Ο Νότης Μηταράκης ήθελε πάντα να δηλώνει τραπεζίτης, ακόμα και αν δεν έχει ασχοληθεί επισταμένα με το αντικείμενο. Ο,τι δεν κατάφερε στην επαγγελματική του πορεία, κυρίως ως χρηματιστηριακός αναλυτής στον διεθνή επενδυτικό οίκο Fidelity, το κατάφερε διά του συνδικαλισμού, αφού επί χρόνια ήταν πρόεδρος της Ενωσης Ελλήνων Τραπεζιτών Μεγάλης Βρετανίας. Οταν μεταπήδησε στην πολιτική, το 2010, δεν εγκατέλειψε το σχέδιο κατάληψης τραπεζικών θέσεων. Ετσι, όταν το καλοκαίρι του 2012 τοποθετήθηκε ως εκπρόσωπος της ελληνικής κυβέρνησης σε τρεις διεθνείς τράπεζες, άλλαξε το βιογραφικό του και έβαλε τα στοιχεία σε περίοπτη θέση. Στην ιστοσελίδα του διαβάζουμε πως τον Ιούλιο του 2012 «ορίστηκε αναπληρωτής διοικητής στα συμβούλια διοικητών του ομίλου της Παγκόσμιας Τράπεζας και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας για την Ανασυγκρότηση και την Ανάπτυξη (EBRD) και τον Αύγουστο του 2012 διοικητής στο συμβούλιο των διοικητών της Τράπεζας Εμπορίου και Ανάπτυξης της Μαύρης Θάλασσας». Τουλάχιστον τώρα είναι διοικητής τράπεζας, έστω της Μαύρης Θάλασσας…
Υφυπουργός Ανάπτυξης, πάντως, δεν είναι και ας φέρει τον τίτλο. Εχει, μάλιστα, αναλάβει το κρίσιμο χαρτοφυλάκιο προσέλκυσης επενδύσεων. Επί περίπου 15 μήνες εκδίδει ανακοινώσεις που βρίθουν υπερβολών και ανακριβειών, ενώ παρουσιάζεται καθυστέρηση σε σχεδόν όλες τις μεταρρυθμίσεις που είχε αναλάβει να προωθήσει, παράλληλα με τη ματαίωση φιλόδοξων επενδυτικών σχεδίων που ο ίδιος παρουσίαζε ως σίγουρα. Η θητεία του στο υπουργείο Ανάπτυξης, σε μια κρίσιμη περίοδο για την ελληνική οικονομία, είναι αντίστοιχη των προσδοκιών όσων τον γνωρίζουν από παλιά: πολλά λόγια, μηδενικό έργο. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που θεωρούν πως η αρμοδιότητα προσέλκυσης επενδύσεων ανατέθηκε σε έναν άνθρωπο που, στην ουσία, λειτουργεί ως φόβητρο για τους ξένους επενδυτές.
Από τον επενδυτικό νόμο που καθυστέρησε επί μήνες έως το ξεχασμένο σχέδιο για τη δημιουργία ενιαίου φορέα προώθησης των εξαγωγών και προσέλκυσης επενδύσεων, ο Νότης Μηταράκης επιχειρεί να «κουμπώσει» τις αλλαγές στα μέτρα του. Εχοντας τοποθετήσει ανθρώπους του στενού του περιβάλλοντος σε κρίσιμες θέσεις (όπως ο Στ. Ησαΐας, διευθύνων σύμβουλος στον οργανισμό Invest in Greece), ο υφυπουργός Ανάπτυξης κάνει ό,τι μπορεί ώστε να μην υπάρξει ανάπτυξη στην Ελλάδα. Εχει, μάλιστα, καταφέρει το ακατόρθωτο: Να δηλώνει καθημερινά πως υπάρχει συνωστισμός επενδυτών, αλλά ο οργανισμός Invest in Greece να μην έχει προχωρήσει ούτε μία σοβαρή συμφωνία με ξένο ή Ελληνα επενδυτή. Ακόμα και στο περίφημο «fast track» (διαδικασία για επιτάχυνση επενδύσεων μέσω ταχείας αδειοδότησης), οι κ.κ. Μηταράκης και Ησαΐας κυκλοφορούν μια λίστα με επενδύσεις που είτε έχουν ματαιωθεί είτε θα καθυστερήσουν για χρόνια, αφού δεν υπάρχουν τα απαραίτητα κεφάλαια.
