Μια βόλτα στο κέντρο της Κοζάνης είναι αρκετή για να γίνει αντιληπτή η… επιδημία λουκέτων που έχει χτυπήσει την πρωτεύουσα της δυτικής Μακεδονίας.
Τα δεκάδες κλειστά καταστήματα στους εμπορικούς δρόμους είναι αψευδείς μάρτυρες της βαθιάς κρίσης που διέρχεται η τοπική αγορά. Εμπορικές προσπάθειες που δεν άντεξαν στο βάρος της εξοντωτικής πίεσης από τη γενικότερη οικονομική δυσπραγία και τις φοροεπιδρομές του κράτους, αλλά και από το ιδιαίτερο, τοπικό δυσχερές κλίμα. Γιατί, όπως μας εξηγεί ο αντιπεριφερειάρχης Κοζάνης Γιάννης Σόκουτης, η αγορά πληρώνει έναν κυρίαρχο τοπικό, επιβαρυντικό παράγοντα: την υψηλή ανεργία. Ο νομός Κοζάνης κατέχει τα αρνητικά πρωτεία ανεργίας, με ποσοστό που επισήμως αγγίζει το 25%! «Δυστυχώς είμαστε πρωταθλητές στην ανεργία σε πανελλαδικό επίπεδο» μας λέει ο συνομιλητής μας, αποδίδοντας την έκρηξή της κυρίως στην κάμψη της απασχόλησης στη ΔΕΗ, η οποία άλλωστε αποτελεί για δεκαετίες τον μεγάλο εργοδότη της περιοχής. «Καλώς ή κακώς η τοπική κοινωνία είχε στραφεί στη ΔΕΗ, η οποία εδώ και χρόνια σταμάτησε τις προσλήψεις» επισημαίνει ο αντιπεριφερειάρχης, κάνοντας μάλιστα λόγο για «μονοκαλλιέργεια». Η σχέση με τη ΔΕΗ αποδείχτηκε «ευχή και κατάρα», δηλώνει ο ίδιος, καθώς από τη μία έδωσε δουλειά και καλά μεροκάματα, όμως από την άλλη δεν επέτρεψε την ανάδειξη παραγωγικών και αναπτυξιακών δυνατοτήτων.
Σημειώνει δε ότι η δεσπόζουσα παρουσία της ΔΕΗ δεν αξιοποιήθηκε για τη δημιουργία «δορυφορικών» μονάδων – προμηθευτών της, κάτι που θα συγκροτούσε μια αξιόλογη παραγωγική βάση.
Επιπλέον παρατηρείται το οξύμωρο ο νομός να συγκαταλέγεται στους πλούσιους της χώρας, αφού περίπου τα 2/3 του συνολικά παραγόμενου προϊόντος της ΔΕΗ καταγράφονται εδώ, χωρίς βεβαίως αυτό να αντιστοιχεί στην πραγματική εικόνα της τοπικής οικονομίας! Πρόκειται, προφανώς, για μια παραδοξότητα, βλαπτική για τον τόπο, ο οποίος, ως εύρωστος θεωρητικά, αποκλείεται από ευρωπαϊκά προγράμματα και στερείται κρίσιμων χρηματοδοτήσεων!
Συνεπώς ο χρόνος για την αλλαγή κατεύθυνσης έχει φτάσει. Ο νομός αναζητεί το νέο αναπτυξιακό μοντέλο. Αυτό που θα αξιοποιεί τις δυνατότητές του, ακόμη και μέσα στην ύφεση, παρέχοντας νέες ευκαιρίες εργασίας στο ανθρώπινο δυναμικό του. Για τον Γιάννη Σόκουτη η επιδιωκόμενη στροφή μπορεί να έχει δύο γνωρίσματα:
Την ουσιαστική ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων της περιοχής. Μάλιστα, γι’ αυτό προτείνει τον τριπλασιασμό του λιγνιτικού τέλους (σήμερα είναι μόλις στο 0,4%, πολύ χαμηλότερα από τα ισχύοντα σε ανάλογες περιπτώσεις άλλων κρατών) που η ΔΕΗ αποδίδει στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και την αξιοποίησή του αποκλειστικά για αναπτυξιακούς σκοπούς. Επίσης θυμίζει και το αίτημα προς την κυβέρνηση για την καθιέρωση ειδικού αναπτυξιακού προγράμματος.
Την αξιοποίηση των μεγάλων δυνατοτήτων της τοπικής γεωργίας, με τον εκσυγχρονισμό της και την ανάπτυξη των εναλλακτικών καλλιεργειών στις οποίες διαπρέπει, όπως αποδεικνύεται και με την περίπτωση του περίφημου κρόκου Κοζάνης.
Σύμφωνα με τον κ. Σόκουτη, θέση στη νέα αναπτυξιακή ταυτότητα του νομού Κοζάνης έχει και η ανάδειξη του ξεχωριστού τουριστικού προϊόντος του (περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, μνημεία μεταλλευτικής ιστορίας, όπως το παλιό μεταλλείο αμιάντου που αποκαθίσταται, γουναράδικα, αγροτοτουρισμός κ.λπ.), που μπορεί να τον καταστήσει εναλλακτικό προορισμό.
Ο νομός Κοζάνης, λοιπόν, σε μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο, αναζητεί την έξοδο από το τούνελ της ύφεσης προς τη λεωφόρο της ανάπτυξης. Και οι άξιοι πολίτες του δηλώνουν ότι θα το παλέψουν εδώ, στον τόπο τους, παρά τις αντιξοότητες και παρά την απολύτως δικαιολογημένη πικρία που αισθάνονται για κάποιους προβεβλημένους πολιτικούς τους -βλέπε Αννα Διαμαντοπούλου και Γιώργο Παπακωνσταντίνου-, που χρησιμοποίησαν την Κοζάνη σαν σκαλοπάτι για υψηλά αξιώματα και στη συνέχεια την εγκατέλειψαν!
Δημήτρης Κυριακόπουλος
