Η επίσκεψη του πρωθυπουργού στις ΗΠΑ (πιθανότατα τον μήνα Σεπτέμβριο) επισφραγίζει τη γεωστρατηγική αναβάθμιση της Ελλάδας. Tι ρόλο παίζουν τα ενεργειακά και γιατί οι Αμερικανοί σκέφτονται να ρίξουν χρήμα στη χώρα μας
Από τον
Σπύρο Κάραλη
Η πρόσκληση στον Αλέξη Τσίπρα διά στόματος του Μάικ Πενς να επισκεφθεί την Ουάσινγκτον -πιθανότατα τον Σεπτέμβριο- έρχεται να επισφραγίσει τη νέα εποχή στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και το έντονο αμερικανικό ενδιαφέρον για την Ελλάδα και τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει στο ευρύτερο γεωπολιτικό περιβάλλον της νοτιοανατολικής Μεσογείου. Το τηλεφώνημα από τον Αμερικανό αντιπρόεδρο στον Ελληνα πρωθυπουργό, εν μέσω ισχυρών εντάσεων με την Αγκυρα για τις γεωτρήσεις στην Κύπρο, επιβεβαιώνει πλήρως τις ερμηνείες για την ολοένα αυξανόμενη σημασία της Ελλάδας ως πυλώνα σταθερότητας σε μια εκτεταμένη γεωγραφική ζώνη αστάθειας, που συμπεριλαμβάνει και την Τουρκία.
Η εν λόγω εξέλιξη κρύβει μεγάλες ευκαιρίες για την Ελλάδα, ειδικά σε αυτή τη φάση της κρίσης, αλλά και ορισμένους… αστερίσκους που χρήζουν προσοχής, με τον κυριότερο να βρεθεί η χώρα μας προσεχώς ως τελευταίο σύνορο και εμπροσθοφυλακή της Δύσης στην ασύμμετρη σύγκρουση με τα ακραία ισλαμικά τμήματα του αραβικού κόσμου. Είναι μια παράμετρος που ήδη συνυπολογίζεται σοβαρά από την ελληνική πλευρά.
Από την άλλη, οι δυνατότητες μπορεί να είναι πολλές όχι μόνο στο αμιγώς γεωπολιτικό αλλά και στο οικονομικό σκέλος, εν όψει της τρίτης αξιολόγησης και του ρόλου του ΔΝΤ σε αυτήν, αλλά και γιατί έπειτα από πολλά χρόνια οι Αμερικανοί εμφανίζονται πρόθυμοι να «σπρώξουν» χρήμα στην ελληνική αγορά μέσω στοχευμένων επενδύσεων σε διάφορους τομείς (π.χ. της εξαγοράς της Εθνικής Ασφαλιστικής από αμερικανικό όμιλο). Για την ώρα, πάνω στο τραπέζι βρίσκεται ένα στρατιωτικό ζήτημα συνεργασίας, η υπόθεση της βάσης της Σούδας και του Καστελίου στην Κρήτη, όπου η Ουάσινγκτον αποδίδει μεγάλη σημασία, καθώς επιθυμεί να προχωρήσει σε αναβάθμιση των υποδομών στη ναυτική βάση αλλά και στο αεροδρόμιο, κάτι που αντιμετωπίζει θετικά και η ελληνική πλευρά, χωρίς για την ώρα να υπάρχει τελική συμφωνία. Τα ενεργειακά, πάντως, είναι αυτά που δίνουν τον τόνο και συνιστούν τη βάση πάνω στην οποία γεννιέται ο νέος άξονας Αθήνας – Ουάσινγκτον με κατάληξη στο Τελ Αβίβ και με την Τουρκία να μπαίνει σφήνα θέλοντας να διαδραματίσει ρόλο.
Η πρόσφατη δήλωση του Τούρκου υπουργού Ενέργειας Μπεράτ Αλμπαϊράκ περί έναρξης γεωτρήσεων στην ανατολική Μεσόγειο μέσα στο 2017 όχι μόνο δεν περνά απαρατήρητη από την ελληνική πλευρά, αλλά δείχνει την περιπλοκότητα των λεπτών κινήσεων στις οποίες θα πρέπει να επιδοθεί η Αθήνα, καθώς η ενέργεια αναδεικνύεται σε καίριο στοιχείο στη στρατηγική ασφάλεια της ανατολικής Μεσογείου. Ενδειξη της κινητικότητας που υπάρχει είναι και οι δημόσιες παραινέσεις του προέδρου των ΕΛ.ΠΕ. Στάθη Τσοτσορού για οριοθέτηση ΑΟΖ και «απεμπλοκή» των ερευνών για υδρογονάνθρακες πέρα από τα 6 μίλια. Υπενθυμίζεται ότι η τουρκική Εθνοσυνέλευση με ψήφισμά της το 1995 απειλεί ευθέως με στρατιωτική αντίδραση εναντίον της Ελλάδας σε περίπτωση επέκτασης των χωρικών μας υδάτων.
