Οι υποχωρούσες γερμανικές δυνάμεις στην Ιταλία το Φθινόπωρο του 1944 έχουν ταμπουρωθεί πίσω από τη Γοτθική Γραμμή, ένα συμπαγές αμυντικό πλέγμα από την Πίζα μέχρι τις ακτές της Αδριατικής. Η συμμαχική «Επιχείρηση Ελαία» στήνει το σκηνικό μιας μετωπικής σύγκρουσης, με την 8η Βρετανική Στρατιά να αναλαμβάνει τον ανατολικό τομέα.
Εκεί ρίχνεται στη μηχανή του πολέμου η 3η Ελληνική Ορεινή Ταξιαρχία του συνταγματάρχη Θρασύβουλου Τσακαλώτου. Πρόκειται για μια δύναμη τριών ταγμάτων πεζικού, σφυρηλατημένη μέσα από τις πολιτικές αναταράξεις της Μέσης Ανατολής και το στασιαστικό κίνημα του Απριλίου, συγκροτημένη αποκλειστικά από στρατιώτες και αξιωματικούς πιστούς στην εξόριστη κυβέρνηση. Οι άνδρες φτάνουν σιδηροδρομικώς στην Κατόλικα και στις 8 Σεπτεμβρίου καταλαμβάνουν τον παραλιακό τομέα, δεχόμενοι αμέσως το σφοδρό πυρ της γερμανικής 76ης Μηχανοκίνητης Στρατιάς του στρατηγού Τράουγκοτ Χερ.
Η ελληνική αντεπίθεση εκδηλώνεται στις 13 Σεπτεμβρίου. Με την κάλυψη συμμαχικών τεθωρακισμένων και πυροβολικού, τα τάγματα του Τσακαλώτου εφορμούν στο αεροδρόμιο του Ρίμινι. Η σύγκρουση είναι λυσσαλέα και απαιτούνται τρία εικοσιτετράωρα ανελέητων μαχών για να καμφθεί η γερμανική άμυνα. Το ρήγμα επιτυγχάνεται. Το απόγευμα της 20ης Σεπτεμβρίου το 2ο Τάγμα διασπά και τον τελευταίο θύλακα αντίστασης, και τα ξημερώματα της επομένης μπαίνει πρώτο στο Ρίμινι, υψώνοντας την ελληνική σημαία στο δημαρχείο. Ακολουθούν το 1ο και το 3ο Τάγμα. Στις 07:30 το πρωί, ο δήμαρχος της πόλης παραδίδεται άνευ όρων στον λοχαγό Μιχαήλ Αποστολάκη, υπογράφοντας το επίσημο πρωτόκολλο.
Ο απολογισμός της εννιαήμερης κόλασης είναι βαρύς, με την Ταξιαρχία να πληρώνει την προέλαση με 116 νεκρούς και 316 τραυματίες. Η αιματηρή διάσπαση της Γοτθικής Γραμμής υποχρεώνει τη συμμαχική διοίκηση να αναγνωρίσει έμπρακτα το κόστος της επιχείρησης. Στην επίσημη αναφορά του, ο Βρετανός στρατάρχης Χάρολντ Αλεξάντερ καταγράφει την πτώση του Σαν Φορτουνάτο και την είσοδο των Ελλήνων στο Ρίμινι, υπενθυμίζοντας με νόημα πως αυτή η νίκη στα ιταλικά εδάφη έρχεται να προστεθεί στη δράση της μοναδικής χώρας που στάθηκε μάχιμη σύμμαχος στο πλευρό της Βρετανίας κατά τις πιο σκοτεινές ώρες του πολέμου στα βουνά της Αλβανίας.