Υπερμεγέθεις τσιχλόφουσκες, καρέκλες που ίπτανται αλλά και ασώματες κούκλες που στέκονται δίπλα στους επισκέπτες.
Και δεν είναι αυτές οι μοναδικές αλλόκοτες δημιουργίες που θα δει κανείς περιδιαβαίνοντας τα περίπτερα στους βενετσιάνικους κήπους της φετινής Μπιενάλε, μια και η διοργάνωση του 2013 -που ανοίγει επισήμως αύριο τις πύλες της- βρίθει πρωτοτυπίας αλλά και ιδιαιτερότητας, χωρίς να λείπουν φυσικά και τα έργα με σαφή πολιτικοκοινωνικό χαρακτήρα. Οπως συμβαίνει στην περίπτωση της ελληνικής συμμετοχής και το έργο του Στέφανου Τσιβόπουλου, που έχει καταφέρει να συγκεντρώσει τα κολακευτικά σχόλια του ξένου Τύπου.
Πρόκειται φυσικά για την «Ιστορία μηδέν», ένα έργο που αποτελείται από τρία φιλμ μυθοπλασίας και ένα αρχείο εικόνων και κειμένων, μέσα από το οποίο ο θεατής καλείται να αναστοχαστεί την Ιστορία, να επαναπροσδιορίσει τις σχέσεις των ανθρώπων με το χρήμα, προτείνοντας εναλλακτικούς τρόπους συναλλαγής που ενισχύουν το αίσθημα της αυτονομίας.
Οπως τονίζεται, έναυσμα του καλλιτέχνη για τη δημιουργία του έργου είναι η ελληνική κρίση, ενώ, σύμφωνα με την επιμελήτρια της ελληνικής συμμετοχής κ. Συραγώ Τσιάρα, «ο Τσιβόπουλος αντιμετωπίζει την κορύφωση της πολυεπίπεδης κρίσης ως μία ευκαιρία να εκφράσει ένα εναλλακτικό όραμα για το μέλλον».
Στο επιβλητικό ελληνικό περίπτερο -ένα από τα 80 συνολικά εθνικά περίπτερα που συμμετέχουν στην Μπιενάλε- θα μπορεί να δει κανείς την κυκλική εγκατάσταση που περιλαμβάνει κείμενα και εικόνες με παραδείγματα από εναλλακτικά, μη νομισματικά συστήματα συναλλαγών.
Δεν είναι τυχαίο, μάλιστα, ότι η «Ιστορία μηδέν» -στις σκηνές της οποίας κάνουν ένα πέρασμα η Ράνια Οικονομίδου και ο Αρης Σερβετάλης- σχολιάστηκε και από τη βρετανική εφημερίδα «Independent», η οποία έγραψε χαρακτηριστικά ότι μέσω αυτής είναι πιθανόν να προσφερθεί μια μελαγχολική και ενδοσκοπική ματιά στην εθνική ψυχή της Ελλάδας.
«Σε αντίθεση με την περασμένη συμμετοχή της Ελλάδας το 2011 και τη Διοχάντη, ο Στέφανος Τσιβόπουλος σκοπεύει μέσα από το έργο του να αντιμετωπίσει την κοινωνικοπολιτική κατάσταση της χώρας» τονίζουν και οι υπόλοιποι Βρετανοί κριτικοί, επαινώντας την εικαστική ματιά του Ελληνα δημιουργού.
Βέβαια, οι ενδιαφέρουσες καλλιτεχνικές δημιουργίες δεν περιορίζονται εκεί, μια και στους όμορφους βενετσιάνικους κήπους οι λάτρεις της τέχνης θα έχουν την ευκαιρία να «αμπελοφιλοσοφήσουν» για τα υψηλά νοήματα που «κρύβονται» πίσω από τα εικαστικά έργα, κάνοντας στάσεις σε πολυσυζητημένα περίπτερα, όπως είναι εκείνο της διοργανώτριας χώρας, δηλαδή της Ιταλίας, στο οποίο ο καλλιτέχνης Μάσιμο Μπαρτολίνι εκθέτει τις καλλιτεχνικές του ανησυχίες επάνω στα χαλάσματα της Ισπανίδας εικαστικού Λάρα Αλμαρσέγκουι, που κατάφερε να μετατρέψει το περίπτερο της χώρας της σε μια απέραντη χωματερή με «πρωταγωνιστές» τα μπάζα, αλλά και του Πολωνού Πάουελ Αλτχάμερ, ο οποίος δείχνει στο κοινό της Μπιενάλε τις τρομακτικές ανθρώπινες μορφές του. Κι αν νομίζετε ότι οι προβοκατόρικες παρουσιάσεις αρκούνται σε αυτές, κάνετε λάθος.
Ο Κινέζος αντιφρονούντας Αϊ Ουέιουέι -ένας από τους τέσσερις καλλιτέχνες που εκπροσωπούν τη Γερμανία στην Μπιενάλε- παρουσιάζει μια επιβλητική εγκατάσταση, αποτελούμενη περίπου από 880 παραδοσιακά ξύλινα σκαμνιά, τα οποία πλέον δεν χρησιμοποιούνται στην Κίνα του 2013, μια και έχουν αντικατασταθεί από μεταλλικά.
Μάλιστα, στο πλαίσιο της Μπιενάλε ο καλλιτέχνης παρουσιάζει σε καθολικό ναό της Βενετίας μια συγκλονιστική εικαστική δημιουργία, στην οποία το κοινό έχει την ευκαιρία να μάθει περισσότερα για την περίοδο της φυλάκισής του στις κινεζικές φυλακές. Στα έξι κουτιά που έχουν τοποθετηθεί σε περίοπτη θέση, μέσα στα οποία υπάρχουν ανθρώπινα ομοιώματα, φανερώνονται οι συνθήκες κράτησής του, στις οποίες οι επισκέπτες ρίχνουν κλεφτές ματιές χάρη στις ειδικά σχεδιασμένες χαραμάδες.
Γιώτα Βαζούρα
