Τι πρέπει να προσέξετε αν έχετε βηματοδότη ή απινιδωτή

Όσοι έχουν τοποθετήσει βηματοδότη ή εμφυτεύσιμο απινιδωτή στην καρδιά τους, πρέπει να φροντίζουν να διατηρούν σε απόσταση ασφαλείας το «έξυπνο» κινητό τους, κρατώντας το στο αντίθετο αυτί και προσέχοντας να μην φυλάνε το κινητό στην τσέπη τους πάνω από την καρδιά, σύμφωνα με μια νέα γερμανική επιστημονική έρευνα. Μια δεύτερη καναδική μελέτη προειδοποιεί τους κατόχους βηματοδότη ή απινιδωτή να αποφεύγουν να στέκονται κάτω από καλώδια ηλεκτρικού που μεταφέρουν ρεύμα υψηλής ισχύος.
Οι δύο μελέτες, που παρουσιάσθηκαν σε συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Καρδιολογίας στο Μιλάνο της Ιταλίας, δείχνουν ότι αν ο ασθενής θέλει να αποφύγει επώδυνες και δυσάρεστες εκπλήξεις, όπως τη διακοπή λειτουργίας του βηματοδότη ή του απινιδωτή, πρέπει να προσέχει πώς χειρίζεται το κινητό του.
Οι κατασκευαστές κινητών και οι αρμόδιες εποπτικές Αρχές, όπως η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) των ΗΠΑ, συστήνουν μια απόσταση ασφαλείας της τάξης των 15 έως 20 εκατοστών μεταξύ του βηματοδότη και του κινητού. Η σύσταση αυτή βασίζεται σε μελέτες που έγιναν πριν από μια δεκαετία, όταν ακόμη δεν είχαν εμφανισθεί τα «έξυπνα» κινητά (smartphones).
Η πρώτη έρευνα, με επικεφαλής τον καρδιολόγο Κάρστεν Λένερτς του Γερμανικού Καρδιολογικού Κέντρου του Μονάχου, μελέτησαν τις πιθανές επιπτώσεις του ‘έξυπνου’ κινητού στις ηλεκτρονικές συσκευές που υποβοηθούν την καρδιά. Η μελέτη έγινε με τρία διαφορετικά κινητά (Samsung Galaxy, Nokia Lumia και HTC One) σε 308 ασθενείς (147 με βηματοδότη και 161 με εμφυτευμένο απινιδωτή), ενώ παράλληλα οι ασθενείς υποβάλλονταν σε συνεχή ηλεκτροκαρδιογραφήματα για να εντοπισθεί τυχόν παρεμβολή από τα κινητά στις καρδιολογικές συσκευές.
Διαπιστώθηκε μια τέτοια δυνητικά επικίνδυνη παρεμβολή σε έναν ασθενή από τους 308 (ποσοστό 0,3%), ο απινιδωτής του οποίου μπέρδεψε τα ηλεκτρομαγνητικά σήματα του κινητού με τα ηλεκτρικά σήματα της καρδιάς.
Όπως είπε ο Λένερτς, «οι βηματοδότες μπορεί λανθασμένα να ανιχνεύσουν την ηλεκτρονική παρεμβολή από τα έξυπνα κινητά ως καρδιακά σήματα, με συνέπεια να σταματήσουν προσωρινά να λειτουργούν, πράγμα που μπορεί να επιφέρει συγκοπή στην καρδιά του ασθενούς. Στην περίπτωση των εμφυτεύσιμων απινιδωτών, μπορεί να προκληθεί επώδυνο σοκ».
Οι πιο επικίνδυνες στιγμές για ηλεκτρομαγνητική παρεμβολή από το κινητό είναι όταν ο ασθενής καλεί κάποιον και το τηλέφωνό του συνδέεται στο δίκτυο και όχι όταν μιλά. Ο Λένερτς επεσήμανε πως δεν είναι συχνό φαινόμενο μια τέτοια παρεμβολή, αλλά μπορεί να συμβεί, συνεπώς πρέπει ο ασθενής να προσέχει και να μην πλησιάζει το τηλέφωνό του στην περιοχή της καρδιάς του.
Στη δεύτερη μελέτη οι ερευνητές, με επικεφαλής την καρδιολόγο Κάτια Ντίρντα του Καρδιολογικού Ινστιτούτου του Πανεπιστημίου του Μόντρεαλ, εξέθεσαν 21 βηματοδότες και 19 εμφυτεύσιμους απινιδωτές από πέντε διαφορετικούς κατασκευαστές σε ηλεκτρικά πεδία υψηλής ισχύος (έως 20 kV/m). Η έρευνα έγινε λόγω ανησυχιών για τους ασθενείς με τέτοιες συσκευές, όταν αυτοί περνούν πεζοί ή με το ποδήλατό τους κάτω ή δίπλα από γραμμές ηλεκτρικού ρεύματος υψηλής ισχύος ή όταν εργάζονται (π.χ. ως συντηρητές ή καθαριστές) σε τέτοιους υποσταθμούς.
Σύμφωνα με τη Ντίρντα, πράγματι αυτά τα ισχυρά ηλεκτρικά πεδία μπορούν να προκαλέσουν παρεμβολές στις συσκευές της καρδιάς. Αν και το πρόβλημα δεν είναι σημαντικό, προφυλάξεις πρέπει να λαμβάνονται. Όπως ανέφερε, «δεν υπάρχει ανάγκη οι ασθενείς με βηματοδότη ή απινιδωτή να αποφεύγουν να περάσουν κάτω από γραμμές ηλεκτρικού ρεύματος υψηλής ισχύος, όμως θα πρέπει να αποφεύγουν να στέκονται κάτω από αυτές. Το πέρασμα κοντά από τους πυλώνες αλλά όχι ανάμεσά τους περιορίζει περισσότερο την έκθεση στο ηλεκτρικό πεδίο».
Εξάλλου, σύμφωνα με τους ερευνητές, αν κανείς βρίσκεται μέσα σε αυτοκίνητο, αυτό λειτουργεί σαν «κλωβός Φαραντέι», προστατεύοντας όσους βρίσκονται στο όχημα, συνεπώς δεν υπάρχει πρόβλημα να οδηγήσει κανείς ακόμη και κάτω από γραμμές υψηλής ισχύος. Τέλος, για τις κανονικές γραμμές που μεταφέρουν το ρεύμα στα σπίτια και δεν είναι υψηλής ισχύος, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα, καθώς το ηλεκτρικό πεδίο που παράγουν, είναι πολύ χαμηλό.