Αφήνουν για λίγο τον μόνιμο τόπο κατοικίας τους για την Κουμαντάρειο Πινακοθήκη Σπάρτης, στις προθήκες της οποίας θα φιλοξενούνται για τους ερχόμενους τρεις μήνες. Περισσότερες από 40 μεταβυζαντινές εικόνες από τον περίφημο ναό της Βαμβακούς στη Λακωνία από τις 13 Αυγούστου θα φιλοξενούνται στο πολιτιστικό ίδρυμα της Σπάρτης, χάρη σε μια νέα έκθεση που εγκαινιάζεται στην πόλη και φιλοδοξεί να αναδείξει την τεχνοτροπία με την οποία έχουν φιλοτεχνηθεί αλλά και τη σπουδαιότητα των ιερών αυτών κειμηλίων.
Μάλιστα, στην εν λόγω έκθεση οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να δουν μόνο ένα μέρος της συλλογής, η οποία συνολικά μετράει 63 έργα σε ξύλο και ύφασμα. Χρονολογούνται τον 18ο και τον 19ο αιώνα, ενώ λίγες από αυτές είναι ενυπόγραφες, αφού πιο συχνά αναφέρουν τα ονόματα των αφιερωτών τους. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον πάντως παρουσιάζουν οι εικόνες του τέμπλου του παλαιού ναού, οι οποίες παρουσιάζονται και στην έκθεση ως ξεχωριστή ενότητα.
Εως τις 16 Νοεμβρίου οι λάτρεις της αγιογραφίας θα έχουν την ευκαιρία να θαυμάσουν τα μοναδικά αυτά κειμήλια που προέρχονται από τον οικισμό της Βαμβακούς, ο οποίος είναι χτισμένος στις δυτικές πλαγιές του Πάρνωνα, σε υψόμετρο 900 μέτρων. Το χωριό ιδρύθηκε στα μέσα του 18ου αιώνα και η εκκλησία αποτέλεσε το κέντρο όλων των δραστηριοτήτων της κοινότητας. Αν και δεν υπάρχουν γραπτές μαρτυρίες σχετικά με την ανέγερση του παλαιότερου ναού, γνωρίζουμε ότι παραδόθηκε στις φλόγες το 1826 από τις ορδές του Ιμπραήμ.
Ξαναχτίστηκε από την αρχή επί επισκόπου Βρεσθένης Θεοδώρητου Β΄, ωστόσο λόγω της κακής κατάστασής του κατεδαφίστηκε το 1898. Η ανέγερση του σημερινού τρισυπόστατου ενοριακού ναού -που είναι αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου, στον πολιούχο άγιο Χαραλάμπη και τον άγιο Παντελεήμονα τον Ιαματικό- ξεκίνησε στις αρχές του 20ού αιώνα. Χρειάστηκε σχεδόν μία δεκαετία για να ολοκληρωθεί, ενώ σύμφωνα με την παράδοση στην κατασκευή του βοήθησαν ακόμη και μαθητές της Βαμβακούς. Τα εγκαίνιά του έγιναν την Κυριακή 21 Ιουλίου 1913 και από τότε συνεχίζει αδιάλειπτα τη λειτουργία του. Κατά τη δεκαετία του ’90 μάλιστα ο ναός τοιχογραφήθηκε εκ νέου, ανακαινίστηκε στο εξωτερικό του, ενώ αποκαταστάθηκαν και συντηρήθηκαν όλες οι εικόνες του. Χαρακτηριστικό είναι δε ότι μετά τις… θεραπείες των ειδικών το σύνολο των έργων εκτίθεται σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο του ιερού ναού.
Η Κουμαντάρειος Πινακοθήκη
Το εν λόγω κτίριο στη λακωνική πόλη είναι το παλαιότερο παράρτημα της Εθνικής Πινακοθήκης. Στεγάζεται σε ωραίο νεοκλασικό κτίριο, δωρεά της οικογένειας Γιάννη Κουμάνταρου, και φιλοξενεί έργα από τις συλλογές του αθηναϊκού πολιτιστικού ιδρύματος.
Info: Η έκθεση «Μεταβυζαντινών εικόνων από τη Βαμβακού Λακωνίας» εγκαινιάζεται στην Κουμαντάρειο Πινακοθήκη Σπάρτης στις 13 Αυγούστου και θα διαρκέσει έως και τις 16 Νοεμβρίου.
Γιώτα Βαζούρα