Από τη
Θεανώ Καρούτα
Φυλάκιση 13 ετών ζητά εισαγγελέας της Αλβανίας για τον 42χρονο εγγονό του κομμουνιστή δικτάτορα Ενβέρ Χότζα, Ερμάλ, υπό το βάρος κατηγορίας για σύσταση εγκληματικής οργάνωσης που επεξεργαζόταν και διακινούσε κοκαΐνη σε χώρες της Ευρώπης. Η απόφαση επαναφέρει στην επικαιρότητα ένα πάγιο πρόβλημα της αλβανικής κοινωνίας:
Η χώρα έχει μετατραπεί σε… Κολομβία των Βαλκανίων. Γεγονός είναι ότι οι αλβανικές Αρχές ξεριζώνουν φυτείες κάνναβης με φρενήρεις ρυθμούς, κι όμως στη φτωχή χώρα οι μεγαλύτεροι πόροι παράνομων εσόδων εξακολουθούν να είναι το λαθρεμπόριο, η διαφθορά των κρατικών λειτουργών και η απάτη. Η αλβανική αστυνομία έχει επιδείξει τεράστια ανικανότητα στην πάταξη της εμπορίας ναρκωτικών κάθε είδους και φυσικά δεν βοηθά στην αντιμετώπιση του προβλήματος η ενδημική διαφθορά, η οποία έχει απλώσει τα πλοκάμια της από τα χαμηλότερα ως τα υψηλότερα κλιμάκια της αστυνομίας, έχοντας φτάσει μέχρι το Κοινοβούλιο της γειτονικής χώρας.
Οσο κι αν στα κυβερνητικά γραφεία καταστρώνονται σχέδια «πολέμου» στα ναρκωτικά, η εν λόγω βιομηχανία είναι τόσο προσοδοφόρα και «αφήνει» στην αλβανική κοινωνία αρκετά δισεκατομμύρια ευρώ τον χρόνο, που οι «βαρόνοι» δεν είναι διατεθειμένοι να την εγκαταλείψουν έτσι απλά. Και φυσικά, δεν πρόκειται μόνο για τα έσοδα από την καλλιέργεια και διακίνηση ινδικής κάνναβης, με την Αλβανία να ανταγωνίζεται στις διεθνείς αγορές μεγαθήρια των ναρκωτικών, όπως η Κολομβία, η Τζαμάικα, η Ολλανδία και η Παραγουάη. Μεγάλα έσοδα προκύπτουν και από τη διακίνηση σκληρών ναρκωτικών, όπως η ηρωίνη και η κοκαΐνη, με την Αλβανία να αποτελεί «διάδρομο» για το πέρασμα των ουσιών από το Μαρόκο, το Αφγανιστάν, τη Λιβύη και το Πακιστάν. Εκθεση της Europol, της ευρωπαϊκής οργάνωσης δίωξης του οργανωμένου εγκλήματος και του λαθρεμπορίου, αλλά και του αμερικανικού Στέιτ Ντιπάρτμεντ, για τα ναρκωτικά ανέφερε ότι η Αλβανία κατέχει θέση-κλειδί για την παγκόσμια διακίνηση, με όλους τους δρόμους των ναρκεμπόρων να περνούν από τα εδάφη της, σε μια κλασική διαδρομή, από την Ασία και τη Μέση Ανατολή προς τον ευρωπαϊκό παράδεισο.
Επιστρέφοντας στην Αλβανία, η μάχη με τους εμπόρους ναρκωτικών μοιάζει χαμένη από χέρι σε μια κοινωνία που μαστίζεται από τη φτώχεια και την ανεργία. Χιλιάδες πολίτες εγκαταλείπουν τις υποαμειβόμενες εργασίες τους και άλλοι τόσοι άνεργοι βρίσκουν το αναγκαίο μεροκάματο στις φυτείες κάνναβης.
Οι περισσότεροι εργάζονται ως υπάλληλοι στις μεγάλες φυτείες των «βαρόνων» των ναρκωτικών (με μεροκάματο περίπου 10 ευρώ), δεν είναι όμως λίγοι εκείνοι που επιστρατεύουν ολόκληρη την οικογένεια και ξεκινούν τη δική τους χασισοφυτεία, που μπορεί να είναι μικρή, αλλά αποφέρει έως 200 ευρώ ανά κιλό κάνναβης, την ώρα που η μέση αλβανική οικογένεια καλείται να ζήσει με 75 ευρώ τον μήνα. Τόνοι χασίς, από μικρές ή μεγάλες φυτείες, καλλιεργούνται κάθε χρόνο σε όλη την αλβανική περιφέρεια, κυρίως δε στα δυσπρόσιτα και απομονωμένα σημεία της, ενώ οι παραγωγοί, σε διάφορα κρεσέντο… δημιουργικότητας, έχουν καταφέρει να μετατρέψουν σε «ποτιστικά» ακόμα και τα πιο άγρια εδάφη.
