Η Λυρική, η δωρεά του Ιδρύματος Σταύρου Νιάρχου και οι δυσκολίες που προκύπτουνΑπό τον
Θάνο Πετράκη*
Βρίσκομαι πια στην τρίτη -κατ’ ευφημισμόν- ηλικία ή κατ’ άλλους τρίτη νεότητα. Καμιά σκέψη, λοιπόν, για επάνοδο στην ενεργό καλλιτεχνική ενασχόληση, ούτε και για όποια συμφέροντα βρίσκονται πίσω απ’ τις καλής πίστεως σκέψεις μου.
Πολλές γενιές λυρικών καλλιτεχνών είχαν ονειρευθεί ένα μόνιμο Λυρικό Θέατρο. Η Πολιτεία έταζε, όπως πάντα, τα πάντα στους πάντες. Ηρθε, τέλος, το Ιδρυμα Πολιτισμού Στ. Νιάρχος, έφτιαξε και δώρισε στο κράτος ένα σύγχρονο λυρικό θέατρο πολλαπλών χρήσεων. Η χαρά και η ευγνωμοσύνη είναι αυτονόητα συναισθήματα. Κι όμως…
Η ελληνική πρωτεύουσα των περίπου5.000.000 κατοίκων διαθέτει ήδη τη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση, που ήδη με τις δραστηριότητές του καλύπτει πολλά είδη τέχνης, με εμφανή προτίμηση τα σύγχρονα είδη χορού και θεάτρου. Φυσικά, πιο παλιό είναι το Μέγαρο Μουσικής, που ύστερα από πολλές περιπέτειες περιήλθε στο Ελληνικό Δημόσιο. Διαθέτει σύγχρονη σκηνή για ανεβάσματα όπερας, για συναυλίες και βραδιές μπαλέτου, κατάλληλη να καλύψει ευρύ φάσμα απαιτητικών εκδηλώσεων. Κοντά στις τρεις μεγάλες σκηνές λειτουργούν και η αίθουσα συναυλιών του Ιδρύματος Θεοχαράκη και, φυσικά, η ιστορική αίθουσα του Παρνασσού, με την πολύχρονη παρουσία και την προσφορά της.
Το τεράστιο έργο του Κέντρου Πολιτισμού Ιδρύματος Στ. Νιάρχου παρεδόθη στο Δημόσιο. Αληθεύει ή όχι ότι υπάρχει όρος που αναφέρει ότι, αν το κράτος δεν μπορεί να αντεπεξέλθει στη συντήρηση του έργου, το έργο επιστρέφει στο ίδρυμα; Αν αυτό αληθεύει, τότε κάτι θα γνώριζαν οι αρμόδιοι του ιδρύματος από υποσχέσεις και συμπεριφορές.
Εχει λεχθεί πως για μια περίοδο λίγων ετών το ίδρυμα θα χρηματοδοτεί με κάποια εκατομμύρια την Εθνική Λυρική Σκηνή και μετά θα αναλάβει το Ελληνικό Δημόσιο. Η επιχορήγηση του κράτους θα καλύπτει τις νέες ανάγκες για μισθούς, συντήρηση και όλα τα έξοδα και τις δαπάνες ή θα προκύψει πρόβλημα, όπως πρόσφατα συνέβη με το Μέγαρο Μουσικής; Το απεύχομαι όμως…
Η περιοχή του Φαλήρου, όπου βρίσκεται το Κέντρο Πολιτισμού, είναι αισθητά μακριά από το κέντρο της πόλης, η πρόσβαση σχεδόν προβληματική, άρα είναι συζητήσιμη η ομαλή και συχνή επισκεψιμότητα. Θα ήταν χρήσιμο να γνωρίζαμε το σκεπτικό αυτής της δωρεάς: δηλαδή προήλθε από πρωτοβουλία του ιδρύματος ή από πρόταση του κράτους;
Εκτιμώ ότι θα ήταν ευχής έργον αν η δωρεά αυτή αφορούσε τη δημιουργία της Ανωτάτης Μουσικής Ακαδημίας Μουσικής, με ειδικά τμήματα χορού, θεάτρου και άλλων μορφών έκφρασης. Και τούτο, επειδή σύγχρονη σκηνή όπερας (Αίθουσα Τριάντη στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, για τις παραστάσεις της Λυρικής Σκηνής και όχι μόνον) υπήρχε και λειτουργούσε με επιτυχία στο κέντρο της πρωτεύουσας, με εύκολη πρόσβαση και συγκοινωνιακή υποδομή. Γιατί λοιπόν μια νέα σκηνή;
Κάποτε, σε δύσκολες στιγμές της Λυρικής Σκηνής, είχα ακούσει από παράγοντα του υπουργείου Πολιτισμού και το περίφημο: «ξέρετε, κύριοι, γιατί κρατάμε ακόμα ανοιχτή τη Λυρική; Κυρίως για τους ανθρώπους των πρεσβειών, για να πηγαίνουν πού και πού, και να τους θυμίζει πώς ζούσαν στις πατρίδες τους». Ετσι, κοντά στον βασιλικό ποτίζεται κι η γλάστρα…
* τ. πρωταγωνιστής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής
