Ντόμινο καθυστερήσεων σε άλλα μέτωπα, από τις αλλαγές στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας έως τις διαπραγματεύσεις για μείωση του κόστους προμήθειας φυσικού αερίου και την πώληση των Ελληνικών Πετρελαίων (ΕΛ.ΠΕ.), προκαλεί το ναυάγιο του διαγωνισμού για την πώληση της ΔΕΠΑ. Το σκοτσέζικο ντους στο οποίο υπέβαλαν την κυβέρνηση οι Ρώσοι της Gazprom αποτελεί στην ουσία το κερασάκι στην τούρτα των σοβαρών προβλημάτων στο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων. Κάποιες από τις καθυστερήσεις συνδέονται με τις αντικειμενικές συνθήκες της αγοράς (περιορισμένη εμπιστοσύνη ξένων επενδυτών για την Ελλάδα κ.λπ.), αλλά κυρίως με την προχειρότητα με την οποία προωθούνται ορισμένοι διαγωνισμοί από το Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων (ΤΑΙΠΕΔ) των ακριβοπληρωμένων συμβούλων.
Η υπόθεση ΔΕΠΑ αναδεικνύει και την υποκριτική στάση των κοινοτικών εταίρων και της τρόικας. οι οποίοι, από τη μία πλευρά, θέτουν μη ρεαλιστικούς στόχους εσόδων από ιδιωτικοποιήσεις και, από την άλλη, βάζουν πλήθος εμπόδια στην πώληση κρατικών εταιριών, είτε με απευθείας παρεμβάσεις (για παλαιότερες κρατικές ενισχύσεις, π.χ. σε ΛΑΡΚΟ, ΤΡΑΙΝΟΣΕ) είτε με έμμεσες, όπως αυτή που φημολογείται πως υπήρξε προς τη Μόσχα τις τελευταίες ημέρες.
Τα παζάρια με τους Αζέρους, μετά το άνοιγμα της προσφοράς της SOCAR για τον ΔΕΣΦΑ την Τετάρτη, δείχνουν ότι τελικά ο διαγωνισμός για τα δύο μονοπώλια του φυσικού αερίου δεν ήταν όσο εύκολος διαλαλούσε η διοίκηση του ΤΑΙΠΕΔ. Η τελευταία περίμενε επί ματαίω τη Δευτέρα να εμφανιστούν οι Ρώσοι της Gazprom, οι οποίοι δεν μπήκαν καν στον κόπο να ειδοποιήσουν ότι δεν θα καταθέσουν τελικά προσφορά για τη ΔΕΠΑ. Αλλά ούτε και οι Ρώσοι της Sintez κατέβηκαν, αφού είχαν προειδοποιήσει την κυβέρνηση, με επιστολή που είχε δημοσιεύσει η «δημοκρατία», ότι θα αποσυρθούν γιατί δεν θέλουν να συγκρουστούν κατά μέτωπο με την Gazprom. Η Sintez του Λεονίντ Λεμπέντεφ διαβεβαίωνε ως την τελευταία στιγμή ότι προσφέρει 1,9 δισ. ευρώ για ΔΕΠΑ και ΔΕΣΦΑ, αρκεί να βρεθεί τρόπος αποκλεισμού της Gazprom από την τελική φάση. Η κυβέρνηση επέλεξε την Gazprom (ο αντιπρόεδρος της οποίας Αλεξέι Μίλερ είχε έρθει τρεις φορές σε τρεις μήνες στην Αθήνα) με δυσάρεστα αποτελέσματα.
Η ελληνική πλευρά αποδίδει την αποχώρηση της Gazprom στις προειδοποιήσεις των Βρυξελλών ότι η εξαγορά της ΔΕΠΑ δεν επρόκειτο να εγκριθεί από την Επιτροπή Ανταγωνισμού της Ε.Ε. Τόσο ο υφυπουργός Ενέργειας Ασημ. Παπαγεωργίου όσο και ο πρόεδρος του ΤΑΙΠΕΔ Στ. Σταυρίδης το είπαν και δημοσίως τις τελευταίες ημέρες. Τουλάχιστον τρεις εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής διέψευσαν ότι υπήρξε οποιαδήποτε παρέμβαση ή επαφή κοινοτικών επιτρόπων με τη ρωσική πλευρά. Η Gazprom ανακοίνωσε επισήμως ότι αποσύρθηκε επειδή φοβούνταν ότι δεν θα πληρωθούν εγκαίρως οι οφειλές ιδιωτών προς τη ΔΕΠΑ. Σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις οι Ρώσοι, πάντως, ξεκαθαρίζουν ότι γνώριζαν πως οι κοινοτικοί θα τους κάνουν τη ζωή δύσκολη, αν αγόραζαν τη ΔΕΠΑ.
