«Τώρα που έχουμε κατανοήσει πώς να ενεργοποιούμε και να απενεργοποιούμε τη δράση των ενζύμων, θα μπορούσαμε στο μέλλον να χρησιμοποιήσουμε αυτή τη γνώση τόσο για τη θεραπεία ασθενειών όσο και για τον σχεδιασμό πρωτότυπων ενζύμων για βιομηχανικές εφαρμογές» σχολιάζει ο καθηγητής Δημήτριος Στάμου, επικεφαλής μιας ομάδας επιστημόνων στο πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, η οποία κατέγραψε τις δυνατότητες χειραγώγησης των ενζύμων, των μικροσκοπικών μορίων που ελέγχουν μία πολύ μεγάλη ποικιλία κυτταρικών λειτουργιών. Οι επιστήμονες στο κέντρο Νανοεπιστήμης του τμήματος Χημείας στο πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης βάσισαν την έρευνά τους στην παρατήρηση ενός πρότυπου μοντέλου ενζύμου λιπάσης, που διασπά λίπος. Το λίπος όμως που χρησιμοποίησαν είχε τη δυνατότητα να παράγει φως, όποτε το ένζυμο το διασπούσε. Οι ειδικοί λοιπόν είχαν τη δυνατότητα να παρατηρήσουν κάθε κύκλο αλλά και κάθε μεμονωμένη κίνηση της εργασίας του ενζύμου, το οποίο βρέθηκε ότι έχει τη δυνατότητα, με τον χειρισμό ενός μοριακού διακόπτη, να τριπλασιάσει την ένταση της εργασίας του.
Η σχετική επιστημονική ανάλυση αντιτίθεται σε προηγούμενες εκτιμήσεις και θεωρίες, οι οποίες υποστήριζαν ότι τα ένζυμα εργάζονται όλη την ώρα με διαφορετική αποτελεσματικότητα, και σχολιάζει ότι τα ένζυμα εργάζονται για ορισμένη ώρα και μετά σταματούν για να «ξεκουραστούν» προτού ξαναρχίσουν. Αν ο μοριακός διακόπτης είναι κοινός σε όλα τα ένζυμα, η παρατήρηση της ομάδας του Στάμου είναι πιθανό να είναι μία από τις μεγαλύτερες ανακαλύψεις της ενζυμολογίας: «Αν πολλά ένζυμα βρεθεί ότι ενεργοποιούνται με τον ίδιο τρόπο όπως αυτά που μελετήσαμε, αυτό ανοίγει την πόρτα για την κατανόηση -και ίσως τη θεραπεία- μιας ευρείας κλίμακας ασθενειών» σχολίασε ο καθηγητής. Εκτιμάται ότι ο έλεγχος της δράσης των ενζύμων θα μπορούσε να διευκολύνει τη διάσπαση λίπους, καθώς και διάφορων ασθενειών που σχετίζονται με την παχυσαρκία, όπως ο διαβήτης, οι καρδιοπάθειες, τα εγκεφαλικά, αλλά ακόμη και δερματολογικών παθήσεων, όπως η ακμή.
Αλέξανδρος Μόρντουντακ
