Την εκτίμηση ότι η σκιώδης οικονομία στην Ελλάδα φαίνεται ότι υποχωρεί το 2012 στο 24% επί του επίσημου ΑΕΠ έναντι του 25,8% του προηγούμενου έτους, εξαιτίας της βαθιάς ύφεσης, έκανε από τη Θεσσαλονίκη ο Αυστριακός καθηγητής Οικονομικών Φρίντριχ Σνάιντερ, γκουρού σε θέματα παραοικονομίας διεθνώς. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε χθες σε συνέδριο με σχετικό θέμα, η σκιώδης οικονομία στη χώρα μας ανέρχεται σε 60 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 40 δισ. ευρώ πηγάζουν από παράνομες δραστηριότητες, ενώ τα 20 δισ. ευρώ περνάνε από τη νόμιμη οδό (π.χ. ένας τεχνίτης σου αλλάζει τη βρύση, τον πληρώνεις νόμιμα, αλλά ο εργοδότης του δεν πληρώνει ασφαλιστικές εισφορές) και έχουν υπολογιστεί ήδη στο ΑΕΠ. Με δεδομένο ότι δεν είναι ρεαλιστικό να μηδενιστεί η σκιώδης οικονομία, θα μπορούσε, κατά τον κ. Σνάιντερ, με τα σωστά κίνητρα, περί τα 20 δισ. ευρώ να προστεθούν ετησίως στο ΑΕΠ. Η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη δεκάδα των χωρών με τη μεγαλύτερη σκιώδη οικονομία στην Ε.Ε., με πρώτες τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.
Την ίδια στιγμή πάντως που η σκιώδης οικονομία υποχωρεί, η διαφθορά έχει χτυπήσει κόκκινο, φέρνοντας τη χώρα μας στην ίδια θέση με την Κολομβία, το Ελ Σαλβαδόρ και το Μαρόκο. Για του λόγου το αληθές το 2011 -και ύστερα από μια μικρή βελτίωση την περίοδο 2002-2008- ο βαθμός της χώρας μας στη διαφθορά ήταν 3,4, με το 1 να είναι η χειρότερη επίδοση και το 10 το άριστα. Σε απόλυτα νούμερα η ζημιά που προκάλεσε η διαφθορά στην ελληνική οικονομία το 2011 ήταν 27,3 δισ. ευρώ έναντι 26,5 δισ. ευρώ το 2010 και 21,5 δισ. ευρώ το 2002. Η επίδοση του 2011 κατατάσσει τη χώρα μας στην 80ή θέση μεταξύ 182 χωρών, όταν το 2002 βρισκόταν στην 44η.
Επικαλούμενος στοιχεία της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος ο Αυστριακός καθηγητής σημείωσε ότι από τέσσερις στους 10 πολίτες (41,9%) που χρειάστηκαν τις υπηρεσίες νοσοκομείου το 2011 ζητήθηκε «φακελάκι». Ανάλογα «δωράκια» ζητήθηκαν από τις φορολογικές αρχές, όπου το 16% των πολιτών έχει βρεθεί αντιμέτωπο με το φαινόμενο, και ακολούθησαν οι πολεοδομίες (11,3%).
Οσο για τον τιμοκατάλογο της διαφθοράς, το φακελάκι για μια εγχείρηση σε δημόσιο νοσοκομείο ξεκινά από 100 ευρώ και μπορεί να φτάσει το ιλιγγιώδες ποσό των 30.000 ευρώ. Στις εφορίες η τακτοποίηση υποθέσεων σχετικών με οικονομικούς ελέγχους «πιάνει» από 100 έως 20.000 ευρώ, ενώ στις πολεοδομίες για τη διευκόλυνση στην έκδοση μιας οικοδομικής άδειας απαιτούνται από 200 έως 8.000 ευρώ.
Μεταξύ των μέτρων που πρότεινε ο κ. Σνάιντερ για την αντιμετώπιση της σκιώδους οικονομίας είναι τα ακόλουθα:
-Προσωρινή φορολογική αμνηστία για επιστροφή ή επαναπατρισμό φορολογητέων εισοδημάτων και φορολόγησή τους με ενιαίο συντελεστή 25-30%.
-Παροχή οικονομικών κινήτρων στους εφοριακούς.
-Αποκλεισμός από τα δημόσια έργα των επιχειρήσεων που φοροδιαφεύγουν ή δωροδοκούν, για περίοδο τριών έως πέντε ετών.
-Απώλεια της θέσης αλλά και των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων των δημόσιων λειτουργών που δωροδοκούνται.
Μαρία Μαθιοπούλου
