Εναν πολύτιμο θησαυρό παράδοσης, που ξαναζωντανεύει τον Ελληνισμό της Πόλης, αποκαλύπτει πρόγραμμα του Συλλόγου Κωνσταντινουπολιτών και περιλαμβάνει προβολή, ντοκιμαντέρ, έκθεση, ξενάγησηΗ ανεκτίμητη ιστορία του Κωνσταντινουπολίτικου Ελληνισμού, όπως και του Συλλόγου Κωνσταντινουπολιτών στην Αθήνα, ξαναζωντανεύει μέσα από την παρουσίαση του προγράμματος «Ανοιχτές πόρτες» στο νεοκλασικό μέγαρο του συλλόγου στην Καλλιθέα, όπου στεγάζεται από το 1930. Από το 1928, όταν ιδρύθηκε ο Σύλλογος Κωνσταντινουπολιτών, έως σήμερα έχει προσφέρει σημαντικές υπηρεσίες στο ελληνικό έθνος. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η λειτουργία ορφανοτροφείου και ιατρείου προτού ακόμα ιδρυθεί το ΙΚΑ στην Ελλάδα, η περίθαλψη ασθενών κατά τη διάρκεια του εμφύλιου πολέμου (μόνο το 1946 τα ιατρεία του συλλόγου επισκέφθηκαν 4.866 ασθενείς), η λειτουργία του συλλόγου ως παραρτήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών από το 1933 έως τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η παράδοση μαθημάτων όπως αγιογραφία, ζωγραφική, παραδοσιακό κέντημα, χειροτεχνία κ.ά.
Το πρόγραμμα «Ανοιχτές πόρτες» περιλαμβάνει έκθεση φωτογραφίας, προβολή ιστορικού ντοκιμαντέρ, ξενάγηση στην αναπαράσταση του ορφανοτροφείου του Συλλόγου Κωνσταντινουπολιτών και σε άλλους χώρους του συλλόγου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η προβολή του ντοκιμαντέρ. Μέσα σε μόλις 35 λεπτά περιγράφει με τον πλέον περιεκτικό τρόπο την πορεία του εκεί Ελληνισμού από την Κωνσταντινούπολη στη σύγχρονη Ελλάδα, σε μια περίοδο που αρχίζει από τις αρχές του 20ού αιώνα και φτάνει έως τις ημέρες μας, καλύπτοντας όλη την ιστορική διαδρομή των 90 χρόνων του συλλόγου.
Οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να αναθερμάνουν τις ιστορικές μνήμες τους και να συμπληρώσουν τις γνώσεις τους, καθώς θα ακούν την εξιστόρηση των συμβάντων σχετικά με την πορεία του Ελληνισμού από το 1900 έως τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922. Ακολουθούν η περιγραφή των γεγονότων που συνέβησαν από το 1922 έως το 1923 και η υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης, με την οποία ο Ελληνισμός της Πόλης άρχισε σταδιακά να συρρικνώνεται: Και αυτό επειδή η ανθηρή κοινότητα, αποτελούμενη από 350.000 Ελληνες, οι οποίοι διατηρούσαν τον έλεγχο του εμπορίου και της οικονομίας, μειώθηκε στους περίπου 100.000. Η απόφαση αυτή ελήφθη τότε ως αντιστάθμισμα στην παραμονή στη δυτική Θράκη περίπου 80.000 μουσουλμάνων. Η ανάπλαση των ιστορικών στιγμών δεν τελειώνει σε αυτή την τόσο δυσάρεστη για τον Ελληνισμό καμπή, καθώς το επόμενο στάδιο -μέσα από την παρουσίαση του ντοκιμαντέρ- είναι η περίοδος που προετοίμασε την ίδρυση του Συλλόγου Κωνσταντινουπολιτών.
ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΠΤΥΧΗ
Μια σημαντική ιστορική πτυχή που ακούγεται σε αυτή την εξιστόρηση είναι η ακόλουθη: Μαθαίνουμε για όλους εκείνους τους Ρωμιούς που αναγκάστηκαν εκ των πραγμάτων να αφήσουν τις εστίες τους στην Πόλη και να έρθουν κακήν κακώς στην Ελλάδα. Στην κατηγορία αυτή συμπεριλαμβανόταν και μια ομάδα οικονομικά ισχυρών παραγόντων. Αυτοί είχαν εγκαίρως διαβλέψει ότι μια καταστροφή παρόμοια με εκείνη της Σμύρνης θα ήταν δυνατόν να επαναληφθεί στην Κωνσταντινούπολη. Οταν εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα, είχαν στην κατοχή τους οθωμανικά διαβατήρια, γεγονός που καθιστούσε στην πράξη αδύνατη την επιστροφή τους στην Πόλη μετά τη Συνθήκη της Λωζάννης και την ίδρυση της σύγχρονης, υπό τον Κεμάλ Ατατούρκ, τουρκικής δημοκρατίας (1923). Το επίσημο επιχείρημα από τουρκικής πλευράς ήταν ότι δεν μπορούσαν να γυρίσουν πίσω, αφού δεν διέθεταν σύγχρονα τουρκικά διαβατήρια!
