Από το Μέτσοβο… στην Αθήνα. «Διαμάντια» της ελληνικής τέχνης από την Πινακοθήκη Ε. Αβέρωφ της όμορφης πόλης του νομού Ιωαννίνων «κατηφορίζουν» για να πάρουν τη θέση τους στις προθήκες του Ιδρύματος Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β & Μ Θεοχαράκη για τις ανάγκες μιας μεγάλης έκθεσης, που θα εγκαινιαστεί στις 20 Ιουνίου από τον πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά.
Τίτλος αυτής, «Νεοελληνική Τέχνη: Θησαυροί από την Πινακοθήκη Ε. Αβέρωφ», όπου παρουσιάζονται 80 και πλέον έργα στα οποία ξεδιπλώνεται το σφρίγος της εγχώριας εικαστικής παραγωγής.
Μεταξύ των αριστουργημάτων που θα συναντήσει ο επισκέπτης κατά την περιπλάνησή του στις φιλόξενες αίθουσες του ιδρύματος είναι το εκπληκτικό έργο του Νικηφόρου Λύτρα «Η πυρπόληση της τουρκικής ναυαρχίδος από τον Κανάρη», ο «Μάγκας που τρώει καρπούζι» του Περικλή Πανταζή αλλά και η εξαιρετική «Προσωπογραφία του Ευάγγελου Αβέρωφ – Τοσίτσα» του Πάρι Πρέκα, στην οποία αποτυπώνεται ο εμπνευστής της σπουδαίας Πινακοθήκης του Μετσόβου.
«Η Συλλογή Αβέρωφ αποκαλύπτει με τον πιο άμεσο τρόπο το βλέμμα και την εμμονή του ιδρυτή της, την προσήλωσή του στις αισθητικές αξίες της υψηλής τέχνης και στην έκφραση της νοηματικής τους υπόστασης. Ο πολυπρόσωπος χαρακτήρας της, πέρα από την καθαρή ζωγραφική έκφραση του κάθε δημιουργού και την προσωπική του μυθολογία, αποκαλύπτει τη βαθιά του πίστη προς καθετί ελληνικό. Ετσι καταγράφονται με μοναδικό τρόπο το αληθινό και το ωραίο. Η έκθεση συμπληρώνει με τον πιο εμφατικό τρόπο τη φυσιογνωμία της νεοελληνικής τέχνης τονίζοντας παράλληλα, μέσα από τις διαφορετικές αισθητικές της διατυπώσεις, μια εμμονή προς την ιστορία του τόπου μας και την αξεπέραστη ομορφιά της ελληνικής φύσης» επισημαίνει ο επιμελητής της έκθεσης Τάκης Μαυρωτάς.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν ακόμη «Τα πρώτα βήματα» του Γεωργίου Ιακωβίδη, το «Ερωτικό» του Γιάννη Μόραλη, «Ο προπάππος Περραιβός κρατώντας στο χέρι του την κεφαλή του Ρήγα Φεραίου» του Νίκου Εγγονόπουλου, η μοναδική τοπιογραφία του Κωνσταντίνου Βολανάκη στην οποία ο σπουδαίος ζωγράφος απαθανατίζει «Το λιμάνι του Βόλου».
Βέβαια αυτά δεν είναι και τα μοναδικά έργα μιας πλούσιας συλλογής τα κομμάτια της οποίας συγκέντρωσε με πολύ μόχθο ο πολιτικός Ευάγγελος Αβέρωφ – Τοσίτσας. Το όραμα άλλωστε του φιλότεχνου – δικηγόρου και οικονομολόγου στο επάγγελμα- άνδρα ήταν η δημιουργία ενός υποδειγματικού πολιτιστικού οργανισμού στην περιφέρεια, αντάξιου με αντίστοιχους στην Αθήνα. Και τα κατάφερε. Ο γόνος της παλιάς ιστορικής οικογένειας προσέφερε στη γενέτειρά του, το Μέτσοβο, μια «κοιτίδα» πολιτισμού που εγκαινιάστηκε στις 27 Αυγούστου 1988, δύο χρόνια πριν από τον θάνατό του. «Χτίστηκε πάνω στο σαμαράδικο του προγόνου μου Μιχάλη Αυγέρου. Η προσπάθεια αυτή έχει έναν ιδεαλισμό, διότι μιλάει για συνέχεια, για δέσιμο με το αίμα και τις ρίζες, για ιδέες αγάπης και πίστης. Και οι ιδέες, οι σκέψεις, οι ψυχές, τα άυλα – αυτά είναι η δύναμη της ζωής» είχε δηλώσει τότε ο Ευάγγελος Αβέρωφ, ο οποίος διατήρησε πάντα τους στενούς δεσμούς με τη γενέτειρά του.
Στις συλλογές της Πινακοθήκης φιλοξενούνται ακόμη έργα των Γύζη, Πανταζή, Βολανάκη, Προσαλέντη, Μαλέα, Οικονόμου, Χατζηκυριάκου – Γκίκα, Βασιλείου, Τσαρούχη, Μόραλη, Τέτση Φασιανού και πολλών ακόμη ζωγράφων.
Γιώτα Βαζούρα
