Σενάρια για ρυθμίσεις στεγαστικών δανείων, που θα προβλέπουν αποπληρωμή έως και σε 100 χρόνια, μείωση δόσεων αλλά και υψηλούς τόκους, περιλαμβάνουν οι προτάσεις των τραπεζών που έχει συγκεντρώσει η Ενωση Ελληνικών Τραπεζών (ΕΕΤ).
Προσπαθώντας να βρει ένα… ισοδύναμο μέτρο για να μειωθεί -όσο γίνεται- ο αντίκτυπος από το νέο πακέτο μέτρων, η κυβέρνηση επεξεργάζεται πλέγμα προτάσεων που θα δώσει «ανάσα» στους δανειολήπτες, οι οποίοι αντιμετωπίζουν πρόβλημα στην εξυπηρέτηση των υποχρεώσεών τους.
Η ευαίσθητη κατηγορία των οφειλετών που βαρύνονται από στεγαστικά δάνεια για αγορά πρώτης κατοικίας αποτελεί τη βασική προτεραιότητα, καθώς και από την πλευρά των τραπεζών υπάρχει έντονο ενδιαφέρον να συνεχιστεί με ομαλό τρόπο η αποπληρωμή των εν λόγω δανειακών υποχρεώσεων, προκειμένου να πάψουν να «γράφουν» επισφάλειες.
Ο διάλογος κυβέρνησης και ΕΕΤ αναμένεται να ξεκινήσει μέσα στις επόμενες μέρες, καθώς ήδη κάθε τράπεζα επεξεργάζεται ξεχωριστά, αλλά και σε συνεργασία με την ΕΕΤ, τις προτάσεις των ρυθμίσεων, προκειμένου να ομαδοποιηθούν και αποτελέσουν τη βάση των συζητήσεων.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι θα υπάρξει ευθυγράμμιση με την κυβερνητική γραμμή για καθορισμό πλαφόν στη μηνιαία δόση που δεν θα ξεπερνάει το 30% του μισθού του οφειλέτη. Το ίδιο άλλωστε ισχύει και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Στο τραπέζι έχουν πέσει διάφορα σενάρια, με επικρατέστερα δύο. Σύμφωνα με το πρώτο, μειώνεται η δόση του δανείου και επιμηκύνεται ο χρόνος αποπληρωμής του, με παράλληλη αύξηση του ορίου ζωής από τα 75 έτη στα 85. Η μείωση της δόσης ενδέχεται να φτάσει στο 50% και η διάρκεια του δανείου να φτάσει στα 40 έτη. Ωστόσο, για να φτάσει η δόση για το στεγαστικό να μην ξεπερνά το 30% του μηνιαίου εισοδήματος ή το 25% για κάποιες ειδικές περιπτώσεις, η επιμήκυνση θα πρέπει να ξεπεράσει τα 40 έτη και πιθανόν να ανέβει στα 60 ή τα 100. Αυτό σημαίνει όμως εκτίναξη των τόκων που επιβαρύνουν το δάνειο, σε επίπεδα που καθιστούν το μέτρο μη αποτελεσματικό. Σημειώνεται ότι για ένα δάνειο 100.000 ευρώ, το ύψος των τόκων, εάν η διάρκεια αποπληρωμής επεκταθεί στα 60 έτη, φτάνει τα 120.000 ευρώ, ενώ στην περίπτωση των 100 ετών, οι τόκοι φθάνουν τα 200.000 ευρώ.
Στη βάση του πρώτου σεναρίου, οι τράπεζες προτείνουν μια παραλλαγή που αφορά την καθιέρωση μεταβατικής περιόδου. Δηλαδή, οι όροι του δανείου θα επανεξεταστούν μετά την παρέλευση πενταετίας, ανάλογα με την πορεία της ελληνικής οικονομίας.
«Ενοικίαση»
Το δεύτερο σενάριο εστιάζεται στη δυνατότητα ενοικίασης από τον δανειολήπτη της κατοικίας του για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, π.χ., τρία χρόνια και προοπτική επαναγοράς της με νέο δάνειο και νέους όρους μετά την πάροδο της περιόδου ενοικίασης. Στην προκειμένη περίπτωση ωφελούνται κυρίως οι οφειλέτες που αντιμετωπίζουν κατάσχεση του σπιτιού τους ή βρίσκονται ένα βήμα πριν.
Ας σημειωθεί ότι το ποσοστό των «κόκκινων» στεγαστικών δανείων από την αρχή της κρίσης έως σήμερα τετραπλασιάστηκε αγγίζοντας πλέον το 20%, όταν στα τέλη του 2008 είχε διαμορφωθεί στο 5,3% και το 2009 στο 7,4%.
Παράδειγμα με το ύψος των τόκων
Ας πάρουμε ένα στεγαστικό δάνειο 100.000 ευρώ αρχικής διάρκειας 20 ετών με επιτόκιο που είχε οριστεί στο 2,5%. Εάν ο δανειολήπτης δεν προχωρούσε σε επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής, θα πλήρωνε συνολικά στην τράπεζα 128.540 ευρώ (100.000 ευρώ το κεφάλαιο και 28.540 ευρώ οι τόκοι). Εάν διπλασιαστεί η διάρκεια στα 40 έτη, θα πληρώσει 204.000 ευρώ (100.000 ευρώ το κεφάλαιο και 104.000 ευρώ οι τόκοι).
Στην περίπτωση που η διάρκεια αποπληρωμής επεκταθεί στα 60 έτη, το συνολικό ποσό που θα δαπανήσει ο οφειλέτης φθάνει τις 220.000 ευρώ (100.000 ευρώ το κεφάλαιο και 120.000 ευρώ οι τόκοι). Στην περίπτωση δε των 100 ετών, οι τόκοι φθάνουν τις 200.000 ευρώ και μαζί με το κεφάλαιο φτάνουμε στις 300.000 ευρώ.
