Ο ίδιος ο δημιουργός του το αποκάλεσε «κοινωνικό μυθιστόρημα», θέλοντας έτσι να δώσει από το εξώφυλλο κιόλας του βιβλίου του το στίγμα του αναγνώσματος, που για πολλούς θεωρείται ο προπομπός του ντοστογιεφσκικού «Εγκλημα και Τιμωρία». Η «Φόνισσα», το βιβλίο που στοίχειωσε τους αναγνώστες και συγκαταλέγεται μεταξύ των σημαντικότερων έργων του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, παρουσιάζεται εν είδει όπερας. Η παγκόσμια πρεμιέρα της παράστασης, σε σύνθεση Γιώργου Κουμεντάκη και ποιητικό κείμενο Γιάννη Σβώλου, θα γίνει στις 19 Νοεμβρίου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, σε μια παραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής η οποία έχει κάνει και την ανάθεση του έργου.
Η τραγική ιστορία της Χαδούλας Φραγκογιαννούς, της βασανισμένης μεσόκοπης η οποία αγανακτισμένη από τη δυσμενή θέση των γυναικών αποφασίζει να επιβάλει τον δικό της άγραφο νόμο, ξεκινώντας μια σειρά φόνων, παίρνει σάρκα και οστά σε μια φιλόδοξη όπερα σε δύο πράξεις.
«Είναι ό,τι πιο δύσκολο έχω κάνει από άποψη παραγωγής διότι επάνω στη σκηνή βρίσκονται πολλά άτομα» σχολιάζει στη «δημοκρατία» ο συνθέτης του έργου κ. Γιώργος Κουμεντάκης, ξεκαθαρίζοντας μάλιστα πως ο αφηγηματικός λόγος του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη ταιριάζει πολύ με τις μουσικές εμπνεύσεις του. «Είναι σαν ο λόγος του Σκιαθίτη συγγραφέα να έχει δομή μουσικού έργου» αναφέρει ο ίδιος. «Είναι τόσο δυνατό το υπόβαθρο του κειμένου του που με απελευθέρωνε συνεχώς. Μου έδινε ώθηση να φτάσω στα άκρα. Ο σεβασμός στο κείμενο του Παπαδιαμάντη δεν ήταν τροχοπέδη για μένα, αλλά αντιθέτως μου άνοιγε συνεχώς καινούργιες πόρτες».
Οπως αναφέρει, ασχολείται με την όπερα τα τρία τελευταία χρόνια. Δεν ήταν διόλου ξαφνικό επομένως να αισθανθεί για τον δημιουργό του κορυφαίου μυθιστορήματος μια μεγάλη οικειότητα. Ποια είναι η σχέση του όμως με την ίδια τη «Φόνισσα»; «Είναι ένα ιδιαίτερο πρόσωπο που ξεπερνά τον μέσο όρο και φτάνει σε ακραίες καταστάσεις. Ο κόσμος της είναι χαοτικός και βάζει μια τάξη στη ζωή της με τον πιο λάθος τρόπο. Σκοτώνοντας κοριτσάκια. Ξεκινώντας από το εγγόνι της και στη συνέχεια η πράξη γίνεται ανεξέλεγκτη. Μιλάμε για κατ’ εξακολούθηση δολοφονία. Την παρακολουθούμε επί σκηνής σε διαφορετικές φάσεις της. Από τις πολύ απλές στιγμές της μέχρι και τις εξάρσεις της. Και η μουσική μπορεί να αποδώσει τα ξεσπάσματα αυτά».
Info: Η όπερα «Φόνισσα» του Γιώργου Κουμεντάκη σε σκηνοθεσία Αλέξανδρου Ευκλείδη παρουσιάζεται στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών από τις 19 Νοεμβρίου.
Τη «Φόνισσα», έναν ρόλο «τεραστίων διαστάσεων» όπως λέγεται χαρακτηριστικά, αφού η πρωταγωνίστρια μένει επί σκηνής για δυο ώρες, ερμηνεύουν η Ειρήνη Τσιρακίδου (σε πρώτη διανομή) και η Τζούλια Σουγλάκου (σε δεύτερη διανομή).
«Η Φραγκογιαννού ζει μέσα στο παράπονο, στον θυμό της, στην αδικία που νιώθει πως έχει υποστεί» σχολιάζει η κυρία Τσιρακίδου, μιλώντας και για τη συμπόνια που αισθάνεται για την ηρωίδα. «Πόση αδικία πρέπει να έχει συσσωρεύσει μέσα της; Πόσο πόνο πρέπει να έχει βιώσει ώστε να φτάσει να χάσει τα λογικά της. Μόνο συμπόνια μου βγάζει εμένα προσωπικά».
Για μια ηρωίδα που οφείλει «την τραγικότητά της στην πολυπλοκότητά της» κάνει λόγο η λυρική ερμηνεύτρια Τζούλια Σουγλάκου. Ομολογεί δε πως η Φραγκογιαννού ήταν μια «γυναίκα με διαταραγμένο νου και ισοπεδωμένη ψυχή. Οταν στράφηκα στην παρτιτούρα του Κουμεντάκη και στον μαέστρο Βασίλη Χριστόπουλο, άκουσα τα μέτρα όπου δεν τραγουδά και δεν μιλά. Εκεί είδα τις σπηλιές της. Το σκοτάδι της. Τις προετοιμασίες και τις μεταβάσεις της. Οταν δρα, πράττει το απάνθρωπο, επικαλούμενη τον Θεό της για βοήθεια. Με τις σιωπές, τη φωνή-τραγούδι και τις πράξεις της προσπαθώ να την πλησιάσω και να της δώσω ένα χάδι. Εκείνο και ελλείψει του οποίου -ίσως;- έγινε φόνισσα» αναφέρει η ίδια.
Γιώτα Βαζούρα
