Όση προσπάθεια κι αν καταβάλλει η ηγεσία του υπουργείου Παιδείας να «χρυσώσει το χάπι», η πραγματικότητα στα σχολεία και τα πανεπιστήμια δεν κρύβεται. Το πρώτο κουδούνι της χρονιάς βρήκε την εκπαίδευση εγκλωβισμένη σε παλιά και νέα αδιέξοδα. Από τις άδειες σχολικές αίθουσες μέχρι τα αμφιθέατρα, οι πανηγυρικές κυβερνητικές εξαγγελίες σκοντάφτουν καθημερινά πάνω σε χιλιάδες κενά και σε μια βαθιά θεσμική προχειρότητα.
Στην πράξη, το αφήγημα της «πλήρους στελέχωσης» καταρρέει με πάταγο. Ναι μεν επιστρατεύτηκαν 30.000 αναπληρωτές την 1η Σεπτεμβρίου, όμως χιλιάδες οργανικές και λειτουργικές θέσεις χάσκουν άδειες. Ειδικά στην παράλληλη στήριξη και την ειδική αγωγή, η κατάσταση είναι δραματική. Η ίδια η παραδοχή του υπουργείου ότι ψάχνει άρον άρον 6.500 αναπληρωτές για τη δεύτερη φάση, επιβεβαιώνει αυτό που βιώνουν οι γονείς, τα παιδιά τους χάνουν πολύτιμες ώρες μαθήματος, γιατί απλά δεν υπάρχει δάσκαλος στην έδρα.
Πώς να υπάρξει, όταν οι εκπαιδευτικοί καλούνται να επιβιώσουν ως νομάδες; Το στεγαστικό δράμα σε νησιά και τουριστικές περιοχές, όπως η Ρόδος, η Κέρκυρα και τα Χανιά, έχει ξεφύγει από κάθε λογική. Με τα ενοίκια να αγγίζουν πλέον εξωφρενικά νούμερα, οι δάσκαλοι και οι καθηγητές παλεύουν να βγάλουν τον μήνα με μισθούς πείνας. Οι αόριστες κυβερνητικές υποσχέσεις για «διπλές επιστροφές ενοικίων» ή κάποιες μελλοντικές θέσεις σε ανακαινισμένα στρατόπεδα, ακούγονται σαν κακόγουστο αστείο μπροστά στον καθημερινό αγώνα επιβίωσης που δίνουν αυτοί οι άνθρωποι.
Το σκηνικό δεν είναι καλύτερο στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Η βιασύνη της κυβέρνησης να επιβάλει τα μη κρατικά πανεπιστήμια αρχίζει πλέον να χτυπάει στον τοίχο της Δικαιοσύνης και των θεσμών. Οι αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας και το τρέξιμο της τελευταίας στιγμής για αναγκαστικές επαναπιστοποιήσεις προγραμμάτων από τον ΕΟΠΠΕΠ, δείχνουν ξεκάθαρα την προχειρότητα του εγχειρήματος. Δεν είναι τυχαίες, άλλωστε, οι ηχηρές παραιτήσεις στην κορυφή της ακαδημαϊκής πυραμίδας, που μαρτυρούν πως αυτή η μεταρρύθμιση πέρασε με το «έτσι θέλω», χωρίς καμία ουσιαστική συναίνεση.
Τη χαριστική βολή, ωστόσο, δίνει ο σκληρός καθρέφτης του διεθνούς διαγωνισμού PISA. Η ελεύθερη πτώση των Ελλήνων μαθητών στην κατανόηση κειμένου και τις φυσικές επιστήμες είναι το πραγματικό αποτύπωμα του ελληνικού σχολείου σήμερα. Αντί όμως η κυβέρνηση να αναλάβει την ευθύνη για ένα εκπαιδευτικό σύστημα που απλώς αναπαράγει την παπαγαλία αντί να μορφώνει, κρύβεται πίσω από φθηνές δικαιολογίες. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ετοιμάζεται να ρίξει στο τραπέζι νέους πειραματισμούς με το Εθνικό Απολυτήριο, κρατώντας σε διαρκή ομηρία μια ήδη εξουθενωμένη εκπαιδευτική κοινότητα.
