Τις μεγαλύτερες επιβαρύνσεις των τελευταίων πέντε ετών θα κληθούν να πληρώσουν από τον Ιούλιο εκατομμύρια πολίτες λόγω της μείωσης του αφορολογήτου και των νέων κλιμάκων
Το πιο βαρύ εκκαθαριστικό των τελευταίων τουλάχιστον πέντε ετών θα κληθούν να πληρώσουν φέτος οι φορολογούμενοι. Η περίοδος υποβολής των φορολογικών δηλώσεων άρχισε μέσα στον Απρίλιο και από τον Ιούλιο εκατομμύρια φορολογούμενοι θα κληθούν να βάλουν βαθιά το χέρι στην τσέπη προκειμένου να εξοφλήσουν τους φόρους τους.
Συγκεκριμένα, προβλέπεται ότι τα έσοδα από τη συγκεκριμένη πηγή πρόκειται να διαμορφωθούν στα 9,172 δισ. ευρώ, έναντι 8,171 δισ. που ήταν πέρυσι. Προβλέπεται, δηλαδή, να αυξηθούν κατά 1 δισ. ευρώ, ποσό διόλου ευκαταφρόνητο σε μια περίοδο κατά την οποία η οικονομία βρίσκεται σε στασιμότητα και οι επιβαρύνσεις πέφτουν σαν το χαλάζι.
Φέτος, κατά την ηλεκτρονική υποβολή και εκκαθάριση των δηλώσεων για τη φορολογία των εισοδημάτων του έτους 2016 θα τεθούν σε πλήρη εφαρμογή οι διατάξεις του άρθρου 112 του «μνημονιακού» νόμου 4387/2016, με τις οποίες επήλθαν ριζικές αλλαγές στις κλίμακες υπολογισμού του φόρου εισοδήματος και της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης. Σύμφωνα με τις αλλαγές αυτές, τα αφορολόγητα όρια εισοδήματος για τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους χωρίς παιδιά και με ένα ή δύο παιδιά μειώνονται από τα 9.545 ευρώ στα 8.636-9.090 ευρώ, ενώ οι συντελεστές φορολόγησης των μισθών και των συντάξεων που υπερβαίνουν τα 20.000 ευρώ αυξάνονται από τα επίπεδα του 22%-42% στα επίπεδα του 29%-45%.
Για τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους με τρία ή περισσότερα παιδιά το αφορολόγητο παραμένει στα 9.545 ευρώ. Επίσης, τα εισοδήματα από αγροτικές δραστηριότητες θα φορολογούνται πλέον με συντελεστές φόρου αυξημένους από το 13% στα επίπεδα του 22%-45%, ενώ οι συντελεστές φορολόγησης των εισοδημάτων από ακίνητα αυξάνονται από 11%-33% σε 15%-45%.
Για τους κατ’ επάγγελμα αγρότες προβλέπεται αφορολόγητο όριο κλιμακούμενο από 8.636 έως 9.545 ευρώ, ενώ για τα εισοδήματα από ατομικές επιχειρήσεις θα εφαρμόζονται συντελεστής φόρου μειωμένος από το 26% στο 22% για ποσά έως 20.000 ευρώ και συντελεστές φόρου αυξημένοι από το 26%-33% σε 29%-45% για τα κλιμάκια πάνω από τα 20.000 ευρώ.
Τι αλλάζει από φέτος για συντελεστές, εισφορά αλληλεγγύης και τεκμήρια
Με το νέο σύστημα φορολόγησης, το οποίο καθιερώθηκε με το άρθρο 112 του ν. 4387/2016 και με το οποίο θα εκκαθαριστούν φέτος οι φόροι στα αποκτηθέντα εντός του έτους 2016 εισοδήματα των φυσικών προσώπων, προβλέπονται τα εξής:
1 Η εφαρμογή μιας νέας φορολογικής κλίμακας, ίδιας για τα εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις, ατομικές επιχειρήσεις και αγροτικές δραστηριότητες. Τα εισοδήματα από μισθωτή εργασία και συντάξεις και τα εισοδήματα από ατομικές επιχειρήσεις παύουν να φορολογούνται ξεχωριστά με διαφορετικές κλίμακες, αλλά θα φορολογούνται πλέον βάσει μιας ενιαίας κλίμακας, αφού προηγουμένως αθροιστούν.
