Mπορεί η οικονομία να βυθίζεται, αλλά τα εισπρακτικά μέτρα πέφτουν βροχή και μοιάζουν να αποτελούν την μόνη μέριμνα του οικονομικού επιτελείου και του Γιάννη Στουρνάρα προσωπικά.
Αυξήσεις 20%-30% έρχονται από τον ερχόμενο Μάρτιο στις αντικειμενικές τιμές των ακινήτων σε πολλές περιοχές της χώρας, καθώς η κυβέρνηση δεσμεύτηκε με το νέο Μνημόνιο να τις αναπροσαρμόσει στα επίπεδα της αγοράς. Το ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος (που θα αποτελέσουν και τη βάση δεδομένων για τις αναπροσαρμογές), η πτώση των πραγματικών τιμών των ακινήτων τη διετία 2011-2012 κάλυψε το 70%-80% κι όχι το σύνολο της διαφοράς μεταξύ αντικειμενικών και αγοραίων τιμών!
Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδας, οι πραγματικές τιμές των ακινήτων εξακολουθούν να βρίσκονται σε υψηλότερα επίπεδα από τις αντικειμενικές, γεγονός πάντως που δεν επιβεβαιώνει η σκληρή πραγματικότητα της αγοράς, όπου οι τιμές πώλησης ιδίως στα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας έχουν κυριολεκτικά καταρρεύσει και έχουν φτάσει πλέον να κυμαίνονται ακόμη και κάτω από τα επίπεδα των αντικειμενικών τιμών! Υπό την έννοια αυτή το σχέδιο των αρμοδίων μοιάζει με ανέκδοτο και αποσκοπεί στο να αφαιρεθεί και άλλο εισόδημα από την μέση ελληνική οικογένεια.
Οπως προκύπτει και απ’ όσα αναφέρονται σε πρόσφατο έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τον Μάρτιο του 2013 οι υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών υποχρεούνται να αυξήσουν τις αντικειμενικές τιμές των ακινήτων σε πολλές περιοχές της χώρας, καθώς υπάρχουν ακόμα σημαντικές αποκλίσεις από τις πραγματικές,
Μια τέτοια εξέλιξη θα σήμαινε ότι σε περιοχές όπως το Ελληνικό, η Νέα Σμύρνη, το Παλαιό Φάληρο, ο Διόνυσος, η Πεντέλη, η Δροσιά, η Κηφισιά κ.α., όπου η μείωση των τιμών την τελευταία τετραετία είναι χαμηλότερη του 10%, οι αντικειμενικές κατά πάσα πιθανότητα θα αυξηθούν σημαντικά, κατά 20%-30%.
Μικρή πτώση των αντικειμενικών τιμών ίσως υπάρξει μόνο σε περιοχές που υποβαθμίστηκαν τα τελευταία χρόνια, λόγω κυρίως της κάμψης της εμπορικότητας την οποία γνώρισαν (κέντρο Αθήνας και Θεσσαλονίκης, Γλυφάδα κ.λπ.).
Ο νέος γύρος αυξήσεων των αντικειμενικών αξιών τον ερχόμενο Μάρτιο έχει τεθεί ως όρος στο Μνημόνιο 3 και απειλεί να οδηγήσει σε αδιέξοδο χιλιάδες νοικοκυριά, που θα δουν τις φορολογικές επιβαρύνσεις να εκτινάσσονται.
Κυβέρνηση και τρόικα συμφώνησαν σε ένα νέο σύστημα αυτόματης αναπροσαρμογής των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων, ώστε να ακολουθούν τις διακυμάνσεις των πραγματικών τιμών της αγοράς,
Λόγω όμως της καθίζησης της καταναλωτικής ζήτησης και της δυστοκίας στις χορηγήσεις νέων στεγαστικών δανείων, οι τιμές της ΤτΕ, όπως ενημερώνονται από τις συμβάσεις στεγαστικών δανείων από τις εμπορικές τράπεζες, δεν έχουν ακόμα ενσωματώσει πλήρως την πραγματικά μεγάλη μείωση στις εμπορικές τιμές, που ωθεί και τους μεσίτες ακινήτων να ζητούν «εδώ και τώρα» εξίσωση των αντικειμενικών με τις αγοραίες.
Επίσης η βάση δεδομένων της ΤτΕ έχει στοιχεία μόνο για τις περιοχές όπου γίνονται μεταβιβάσεις και δεν συνυπολογίζει κάποιες άλλες παραμέτρους που επηρεάζουν το ισχύον σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας των ακινήτων, όπως δηλαδή ο όροφος, η πρόσοψη σε δρόμο, οι συντελεστές εμπορικότητας κ.λπ.
