Το πρωί της Κυριακής 16 Αυγούστου, στη Σαμαρίνα Γρεβενών, ένα από τα ιστορικότερα βλαχοχώρια της Πίνδου, η μεγάλη γιορτή σημαδεύτηκε από ένταση, όταν κτηνοτρόφος στράφηκε φραστικά εναντίον κυβερνητικών στελεχών που βρίσκονταν εκεί.
Σύμφωνα με την εφημερίδα «Ελευθερία», στο σημείο βρίσκονταν ο υφυπουργός Μακεδονίας – Θράκης Κώστας Γκιουλέκας, ο γραμματέας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Ν.Δ. Μάξιμος Χαρακόπουλος και η εκπρόσωπος Τύπου της Νέας Δημοκρατίας Αλεξάνδρα Σδούκου. Σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες και παρά τις διαψεύσεις που επιχειρήθηκαν, μετά τη διαμαρτυρία τα «γαλάζια» στελέχη απομακρύνθηκαν και τελικά δεν συμμετείχαν στον μεγάλο κύκλο του χορού.
Ανεξάρτητα από τις ακριβείς διαστάσεις του, πίσω από το επεισόδιο δεν βρισκόταν μια απλή αντιπαράθεση. Βρίσκεται ένα πρόβλημα που εδώ και μήνες πιέζει ασφυκτικά τους κτηνοτρόφους: οι περιορισμοί στις μετακινήσεις των αιγοπροβάτων εξαιτίας της ευλογιάς, που από πολλές πλευρές μάλιστα έχουν αμφισβητηθεί τα σχετικά δεδομένα, καθώς επικρατεί η αίσθηση ότι διογκώθηκαν ώστε να καλυφθούν πτυχές και στοιχεία του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Η ΕΡΤ μετέδωσε ότι ο ηλικιωμένος κτηνοτρόφος που διαμαρτυρήθηκε δεν είχε μπορέσει, εξαιτίας των μέτρων για την αντιμετώπιση της νόσου, να μετακινήσει το κοπάδι του από την Κοζάνη προς τη Σαμαρίνα. Αυτή η λεπτομέρεια έχει σημασία διότι δεν πρόκειται απλώς για έναν άνθρωπο που ήθελε να διαμαρτυρηθεί σε κάποιους πολιτικούς, αλλά για έναν κτηνοτρόφο που είδε να διακόπτεται μια σταθερή και διαχρονική διαδικασία της ορεινής κτηνοτροφίας: η θερινή μετακίνηση των ζώων προς τα ψηλά βοσκοτόπια της Πίνδου. Και όλα αυτά ενώ, λίγες εβδομάδες νωρίτερα, είχαν ήδη γίνει καταγγελίες ότι κοπάδια από την Αλβανία περνούν και βόσκουν ανενόχλητα στην ελληνική πλευρά του Γράμμου.
Ενα παράδοξο σκηνικό έχει δημιουργηθεί συγκεκριμένα φέτος στα βουνά της Πίνδου και του Γράμμου. Την ώρα που Ελληνες κτηνοτρόφοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με αυστηρούς περιορισμούς στη μετακίνηση των κοπαδιών τους προς τα παραδοσιακά θερινά βοσκοτόπια, εξαιτίας της μεγάλης επιζωοτίας της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, από την Καστοριά έρχονται καταγγελίες ότι κοπάδια από την Αλβανία περνούν στην ελληνική πλευρά των συνόρων και βόσκουν στον Γράμμο. Και το εύλογο ερώτημα που θέτουν πλέον οι ίδιοι οι κτηνοτρόφοι είναι πώς γίνεται να επιβάλλονται αυστηροί υγειονομικοί κανόνες στον Ελληνα παραγωγό και την ίδια στιγμή να υπάρχουν καταγγελίες για ανεξέλεγκτη διασυνοριακή κίνηση ζώων.
Ζημιές
Η ευλογιά των αιγοπροβάτων έχει προκαλέσει τεράστια ζημιά στην ελληνική κτηνοτροφία. Ηδη στις αρχές Μαρτίου το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης κατέγραφε 2.172 επιβεβαιωμένα κρούσματα και περισσότερες από 489.000 θανατώσεις ζώων. Γι’ αυτό και εξέδωσε ειδικές οδηγίες για τις θερινές μετακινήσεις των κοπαδιών.
Δεν επιβλήθηκε μία ενιαία, γενική απαγόρευση σε κάθε ελληνικό κοπάδι που ήθελε να κινηθεί προς τα ορεινά. Στις περιοχές όπου δεν υπήρχε νόσος μπορούσαν, υπό προϋποθέσεις, να εγκριθούν μετακινήσεις ύστερα από κτηνιατρικό έλεγχο και εκτίμηση κινδύνου. Αντίθετα, στις ζώνες προστασίας και σε άλλες περιοχές αυξημένου κινδύνου οι περιορισμοί ήταν εξαιρετικά αυστηροί και σε αρκετές περιπτώσεις η μετακίνηση προς θερινά βοσκοτόπια δεν επιτρεπόταν.
Στην πράξη, λοιπόν, πολλοί κτηνοτρόφοι της Θεσσαλίας δεν μπόρεσαν να ακολουθήσουν τη διαδρομή που ακολουθούσαν επί γενεές: να ανεβάσουν δηλαδή το καλοκαίρι τα ζώα τους στα ορεινά βοσκοτόπια της Πίνδου. Και τότε ήρθαν οι καταγγελίες από τον Γράμμο. Στις 31 Ιουλίου δημοσιοποιήθηκε από τον πρόεδρο του Αγροτικού Συλλόγου Καστοριάς Θωμά Μόσχο σοβαρή καταγγελία, συνοδευόμενη και από βίντεο, σύμφωνα με την οποία αλβανικά κοπάδια περνούν στην ελληνική πλευρά και βόσκουν σε ελληνικά εδάφη στον Γράμμο.