Το κείμενο του σεναρίου συντάχθηκε από τον Μανώλη Κουμάκη, ενώ η επιστημονική ακρίβεια των στοιχείων που παρατίθενται ελέγχθηκε και επικυρώθηκε μέσω της σύμπραξης έγκυρων επιστημονικών συμβούλων. Η σκηνοθεσία είναι του Γιώργου Κουρμούζα, ενώ η αφήγηση έγινε από τον ηθοποιό Γιάννη Φέρτη. Η ταινία επενδύθηκε με μουσική που έγραψε ο σπουδαίος συνθέτης Σταμάτης Σπανουδάκης, ενώ το εκπληκτικό τραγούδι για την Πόλη που ακούγεται στους τίτλους τέλους συνέθεσε ο Σάββας Ντεγιρμεντζόγλου, που γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Πόλη. Στους τίτλους τέλους μεταξύ άλλων περιλαμβάνονται και δηλώσεις που έγιναν κατά καιρούς από μεγάλες προσωπικότητες της Ελλάδας για τον Σύλλογο Κωνσταντινουπολιτών.
ΑΓΙΟ ΜΥΡΟ
Δεν είναι όμως μόνο το ντοκιμαντέρ που προσελκύει το αυξημένο ενδιαφέρον. Αυτό συνδυάζεται και με μια μεγάλη έκθεση φωτογραφίας, που αποτυπώνει σε οκτώ ενότητες την ιστορία του συλλόγου μέσα από πολιτιστικές εκδηλώσεις και άλλες δραστηριότητες, με τις επίσημες βραβεύσεις, τις προσωπικότητες που πέρασαν από τον σύλλογο, τα μαθήματα που παραδίδονται ακόμα και σήμερα εντός του συλλόγου κ.ά. Επίσης, υπάρχει και ένα ξεχωριστό υλικό που αφορά το Αγιο Μύρο, την ιστορία και τις λεπτομερείς διαδικασίες παρασκευής του. Το Αγιο Μύρον, σύμφωνα με την εδώ και αιώνες παράδοση, παράγεται από μυρεψούς στο Οικουμενικό Πατριαρχείο κάθε 10 χρόνια και μοιράζεται εν συνεχεία στις ανά τον κόσμο Ορθόδοξες Εκκλησίες. Χρησιμοποιείται για το μυστήριο του χρίσματος που τελείται στην εκκλησία μετά το μυστήριο του Αγίου Βαπτίσματος.
ΤΟ ΟΡΦΑΝΟΤΡΟΦΕΙΟ
Οι επισκέπτες μπορούν να θαυμάσουν και την αναπαράσταση με χειροποίητες κούκλες του ορφανοτροφείου που λειτουργούσε στον σύλλογο κατά τις κρίσιμες περιόδους της Ελλάδας (π.χ. γερμανική κατοχή, Εμφύλιος κ.ά.) και έχει αποδοθεί με μια εξαιρετική εκφραστικότητα από την Ειρήνη Πρίντεζη-Φράγκου. Ξενάγηση γίνεται στην αίθουσα όπου εδώ και 90 χρόνια συνεδριάζει το διοικητικό συμβούλιο του συλλόγου, η οποία είναι διακοσμημένη με τα πορτρέτα των εκάστοτε προέδρων, στη βιβλιοθήκη με τα σπάνια βιβλία, στον χώρο όπου βρίσκονται οι μαρμάρινες πλάκες με τους μεγάλους ευεργέτες κ.ά. Η συνολική διάρκεια του προγράμματος είναι 70 λεπτά και η ξενάγηση-παρουσίαση είναι δωρεάν. Απευθύνεται σε όλους τους Ελληνες και ειδικά στη νέα γενιά (μαθητές, φοιτητές). Ενας πολύτιμος θησαυρός Ιστορίας, πολιτισμού και παραδόσεων μας περιμένει για να τον γνωρίσουμε από κοντά!