Σε κάθε περίπτωση η άνοδος των αντικειμενικών τιμών στις κατοικίες θα επιφέρει μπαράζ πρόσθετων επιβαρύνσεων σε φόρους και τέλη που βαρύνουν τα ακίνητα και υπολογίζονται με βάση τις αντικειμενικές.
Αναλογικά θα αυξηθούν το έκτακτο τέλος ακινήτων, το ΤΑΠ, ο φόρος μεταβίβασης, οι φόροι κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών, τέλη και δικαιώματα που καταβάλλονται σε δικηγόρους, συμβολαιογράφους και τα έξοδα υποθηκοφυλακείου. Οι νέες αυτές αυξήσεις θα επιφέρουν το τελικό πλήγμα στην ήδη ημιθανή κτηματαγορά.
Η πίεση
Η Κομισιόν πιέζει διαρκώς για την αύξηση των αντικειμενικών αξιών. Με έγγραφό της προς το υπουργείο Οικονομικών διευκρινίζει ότι τα τελευταία δύο χρόνια δεν υπήρξε αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων στα επίπεδα των πραγματικών τιμών της αγοράς. Καταρρίπτει και το επιχείρημα ότι οι εμπορικές τιμές έχουν μειωθεί σε επίπεδα κάτω από τις αντικειμενικές, παρουσιάζοντας στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας που δείχνουν ότι η ψαλίδα ανάμεσα στις αντικειμενικές και τις εμπορικές περιορίστηκε κατά 70%-80%, άρα υπάρχουν περιθώρια για αυξήσεις τιμών σε αρκετές περιοχές
Προσθέτει δε ότι οι ελληνικές Αρχές «εστίασαν τις προσπάθειές τους σε μια δυναμική διαδικασία για την έγκαιρη επικαιροποίηση των αντικειμενικών αξιών ώστε να αντιστοιχούν στις αγοραίες τιμές».
Από το έγγραφο της Κομισιόν αποκαλύπτεται ακόμα ότι το υπουργείο Οικονομικών έχει ξεκινήσει τον σχεδιασμό και την εφαρμογή μιας τυποποιημένης διαδικασίας για την αναθεώρηση των αντικειμενικών αξιών και ότι με το νέο Μνημόνιο η ευθύνη για τη λειτουργία της διαδικασίας αυτής θα ανατεθεί απευθείας στη Διεύθυνση Φορολογίας Κεφαλαίου του υπουργείου Οικονομικών.
Οι 20 φόροι που συμπαρασύρονται προς τα πάνω
1. Τεκμήρια διαβίωσης για ιδιόκτητη ή μισθωμένη α’ και β’ κατοικία (αναλόγως εμβαδού – τιμής ζώνης).
2. Τεκμαρτό εισόδημα ιδιοχρησιμοποίησης επαγγελματικής στέγης (18%-45% επί του εισοδήματος που προκύπτει από το τεκμήριο).
3. ΦΠΑ στην αγορά νεόδμητων και την αντιπαροχή (23%).
4. Φόρος μεταβίβασης (8%-10%).
5. Φόρος χρησικτησίας (8%-10%).
6. Φόρος ανταλλαγής (4%-5%).
7. Φόρος διανομής ακινήτων (2%-2,5%).
8. Δημοτικός φόρος μεταβίβασης ακινήτων (3% επί φόρου μεταβίβασης).
9. Τέλη υπέρ Ταμείου Νομικών (6,5+1,25‰).
10. Πρόσθετο τέλος μεταγραφής συμβολαίων (4,5-7,5‰).
11. Φόρος κληρονομιάς ή γονικής παροχής (τρεις κατηγορίες ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας, 5%-10%, 5%-20%, 20%-40%).
12. Φόρος δωρεάς (τρεις κατηγορίες ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας, 1%-20%, 10%-30%, 20%-40%).
13. Φόρος Ακίνητης Περιουσίας (2‰ – 2% για φυσικά πρόσωπα).
14. Ετήσιο Τέλος Ακινήτων μέσω ΔΕΗ (3-20 ευρώ/τ.μ.).
15. Τέλος Ακίνητης Περιουσίας – ΤΑΠ (0,25-0,35‰).
16. Φόρος Ακίνητης Περιουσίας Υπεράκτιων Εταιριών (15%).
17. Τέλος εγγραφής ακινήτων στο Κτηματολόγιο (1‰).
18. Πολεοδομικά πρόστιμα διατήρησης αυθαιρέτων.
19. Πολεοδομικά πρόστιμα κατασκευής νέων αυθαιρέτων.
20. Εισφορές σε γη και χρήμα για ένταξη στο σχέδιο πόλης (σε γη ως 60%, σε χρήμα ως 25%).
Στέλιος Κράλογλου