Η καταγγελία προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη εντύπωση επειδή δεν μιλάμε για μια περίοδο υγειονομικής ηρεμίας. Μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 23 Ιουλίου, είχε επιβεβαιωθεί κρούσμα ευλογιάς σε κτηνοτροφική μονάδα στον Γέρμα Καστοριάς, με περίπου 150 αιγοπρόβατα, για τα οποία προβλέφθηκε θανάτωση ώστε να περιοριστεί η διασπορά της νόσου.
Ταυτόχρονα, το ίδιο το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης είχε σημάνει συναγερμό για ζωονόσους στις γειτονικές χώρες. Στις 27 Ιουλίου εξέδωσε νέα οδηγία για αυξημένη επιτήρηση, στην οποία περιλαμβανόταν και η Αλβανία λόγω κρουσμάτων πανώλης των μικρών μηρυκαστικών. Στην Αλβανία εκείνη την περίοδο η επίσημη υγειονομική προειδοποίηση αφορούσε πάντως πανώλη των μικρών μηρυκαστικών και όχι ευλογιά.
«Δύο μέτρα και δύο σταθμά»; Αυτό ακριβώς προκάλεσε την αγανάκτηση των ντόπιων. Ο Ελληνας κτηνοτρόφος καλείται να τηρεί κτηνιατρικούς ελέγχους, περιορισμούς μετακίνησης, απολυμάνσεις και αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας – και ορθώς, όταν κινδυνεύει ολόκληρο το ζωικό κεφάλαιο της χώρας.
Αν όμως την ίδια ώρα ζώα περνούν ανεξέλεγκτα από τα ελληνοαλβανικά σύνορα, τότε δημιουργείται ένα τεράστιο κενό στην ίδια την πολιτική προστασίας που εφαρμόζει το κράτος. Και όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά, δεν έχει κανένα νόημα να ελέγχεται εξονυχιστικά το φορτηγό ενός Θεσσαλού κτηνοτρόφου, αν λίγα χιλιόμετρα πιο πέρα υπάρχει δυνατότητα να περνούν ζώα από άλλη χώρα χωρίς αντίστοιχο υγειονομικό έλεγχο.
Τα ερωτήματα που ζητούν απάντηση από τις αρμόδιες υπηρεσίες είναι εάν έχουν καταγραφεί διελεύσεις αλβανικών κοπαδιών στον Γράμμο. Εάν ναι, ήταν νόμιμες ή παράνομες, έγιναν κτηνιατρικοί έλεγχοι, πόσα ζώα πέρασαν και από ποια σημεία; Και τι κάνουν οι συνοριακές και κτηνιατρικές Αρχές ώστε να αποτραπεί η ανεξέλεγκτη μετακίνηση ζώων σε μια εποχή κατά την οποία η ελληνική κτηνοτροφία πληρώνει ήδη βαρύ τίμημα από τις ζωονόσους;
«Κανείς από τους αρμοδίους δεν ασχολείται»!
Ο Θωμά Μόσχος κατήγγειλε, επικαλούμενος και το σχετικό βίντεο, ότι καταγράφονται κοπάδια από την Αλβανία να βόσκουν ανενόχλητα σε ελληνική περιοχή του Γράμμου και ότι, παρά τις σχετικές ενημερώσεις προς τις αρμόδιες Αρχές, δεν έχει υπάρξει η απαιτούμενη ανταπόκριση. Παράλληλα, συνέδεσε το ζήτημα με την εμφάνιση κρουσμάτων ευλογιάς των αιγοπροβάτων στην Καστοριά, επισημαίνοντας ότι μέχρι σήμερα δεν έχει αποσαφηνιστεί ο τρόπος με τον οποίο η νόσος έφτασε στην περιοχή.
Οπως αναφέρει, το γεγονός ότι κοπάδια από τη γειτονική χώρα βόσκουν στην ελληνική επικράτεια δεν φαίνεται να προβληματίζει τις αρμόδιες υπηρεσίες, ενώ σημειώνει ότι στην Αλβανία έχουν καταγραφεί κρούσματα ευλογιάς και πανώλης. Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Καστοριάς ασκεί παράλληλα κριτική στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, υποστηρίζοντας ότι, αντί να αναζητούνται τα πραγματικά αίτια της εξάπλωσης της νόσου, οι ευθύνες μεταφέρονται στους ίδιους τους κτηνοτρόφους.
Στις δηλώσεις του τόνισε χαρακτηριστικά: «Στον Γράμμο περνάνε ανενόχλητα κοπάδια από τη γειτονική χώρα και βόσκουν ελεύθερα, συνάδελφοί κτηνοτρόφοι το κατήγγειλαν στις Αρχές και κανείς δεν ασχολείται, στην Καστοριά έχουμε κρούσματα ευλογιάς, αλλά κανείς δεν ξέρει πώς ήρθε στην περιοχή, το ότι από γειτονικές χώρες βοσκάνε στη δική μας πλευρά δεν φαίνεται να προβληματίζει κανέναν, εν τω μεταξύ στην Αλβανία έχει κρούσματα ευλογιάς και πανώλης και το κράτος μας όχι μόνο δεν αναλαμβάνει ευθύνες, αλλά τις επιρρίπτει και στους κτηνοτρόφους… και άντε το ΥΠΑΑΤ δεν το ενδιαφέρει όλο αυτό, είναι ολοφάνερο, εκεί στο υπουργείο Αμυνας είστε της ίδιας λογικής με το ΥΠΑΑΤ;»
