλιού των νεογέννητων είναι ένα από τα στοιχεία που σχετίζονται με τον αυτισμό, αλλά και με άλλες νευρολογικές διαταραχές, όπως η σχιζοφρένεια. Ο δρ Κατσάνης και οι συνεργάτες του γνώριζαν ότι μια περιοχή στο χρωμόσωμα 16 είναι ένας από τους γενετικούς παράγοντες που ευθύνονται περισσότερο για τον αυτισμό και τη σχιζοφρένεια. Ετσι, εμφύτευσαν σε έμβρυα του ψαριού ζέβρα μια αναπαραγωγή σε πανομοιότυπο της περιοχής του χρωμοσώματος 16, που περιέχει 29 γονίδια τα οποία ενεργοποιούσαν συστηματικά, προκειμένου να εντοπίσουν ποια προκαλούν μικροκεφαλία.
Επειτα από μερικούς μήνες, διαπίστωσαν ότι υπεύθυνο είναι το γονίδιο KCTD13 και έτσι οι έρευνες στράφηκαν στο αντίστοιχο γονίδιο που υπάρχει στον άνθρωπο, ώστε να μελετηθεί η πρωτεΐνη που παράγει. «Αυτό το γονίδιο πρωταγωνιστεί στις περισσότερες περιπτώσεις αυτισμού και κατά πάσα πιθανότητα σχετίζεται με τη σχιζοφρένεια και την παιδική παχυσαρκία» είπε ο δρ Νίκολας Κατσάνης, που είναι και ο βασικός συντάκτης της έκθεσης. «Από τη στιγμή που γνωρίζουμε τηνπρωτεΐνη, μπορούμε να θέσουμε πολύτιμα λειτουργικά ερωτήματα και να μάθουμε ποια ακριβώς είναι η δράση του γονιδίου τόσο στα ζώα όσο και στον άνθρωπο. Τώρα ίσως έχουμε ένα βασικό εργαλείο που θα μας δώσει τη δυνατότητα να βελτιώσουμε τη διάγνωση και την κατανόηση του μηχανισμού του αυτισμού».
Αλεξάνδρα Χυδηριώτη
