Οι ηλεκτρονικές απάτες έχουν αλλάξει χαρακτήρα. Δεν στηρίζονται πλέον μόνο στην τεχνολογία, αλλά κυρίως στην ψυχολογία. Στοχεύουν να σας ωθήσουν σε βεβιασμένη αντίδραση, πριν προλάβετε να σκεφτείτε. Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας προειδοποιεί ότι οι επιθέσεις έχουν γίνει πολύ πιο αληθοφανείς, αξιοποιώντας ακόμη και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για μηνύματα που μοιάζουν να προέρχονται από δημόσιες υπηρεσίες, τράπεζες ή γνωστές εταιρείες.
Το πρώτο λάθος είναι ο πανικός. Οι ειδικοί στην κυβερνοασφάλεια συμφωνούν. Οι πρώτες κινήσεις μετά το περιστατικό είναι καθοριστικές. Αν έχετε πληκτρολογήσει στοιχεία κάρτας, κωδικούς e-banking ή εγκρίνετε συναλλαγή που δεν αναγνωρίζετε, επικοινωνήστε αμέσως με την τράπεζά σας μέσω του επίσημου αριθμού εξυπηρέτησης, ποτέ απαντώντας στο μήνυμα ή καλώντας τον αριθμό που εμφανίστηκε στην οθόνη.
Οι τράπεζες μπορούν, ανάλογα με το στάδιο της συναλλαγής, να μπλοκάρουν κάρτες, να απενεργοποιήσουν την πρόσβαση στο e-banking ή να ξεκινήσουν διαδικασία αμφισβήτησης. Αν έχουν αποκαλυφθεί μόνο οι κωδικοί και δεν έχει γίνει ακόμη μεταφορά χρημάτων, κάθε λεπτό μετράει.
Μην περιοριστείτε στην αλλαγή του τραπεζικού κωδικού. Αν χρησιμοποιείτε τον ίδιο ή παρόμοιο κωδικό σε email, κοινωνικά δίκτυα ή άλλες υπηρεσίες, αλλάξτε όλους τους λογαριασμούς που ενδέχεται να έχουν εκτεθεί. Η ενεργοποίηση ελέγχου ταυτότητας δύο παραγόντων (2FA), όπου είναι διαθέσιμη, προσθέτει σημαντικό επίπεδο προστασίας.
Μην διαγράψετε αμέσως τα στοιχεία. Κρατήστε στιγμιότυπα οθόνης, το ύποπτο SMS ή email, τον αριθμό τηλεφώνου, τον σύνδεσμο και οποιαδήποτε απόδειξη συναλλαγής. Αυτά τα δεδομένα είναι πολύτιμα τόσο για την τράπεζα όσο και για τις αρχές.
Η καταγγελία στην Αστυνομία είναι απαραίτητη. Η Ελληνική Αστυνομία καλεί τους πολίτες να αναφέρουν τέτοια περιστατικά. Οι ηλεκτρονικές καταγγελίες για κυβερνοεγκλήματα μπορούν να υποβληθούν και μέσω του Gov.gr.
Η Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος παρακολουθεί συστηματικά εκστρατείες phishing και εκδίδει τακτικές προειδοποιήσεις. Ακόμη κι αν τα χρήματα δεν ανακτηθούν, η αναφορά συμβάλλει στον εντοπισμό οργανωμένων κυκλωμάτων και προστατεύει άλλους πολίτες.
Σήμερα οι απάτες δεν μοιάζουν πλέον με απάτες. Πριν από λίγα χρόνια ένα κακογραμμένο email αρκούσε για να δημιουργήσει υποψίες. Τώρα οι δράστες κατασκευάζουν ιστοσελίδες που αντιγράφουν σχεδόν πιστά το Gov.gr, τράπεζες, εταιρείες ταχυμεταφορών ή δημόσιους οργανισμούς.
Στέλνουν SMS για δήθεν πρόστιμα, επιστροφές χρημάτων ή μπλοκαρισμένους λογαριασμούς, προσπαθώντας να αποσπάσουν προσωπικά δεδομένα ή στοιχεία πληρωμής. Η Ελληνική Αστυνομία και η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας έχουν εκδώσει επανειλημμένες προειδοποιήσεις για τέτοιες καμπάνιες, ακόμη και όταν χρησιμοποιούνται παράνομα λογότυπα και στοιχεία των ίδιων των αρχών.
Ο κανόνας που επαναλαμβάνουν οι ειδικοί παραμένει απλός και σαφής: καμία τράπεζα και καμία δημόσια υπηρεσία δεν θα σας ζητήσει τηλεφωνικά ή μέσω συνδέσμου σε SMS τους προσωπικούς κωδικούς πρόσβασης ή τους κωδικούς επιβεβαίωσης συναλλαγής.