Σε κάθε περίπτωση, στην Ουάσινγκτον βλέπουν με καλό μάτι την τωρινή ελληνική κυβέρνηση που φαίνεται πως άφησε οριστικά πίσω την παραδοσιακά αντιαμερικανική ρητορική της Αριστεράς, καθώς και τη συνεργασία με τους ΑΝ.ΕΛ. του Πάνου Καμμένου, που δίνει μεγάλη σημασία και παίζει κομβικό ρόλο στην προσέγγιση με τις ΗΠΑ. Η γεωπολιτική θέση και το αξιόμαχο των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων δίνουν εκείνα τα εχέγγυα στους Αμερικανούς για πιο ενεργή συμμετοχή της Ελλάδας στις προσπάθειες αντιμετώπισης απειλών «νέας γενιάς» και απέναντι στις νέες μορφές τρομοκρατίας, με όσους, βεβαίως, κινδύνους κρύβει μια τέτοια εξέλιξη από το ενδεχόμενο να βρεθεί η χώρα μπλεγμένη σε μια άγρια σύγκρουση που εν τέλει δεν την αφορά. Ας σημειωθεί ότι ο ελληνικός χώρος είναι από τους ελάχιστους στη Δύση που παραμένει στο απυρόβλητο από τη νέα επέλαση των ακραίων ισλαμιστών.
Παράλληλα, η στρατηγική επιλογή της Αθήνας για μια στενή σχέση με το Ισραήλ, τόσο σε διμερές επίπεδο όσο και στο πλαίσιο της τριμερούς συνεργασίας και με την Κύπρο, αποτιμάται από την αμερικανική πλευρά ως πολύ θετική εξέλιξη και χρήσιμη για τα συμφέροντα των ΗΠΑ στην περιοχή. Τη συγκεκριμένη διαπίστωση ενισχύει ο προβληματισμός των Αμερικανών για την πορεία που ακολουθεί ο Ταγίπ Ερντογάν με την εντελώς απρόβλεπτη συμπεριφορά του.
Επενδυτικό… Ελντοράντο με τις ευχές του πρέσβη
Τα μηνύματα που έρχονται από τις ΗΠΑ παρουσιάζουν την Ελλάδα ως επενδυτικό Ελντοράντο για αμερικανικά επενδυτικά funds και ιδιώτες. Πρόσφατα, μάλιστα, ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα Τζέφρι Πάιατ μετέβη στην πατρίδα του συνοδεύοντας αντιπροσωπία του Αμερικανοελληνικού Επιμελητηρίου και του Χρηματιστηρίου Αθηνών καθώς και στελέχη 40 ελληνικών εταιριών, στο πλαίσιο του 6ου Ελληνικού Επενδυτικού Φόρουμ, γεγονός που δείχνει ότι οι Αμερικανοί επενδυτές ποντάρουν στη γεωπολιτική της Ελλάδας, εκτιμώντας ότι η θέση της χώρας αναβαθμίζεται ταχύτατα εξαιτίας της ευρύτερης και βαθιάς πολιτικής αναταραχής στη νοτιοανατολική Μεσόγειο.
Ιδιαίτερα στην Τουρκία και τη Συρία, με δεδομένες τις αναταράξεις που προκαλεί η προοπτική δημιουργίας ενός ανεξάρτητου Κουρδιστάν στην περιοχή ανατολικά των τουρκικών συνόρων. Πάντοτε, φυσικά, σε συνάρτηση με τις ευκαιρίες από την ανάδειξη των υποθαλάσσιων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων, που οι Αμερικανοί είναι σαφές πως επιχειρούν να ελέγξουν απόλυτα ώστε να έχουν το πάνω χέρι με Βερολίνο και Βρυξέλλες, θεωρώντας ως τη μόνη βιώσιμη ενεργειακή εναλλακτική της Ευρώπης. Αλλωστε τα τελευταία δεδομένα με την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα δείχνουν ότι το κλίμα χρησιμοποιείται ως πρόφαση στον οικονομικό πόλεμο που μαίνεται ανάμεσα σε ΗΠΑ και Γερμανία.