Ακόμα όμως κι αν οι αλβανικές Αρχές ασχολούνταν αποκλειστικά με τη μάχη κατά των ναρκωτικών στη χώρα όλη τη μέρα, κάθε μέρα, και πάλι το αποτέλεσμα θα ήταν μηδενικό… Το 2016 χαρακτηρίστηκε από την αστυνομία «έτος της κάνναβης».
Υπό τη διεθνή πίεση για αποτελεσματική αντιμετώπιση, η κυβέρνηση του Εντι Ράμα δημοσιοποίησε μια έκθεση, σύμφωνα με την οποία μέσα στη χρονιά καταστράφηκαν περισσότερα από 2.500.000 δενδρύλλια, εντοπίστηκαν περίπου 5.200 χωράφια και κατασχέθηκαν 30,14 τόνοι κάνναβης. Ωστόσο, όσο η αστυνομία ξεριζώνει φυτείες και διαλύει εργαστήρια τόσο τα αλβανικά καρτέλ ενδυναμώνονται και οι παραγωγοί γίνονται όλο και πιο ευρηματικοί. Και πώς θα μπορούσε να γίνει αλλιώς, άλλωστε, από τη στιγμή που ακόμα και ο ιδιοκτήτης της πιο μικρής φυτείας κάνναβης γνωρίζει ότι το μόνο που χρειάζεται για «να γίνει η δουλειά» είναι «ένας δικός σου άνθρωπος στην αστυνομία», που θα πληρωθεί με γενναίο ποσοστό επί των κερδών από την πώληση.
Λαζαράτι, η «Μέκκα» της κάνναβης!
Δεν θα ήταν υπερβολή να χαρακτηρίσουμε τη μικρή πόλη, που βρίσκεται κοντά στο ιστορικό Αργυρόκαστρο, λίγα μόλις χιλιόμετρα από τα ελληνοαλβανικά σύνορα, τον «χασισοβολώνα» της Ευρώπης. Ο λόγος για το Λαζαράτι, την περιοχή όπου τεράστιες φυτείες ινδικής κάνναβης απλώνονται ως εκεί όπου φτάνει το μάτι.
Το Λαζαράτι έχει γίνει εδώ και χρόνια «κράτος εν κράτει» στην αλβανική επικράτεια και, όσον αφορά την αστυνομία και τις επιχειρήσεις της κατά των ναρκωτικών, δεν έχει σημειωθεί καμιά ιδιαίτερη επιτυχία. Η ενασχόληση των κατοίκων με την καλλιέργεια και επεξεργασία του «ιερού χόρτου» έχει αποδειχτεί Λερναία Υδρα: Κάθε φορά που ένα κεφάλι κόβεται, άλλα δύο ξεφύτρωναν στη θέση του.
Μάλιστα, σε μια φαντασμαγορική αστυνομική επιχείρηση στην περιοχή, οι Αρχές είχαν επιστρατεύσει ακόμα και ελεύθερους σκοπευτές για να προστατεύσουν τις επίγειες εφόδους των ειδικών δυνάμεων, όμως το μόνο που κατάφεραν ήταν να συλλάβουν λίγους εργάτες των χασισοφυτειών, ενώ άλλες φορές έχουν θρηνήσει θύματα από τον «πόλεμο» με τις φατρίες των ναρκωτικών.
Το Λαζαράτι δεν κέρδισε τυχαία τον τίτλο της πρωτεύουσας των ναρκωτικών στην Αλβανία. Η μαριχουάνα που παράγεται εκεί θεωρείται φημισμένη και, σε ετήσιο επίπεδο, η καλλιέργεια φέρνει στην πόλη περί τα έξι δισεκατομμύρια δολάρια.
Το Λαζαράτι, κόντρα στην υπόλοιπη Αλβανία, κολυμπά στο χρήμα. Η αστυνομία δεν επιβεβαιώνει τον τεράστιο τζίρο, ομολογεί όμως ότι οι επιχειρήσεις της αποτυγχάνουν διαρκώς, κάνουν τους εμπόρους να ψάχνουν εναλλακτικές οδούς και το χασίς αποτελεί τη νούμερο ένα ενασχόληση των κατοίκων -κυριολεκτικά όλων των ηλικιών- της πόλης.