Στη νέα κλίμακα ο κατώτατος συντελεστής φόρου ανέρχεται στο 22% και επιβάλλεται μέχρι το επίπεδο ετήσιου εισοδήματος των 20.000 ευρώ. Πάνω από το συγκεκριμένο επίπεδο των 20.000 ευρώ και έως τα 30.000 ευρώ επιβάλλεται συντελεστής φόρου 29%, ενώ πάνω από τα 30.000 και έως τα 40.000 ευρώ εφαρμόζεται συντελεστής φόρου 37%. Για το τμήμα του ετήσιου εισοδήματος άνω των 40.000 ευρώ προβλέπεται συντελεστής φόρου 45%. Η ίδια κλίμακα που περιγράψαμε στην προηγούμενη παράγραφο θα εφαρμόζεται και για τον υπολογισμό του φόρου στα εισοδήματα από αγροτικές δραστηριότητες.
Η φορολόγηση, όμως, των αγροτικών εισοδημάτων με την κλίμακα αυτή θα γίνεται αυτοτελώς, δηλαδή τα αγροτικά εισοδήματα δεν θα αθροίζονται με τα εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις, επιχειρήσεις και ελευθέρια επαγγέλματα, για να φορολογηθούν κατόπιν με την κλίμακα. Ειδικά για τα εισοδήματα από μισθούς και συντάξεις, καθώς και από αγροτικές δραστηριότητες που αποκτούν οι κατ’ επάγγελμα αγρότες προβλέπονται οι ακόλουθες εκπτώσεις φόρου:
– 2.100 ευρώ για φορολογουμένους με τρία ή περισσότερα προστατευόμενα τέκνα και ετήσιο εισόδημα έως 20.000 ευρώ. Η έκπτωση φόρου για τους έχοντες τρία ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα και ετήσιο εισόδημα έως 20.000 ευρώ ισοδυναμεί με αφορολόγητο όριο 9.545 ευρώ.
– 2.000 ευρώ για φορολογουμένους με δύο ή περισσότερα προστατευόμενα τέκνα και ετήσιο εισόδημα έως 20.000 ευρώ. Η έκπτωση φόρου για τους έχοντες δύο εξαρτώμενα τέκνα και εισόδημα έως 20.000 ευρώ ισοδυναμεί με αφορολόγητο όριο 9.090 ευρώ.
– 1.950 ευρώ για φορολογουμένους με ένα προστατευόμενο τέκνο και ετήσια εισοδήματα έως 20.000 ευρώ. Η έκπτωση φόρου για τους έχοντες ένα εξαρτώμενο τέκνο και εισόδημα έως 20.000 ευρώ ισοδυναμεί με αφορολόγητο όριο 8.863 ευρώ.
– 1.900 ευρώ για φορολογουμένους χωρίς προστατευόμενα τέκνα και ετήσιο εισόδημα έως 20.000 ευρώ. Η έκπτωση φόρου για τους μη έχοντες εξαρτώμενα τέκνα και έχοντες ετήσιο εισόδημα έως 20.000 ευρώ ισοδυναμεί με αφορολόγητο όριο 8.636 ευρώ.
Για όσους από τους μισθωτούς, τους συνταξιούχους και τους κατ’ επάγγελμα αγρότες έχουν ετήσιο εισόδημα άνω των 20.000 ευρώ, η ισχύουσα κατά περίπτωση έκπτωση φόρου μειώνεται κατά το 1% του πέραν των 20.000 ευρώ τμήματος του ετήσιου εισοδήματος.
2 Αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης και διόρθωση αδικιών. Φέτος επέρχονται οι ακόλουθες πέντε σημαντικές αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης που επιβάλλεται στους έχοντες ετήσια εισοδήματα άνω των 12.000 ευρώ. Ειδικότερα:
α) Καθιερώνεται νέα κλίμακα υπολογισμού της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης. Με την κλίμακα αυτή οι συντελεστές θα επιβάλλονται πλέον κλιμακωτά ως εξής:
– 0% στο τμήμα ετήσιου εισοδήματος έως τα 12.000 ευρώ,
– 2,2% στο τμήμα ετήσιου εισοδήματος από τα 12.001 έως τα 20.000 ευρώ,
– 5% στο τμήμα ετήσιου εισοδήματος από 20.001 έως 30.000 ευρώ,
– 6,5% στο τμήμα ετήσιου εισοδήματος από 30.001 έως 40.000 ευρώ,
– 7,5% στο τμήμα ετήσιου εισοδήματος από 40.001 έως 65.000 ευρώ,
-9% στο τμήμα ετήσιου εισοδήματος από 65.001 έως 220.000 ευρώ και
– 10% στο τμήμα ετήσιου εισοδήματος από 220.001 ευρώ και πάνω.