Στο ΤΑΙΠΕΔ υποστηρίζουν τώρα ότι ο διαγωνισμός για τη ΔΕΠΑ θα επαναπροκηρυχθεί έως τον Σεπτέμβριο και στην Gazrpom δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο εκδήλωσης ενδιαφέροντος! Αρκεί να μην ξανάρθουν με στόχο να τορπιλίσουν τη διαδικασία πώλησης του μονοπωλίου στο φυσικό αέριο. Η καθυστέρηση στη μεταβίβαση της ΔΕΠΑ βολεύει τη ρωσική πλευρά, καθώς είχε συμφωνήσει με την Ελλάδα για επανεκκίνηση των συζητήσεων περί μείωσης της τιμής προμήθειας φυσικού αερίου που προβλέπει η διακρατική συμφωνία. Η Ελλάδα είναι μία από τις τελευταίες χώρες της Ε.Ε. που δεν έχει πετύχει μείωση τιμών στην προμήθεια φυσικού αερίου από τη Ρωσία. Η γειτονική Βουλγαρία όχι μόνο πέτυχε μείωση τιμών, αλλά έπεισε την Gazprom να γίνει χορηγός και σε ποδοσφαιρική ομάδα…
Ακόμα μεγαλύτερες επιπτώσεις έχει η καθυστέρηση στην πώληση της ΔΕΠΑ στην προσπάθεια μείωσης του ενεργειακού κόστους για τις επιχειρήσεις και στην εξυγίανση της συνολικής αγοράς ενέργειας (ηλεκτρισμός και φυσικό αέριο). Τους τελευταίους μήνες υπήρξαν παρεμβάσεις (ακόμα και του ίδιου του πρωθυπουργού, ο οποίος γνωρίζει από πρώτο χέρι τα τεράστια περιθώρια με τα οποία λειτουργούν η ΔΕΠΑ, ο ΔΕΣΦΑ κ.λπ.) ώστε να μην υπάρξουν ανατροπές που θα μετέβαλλαν την αποτίμηση της ΔΕΠΑ. Στην κυβέρνηση και στο ΤΑΙΠΕΔ υποστήριζαν ότι κάθε σοβαρή αλλαγή θα επηρέαζε τη στάση των υποψήφιων αγοραστών, παρά το γεγονός ότι κατανοούν τα σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία της βιομηχανίας από την έκρηξη του ενεργειακού κόστους.
Χάλασε ο σχεδιασμός
Η ανατροπή στα σχέδια για τη ΔΕΠΑ μεταθέτει προς τα πίσω και τη διαδικασία πώλησης των Ελληνικών Πετρελαίων (ΕΛ.ΠΕ.), η οποία με βάση τον αρχικό σχεδιασμό θα ξεκινούσε αμέσως μετά την ολοκλήρωση του διαγωνισμού για την πρώτη. Στις αρχές της εβδομάδας υπήρξαν πληροφορίες ότι θα επιταχυνθεί ο διαγωνισμός για τα ΕΛ.ΠΕ., πράγμα αδύνατο όταν εκκρεμεί η πώληση ενός εκ των σημαντικότερων περιουσιακών στοιχείων (ελέγχουν το 35% της ΔΕΠΑ).
ΔΕΣΦΑ: Οι φήμες για την προσφορά της SOCAR
Νέες φήμες για εμπλοκή στον διαγωνισμό πώλησης του ΔΕΣΦΑ πλημμύρισαν την Τετάρτη την αγορά, καθώς η προσφορά της SOCAR ανοίχτηκε χωρίς να ληφθούν οριστικές αποφάσεις. Ορισμένοι αποδίδουν την καθυστέρηση στο γεγονός ότι το ΤΑΙΠΕΔ περιμένει υψηλότερο τίμημα ή αλλαγές στους όρους που θέτουν οι Αζέροι, οι οποίοι κατά πληροφορίες προσφέρουν περί τα 430.000.000 ευρώ για το 66% του ΔΕΣΦΑ και εμφανίζονται πρόθυμοι να ανεβάσουν την προσφορά τους. Ομως θέτουν όρους που στην ουσία κατεβάζουν το τελικό τίμημα που θα καταβάλουν στο ΤΑΙΠΕΔ. Κάποιοι άλλοι θεωρούν ότι η κυβέρνηση ζήτησε να μη ληφθεί οριστική απόφαση για τον ΔΕΣΦΑ, αν δεν ξεκαθαρίσει το τοπίο με τον αγωγό TAP. Εκτιμάται ότι ως την επόμενη Παρασκευή θα υπάρχει πιο σαφής εικόνα για το αν η κοινοπραξία που διαχειρίζεται το κοίτασμα του Σαχ Ντενίζ στο Αζερμπαϊτζάν προτιμά τον TAP ή τον ανταγωνιστικό αγωγό Nabuco για το άνοιγμα του λεγόμενου Νοτίου Διαδρόμου μεταφοράς φυσικού αερίου στην Ευρώπη.
