Είναι τα πολύτιμα σημειωματάρια των αγιογράφων και των ζωγράφων. Τα χνάρια των έργων τους, τα προσχέδια των δημιουργιών τους, προτού εκείνες πάρουν σάρκα και οστά. Μιλάμε για τα ανθίβολα (όπως χαρακτηριστικά αποκαλούνται), τα οποία την περίοδο αυτή παρουσιάζονται στο Ιστορικό Αρχείο – Μουσείο Υδρας σε μια ενδιαφέρουσα έκθεση που δίνει την ευκαιρία στο κοινό να γνωρίσει από κοντά την ιδιαίτερη αυτή καλλιτεχνική κατηγορία. Τίτλος αυτής είναι «Ανθίβολα εκ του ανεσπέρου φωτός» και έως και τα τέλη Ιουνίου θα φιλοξενεί τα… αποτυπώματα των μεγαλύτερων Ελλήνων ζωγράφων και αγιογράφων του 20ού αιώνα.
Πρόκειται για αντιπροσωπευτικά σχέδια των Δημήτριου Πελεκάση, Φώτη Κόντογλου, Αγήνορα Αστεριάδη, Πολύκλειτου Ρέγκου, Σπύρου Βασιλείου, Νίκου Εγγονόπουλου, Στέφανου Αλμαλιώτη, Γιάννη Καρούσου, αλλά και δημιουργίες καλλιτεχνών που έδρασαν στο μικρό ηπειρώτικο χωριό Χιονάδες, μια περιοχή της χώρας από όπου ξεπήδησαν πολλές οικογένειες ζωγράφων και αγιογράφων.
Εχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον δε το γεγονός ότι όλα τα έργα που εκτίθενται προέρχονται από τη συλλογή «Βελιμέζη», η παρουσίασή τους γίνεται με χρονολογική σειρά, ενώ συνοδεύονται από ντοκουμέντα και αναπαραγωγές των φορητών εικόνων και τοιχογραφιών για τις οποίες χρησιμοποιήθηκαν.
Σύμφωνα με τους διοργανωτές της έκθεσης, τα έργα αυτά έρχονται για πρώτη φορά στα μέρη μας έπειτα από μια σειρά αντίστοιχων εκθέσεων σε διεθνή μουσεία την περίοδο 2007-2011 και «στάσεις» σε Βερολίνο, Κρακοβία, Αλεξάνδρεια, Αγία Πετρούπολη, Μόσχα, Σόφια.
«Τα ανθίβολα είναι μια μεγάλη και ιδιαίτερη κατηγορία της ζωγραφικής. Είναι τα χνάρια της μεγάλης τέχνης που διακοσμεί τις μεταβυζαντινές εκκλησιές και τα μοναστήρια για να βαθύνει την πίστη και να δώσει νόημα στην ασύλληπτη χαρά της όρασης» σχολιάζει στο προλογικό σημείωμά του ο αναπληρωτής καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Γιάννης Κολοκοτρώνης, μιλώντας για τα χαρακτηριστικά ζωγραφικά σχέδια με τα διάτρητα περιγράμματα.
«Δεν θα ήταν υπερβολή να ομολογήσουμε ότι τα ανθίβολα αποτέλεσαν έναν ενδόμυχο διάλογο των καλλιτεχνών και των αγιογράφων με τον ίδιο τους τον εαυτό, προκειμένου να επιτύχουν στην πράξη μέσω των δημιουργημάτων τους να απαυγάσουν το θείο φως κατά τον καλύτερο τρόπο» σχολιάζει, από την πλευρά του, ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος.
Να σημειωθεί ότι κατά τη διάρκεια της έκθεσης θα λειτουργούν παράλληλα εκπαιδευτικά προγράμματα, ώστε οι μαθητές της Υδρας και των άλλων γειτονικών περιοχών να την επισκεφθούν.
Γιώτα Βαζούρα