β) Καταργείται το ειδικό καθεστώς επιβολής αυξημένης ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης με συντελεστή 8% για τα συνολικά εισοδήματα των πολιτικών προσώπων.
γ) Το τεκμαρτό εισόδημα που λαμβάνεται υπόψη για την επιβολή της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης προσδιορίζεται όχι μόνο με βάση τα τεκμήρια διαβίωσης (αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης του άρθρου 31 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος), όπως γινόταν έως πέρυσι, αλλά και με βάση τα τεκμήρια απόκτησης περιουσιακών στοιχείων (δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων του άρθρου 32 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος).
δ) Σε κάθε περίπτωση συνταξιούχου ηλικίας άνω των 65 ετών το τεκμαρτό εισόδημα που προκύπτει από την εφαρμογή των τεκμηρίων διαβίωσης θα μειώνεται κατά 30% και για τον υπολογισμό της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης.
ε) Σε κάθε περίπτωση κατά την οποία το τεκμαρτό εισόδημα του φορολογουμένου είναι μεγαλύτερο από το δηλωθέν, αλλά ο φορολογούμενος καλύπτει τη διαφορά, αναγράφοντας στη δήλωσή του και συγκεκριμένα στους κωδικούς 787-788 του Πίνακα 6 ποσό κεφαλαίου προερχομένο από εισοδήματα παρελθόντων ετών, το οποίο αναλώθηκε εντός του 2016 για αγορές περιουσιακών στοιχείων κ.λπ., τότε ως βάση υπολογισμού της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης θα λαμβάνεται το δηλωθέν εισόδημα και όχι το τεκμαρτό.
3 Εσοδα από ακίνητα
Αυξήσεις συντελεστών φόρου στην κλίμακα φορολογίας των εισοδημάτων από ακίνητα. Στην κλίμακα υπολογισμού του φόρου για τα εισοδήματα από ακίνητα επέρχονται οι ακόλουθες αλλαγές:
α) Αύξηση από το 11% στο 15% του συντελεστή φορολόγησης που επιβάλλεται στο ετήσιο εισόδημα έως το επίπεδο των 12.000 ευρώ.
β) Αύξηση από το 33% στο 35% του συντελεστή φορολόγησης που επιβαρύνει το κλιμάκιο ετήσιου εισοδήματος από τα 12.001 έως τα 35.000 ευρώ.
γ) Αύξηση από το 33% στο 45% του συντελεστή φορολόγησης για το τμήμα ετήσιου εισοδήματος πάνω από τα 35.000 ευρώ.
4 Αύξηση της προκαταβολής φόρου εισοδήματος έναντι του επόμενου έτους από το 75% στο 100% του κύριου φόρου εισοδήματος.
Τι ίσχυε το 2016 (για τα εισοδήματα του 2015)!
Εως πέρυσι το ισχύον νομοθετικό καθεστώς προέβλεπε ξεχωριστή κλίμακα φορολογίας εισοδήματος για κάθε κατηγορία εισοδήματος. Συγκεκριμένα:
■ Για τους μισθούς και τις συντάξεις ίσχυε φορολογική κλίμακα στην οποία εφαρμόζονταν συντελεστές φόρου 22% έως το επίπεδο ετήσιου εισοδήματος των 25.000 ευρώ, 32% πάνω από τα 25.000 και έως τα 42.000 ευρώ και 42% πάνω από τα 42.000 ευρώ. Προβλεπόταν, επίσης, για ποσά ετήσιου εισοδήματος έως 21.000 ευρώ η παροχή έκπτωσης φόρου 2.100 ευρώ. Για ποσά εισοδήματος από μισθούς και συντάξεις μεγαλύτερα των 21.000 ευρώ η έκπτωση των 2.100 ευρώ μειωνόταν κατά το 10% της εκάστοτε διαφοράς του εισοδήματος από το ποσό των 21.000 ευρώ. Η έκπτωση φόρου των 2.100 ευρώ στην κλίμακα φορολόγησης των μισθών και των συντάξεων ισοδυναμούσε με αφορολόγητο όριο 9.545 ευρώ, διότι έως το επίπεδο αυτό ο φόρος που προέκυπτε από την εφαρμογή του συντελεστή 22% μηδενιζόταν με την αφαίρεση της έκπτωσης φόρου των 2.100 ευρώ.