Μόνο ο Νότης Μηταράκης θα παρουσίαζε ως κορυφαία ελληνοκινεζική συμφωνία ένα μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψε μια μικρή ελληνική εταιρία (με μηδενικό τζίρο τα τελευταία χρόνια) με κινεζικό όμιλο που ασχολείται, μεταξύ άλλων, και με γάμους Κινέζων στη Σαντορίνη! Μόνο ο Νότης Μηταράκης θα εμφανίζονταν στις ΗΠΑ, μπροστά σε εκπροσώπους παγκοσμίων επενδυτικών κολοσσών, με ύφος καρδιναλίου και θα προκαλούσε με τις αμετροεπείς δηλώσεις του σφοδρές αντιδράσεις ακόμα και μεταξύ μελών της ελληνοαμερικανικής κοινότητας. Η αλγεινή εντύπωση που άφησε η παρουσία του υφυπουργού Ανάπτυξης στις ΗΠΑ κατά το ταξίδι του πρωθυπουργού Αντ. Σαμαρά σχολιαζόταν επί εβδομάδες στην απέναντι όχθη του Ατλαντικού.
Μόνο ο Νότης Μηταράκης θα παρουσίαζε ως «κανονισμένη» την επένδυση για την κατασκευή νέου λιμένα κρουαζιερόπλοιων στο Φάληρο, και ας έλεγαν όλες οι πλευρές πως είναι δύσκολο να βρεθούν δύο δισεκατομμύρια ευρώ. Ο υφυπουργός Ανάπτυξης είχε φτάσει μέχρι το σημείο να δηλώσει, την περασμένη άνοιξη, πως εντός οκτώ εβδομάδων θα βγει στον αέρα ο διαγωνισμός για το νέο λιμάνι μέσω Σύμπραξης Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ). Στο τέλος, ο ίδιος ο πρωθυπουργός ματαίωσε το σχέδιο, γιατί άκουσε με τα ίδια του τα αυτιά από εκπροσώπους παγκοσμίων ομίλων της κρουαζιέρας πως δεν έχουν καμία πρόθεση επένδυσης στο νέο λιμάνι.
Μόνο ο Νότης Μηταράκης θα χρειαζόταν τόσους μήνες για να προχωρήσει το σχέδιο δημιουργίας ενός ενιαίου φορέα προώθησης εξαγωγών και προσέλκυσης επενδύσεων. Στην πραγματικότητα, ο υφυπουργός Ανάπτυξης σχεδίασε έναν «κουτσό» οργανισμό, ώστε να καλύπτει τις ανάγκες του μηχανισμού που έχει ο ίδιος δημιουργήσει στο υπουργείο. Ο νέος φορέας εξωστρέφειας στηρίζεται σε πρόταση Ολλανδών ειδικών, που είχε αποκαλύψει προ εξαμήνου η «κυριακάτικη δημοκρατία», αλλά ο Ν. Μηταράκης «κόβει και ράβει» το σχέδιο επί μήνες. Χρειάστηκε ακόμα και η παρέμβαση της ομάδας δράσης του Χορστ Ράιχενμπαχ, στελέχη της οποίας υποστηρίζουν πως αυτό που πάει να φτιάξει ο υφυπουργός Ανάπτυξης δεν έχει καμία σχέση με τις προτάσεις των ειδικών. Ο κ. Μηταράκης ονομάζει το σχέδιο «Φρανκεστάιν» που προωθεί «προσαρμογή στα ελληνικά δεδομένα». Για παράδειγμα, δεν ενοποιούνται οι υπηρεσίες προώθησης του ελληνικού τουρισμού (που σήμερα είναι υπό την αιγίδα του ΕΟΤ), μολονότι οι Ολλανδοί επιμένουν για ενιαία εκπροσώπηση της χώρας στις διεθνείς εκθέσεις, συνέδρια, κ.λπ.