■ Για τα εισοδήματα από ατομικές επιχειρήσεις και ελευθέρια επαγγέλματα προβλεπόταν ξεχωριστή κλίμακα φορολόγησης, με την οποία επιβαλλόταν φόρος 26% από το πρώτο ευρώ του ετήσιου καθαρού εισοδήματος και έως το επίπεδο των 50.000 ευρώ. Για όσους δηλώνουν ετήσιο εισόδημα από επιχειρηματικές δραστηριότητες πάνω από 50.000 ευρώ προβλεπόταν επιβολή φόρου 26% έως το επίπεδο των 50.000 ευρώ και 33% πάνω από το συγκεκριμένο επίπεδο.
■ Για τα εισοδήματα από αγροτικές δραστηριότητες προβλεπόταν η επιβολή αυτοτελούς φόρου 13%.
■ Για τα εισοδήματα από ακίνητα ίσχυε ξεχωριστή κλίμακα, με την οποία επιβαλλόταν φόρος 11% από το πρώτο ευρώ του ετήσιου εισοδήματος από ακίνητα και έως το επίπεδο των 12.000 ευρώ. Για όσους δηλώνουν ετήσιο εισόδημα από ακίνητα μεγαλύτερο των 12.000 ευρώ προβλεπόταν η επιβολή φόρου 11% έως το επίπεδο των 12.000 ευρώ και 33% πάνω από το επίπεδο των 12.000 ευρώ.
■ Για κάθε φορολογούμενο με ετήσιο ατομικό εισόδημα άνω των 12.000 ευρώ προβλεπόταν και η επιβολή της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης, με κλίμακα συντελεστών από 0,7% έως 8%. Η εισφορά επιβαλλόταν στο μεγαλύτερο ποσό μεταξύ του συνολικού δηλωθέντος εισοδήματος του φορολογουμένου και του τεκμαρτού εισοδήματός του, όπως αυτό προσδιοριζόταν μόνο από τα τεκμήρια διαβίωσης (και όχι και από τα τεκμήρια απόκτησης περιουσιακών στοιχείων) και χωρίς να συνυπολογίζεται η μείωση κατά 30% στις περιπτώσεις των συνταξιούχων ηλικίας άνω των 65 ετών. Ως βάση υπολογισμού λαμβανόταν το τεκμαρτό εισόδημα, ακόμη κι αν ο φορολογούμενος κάλυπτε τη διαφορά μεταξύ του εισοδήματος αυτού και του μικρότερου δηλωθέντος εισοδήματος, επικαλούμενος ανάλωση εισοδημάτων παρελθόντων ετών που είχαν νομίμως αποκτηθεί και φορολογηθεί.
Με την κλίμακα υπολογισμού της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης που ίσχυε έως πέρυσι η εισφορά επιβαλλόταν από το πρώτο ευρώ σε όλο το ατομικό ετήσιο εισόδημα του φορολογουμένου (φορολογούμενο και απαλλασσόμενο από όλες τις πηγές ή τεκμαρτό) με έναν συντελεστή που διαμορφωνόταν ως εξής:
– 0% εφόσον το εισόδημα ανερχόταν έως τα 12.000 ευρώ,
– 0,7% εφόσον το εισόδημα ανερχόταν από 12.001 έως 20.000 ευρώ,
– 1,4% εφόσον το εισόδημα ανερχόταν από 20.001 έως 30.000 ευρώ,
– 2% εφόσον το εισόδημα ανερχόταν από 30.001 έως 50.000 ευρώ,
– 4% εφόσον το εισόδημα ανερχόταν από 50.001 έως 100.000 ευρώ,
– 6% εφόσον το εισόδημα ανερχόταν από 100.001 έως 500.000 ευρώ,
– 8% εφόσον το εισόδημα ανερχόταν από 500.001 ευρώ και άνω.
Ειδικά για τα πολιτικά πρόσωπα, όπως ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο πρόεδρος και οι αντιπρόεδροι της Βουλής, οι βουλευτές, ο πρόεδρος και οι αντιπρόεδροι της κυβέρνησης, οι υπουργοί, οι αναπληρωτές υπουργοί και υφυπουργοί, οι γενικοί και ειδικοί γραμματείς υπουργείων, οι γενικοί γραμματείς των αποκεντρωμένων διοικήσεων, οι περιφερειάρχες, οι ευρωβουλευτές, οι δήμαρχοι, οι διοικητές των ανεξάρτητων Αρχών και των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ), προβλεπόταν η επιβολή ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης 8% στο σύνολο των εισοδημάτων τους.