Μόνο ο Νότης Μηταράκης θα παρουσίαζε έναν τόσο πρόχειρο επενδυτικό νόμο που θα απαιτούνταν έξι μήνες αλλαγών ώσπου να κατατεθεί τελικά στη Βουλή. Επί Μηταράκη το υπουργείο Ανάπτυξης εμφανίζεται να χρηματοδοτεί, μέσω προγράμματος ενίσχυσης μικρομεσαίων επιχειρήσεων του ΕΣΠΑ, «εργασίες κατασκευής διαστημόπλοιων» και σειρά από άλλες… εξωτικές δραστηριότητες, όπως «υπηρεσίες σφαιριστηρίου» (ποδοσφαιράκια), «υπηρεσίες ντισκοτέκ», «υπηρεσίες διαιτησίας αθλητικών αγώνων», «παραγωγή παγακίων βρώσιμων σε κύβους ή νιφάδες», ακόμα και ηχογραφήσεις τραγουδιών!
Μόνο ο Νότης Μηταράκης θα εφάρμοζε ημίμετρα για την αντιμετώπιση της διαφθοράς στις υπηρεσίες επενδύσεων του υπουργείου, με αποτέλεσμα να υπάρξει στο τέλος παρέμβαση του οργανισμού καταπολέμησης της διαφθοράς της Κομισιόν (του γνωστού OLAF). Μετά τη σύλληψη στελεχών της διεύθυνσης επενδύσεων του υπουργείου επί Αννας Διαμαντοπούλου, είχαν εξαγγελθεί ριζικές αλλαγές («τους ξηλώνω όλους» είχε ανακοινώσει η κυρία Διαμαντοπούλου), η Κομισιόν είχε ζητήσει σειρά μέτρων. Οι αλλαγές που προώθησε ο Ν. Μηταράκης δεν ικανοποίησαν τις Βρυξέλλες και στελέχη του OLAF «ξεσκονίζουν» το υπουργείο.
Ζει τον μύθο του
Το γραφείο Μηταράκη ασχολείται επισταμένα με την καλλιέργεια του μύθου των «μεγάλων επενδύσεων», με αποτέλεσμα να προκληθούν αντιδράσεις ακόμα και μεταξύ κυβερνητικών στελεχών οι οποίοι αναγκάζονται να απολογούνται για τις υπερβολές του υφυπουργού Ανάπτυξης. Τους τελευταίους μήνες έχει πραγματοποιήσει ουκ ολίγα ταξίδια σε Κίνα, Μέση Ανατολή κ.λπ., εν μέσω διαρροών πως προετοιμάζει μεγάλες επενδύσεις. Προς το παρόν, δεν έχει ανακοινωθεί καμία σοβαρή επένδυση με τη συνδρομή του Νότη Μηταράκη, αν και μία δύο φορές την εβδομάδα εκδίδει ανακοινώσεις περί συναντήσεων με Αραβες εμίρηδες και Ρώσους μεγιστάνες. Ο υφυπουργός Ανάπτυξης έχει μπερδέψει τις δημόσιες σχέσεις με τις διαπραγματεύσεις για προσέλκυση επενδύσεων στη χώρα. Για να πειστούν οι ξένοι επενδυτές, απαιτούν περισσότερα πράγματα από εξαγγελίες περί «φιλικού περιβάλλοντος» και από τα χαμόγελα του υφυπουργού Ανάπτυξης. Ο ίδιος δυσκολεύεται να το καταλάβει, αλλά κάποιος πρέπει να του το υπενθυμίσει.
Εστω και με καθυστέρηση, στην κυβέρνηση διαπιστώνουν πως η προσέλκυση επενδύσεων και η ενίσχυση των ελληνικών εξαγωγών απαιτούν σοβαρή οικονομική διπλωματία, στο ανώτερο δυνατό επίπεδο. Απαιτούν εκπροσώπηση καλύτερη του Νότη Μηταράκη.
