Η νέα αμερικανική στρατηγική ασφαλείας δεν διακηρύσσει απλώς την επιστροφή της σε μια μυώδη και σκληρή διπλωματία προπολεμικού τύπου (πριν από το 1914)· δηλώνει επίσης επίσημα ότι η Ευρώπη και συγκεκριμένα η πολιτική της συγκρότηση μέσω της Ευρωπαϊκής Ενωσης αποτελεί κεντρικό στρατηγικό στόχο
- Μαρία Δεναξά
Εντονη ανησυχία επικρατεί στις Βρυξέλλες μετά τη μετωπική επίθεση που εξαπέλυσε ο Ντόναλντ Τραμπ εναντίον της Ευρωπαϊκής Ενωσης και των σαθρών θεμελίων της.
Η νέα αμερικανική στρατηγική ασφαλείας δεν διακηρύσσει απλώς την επιστροφή της σε μια μυώδη και σκληρή διπλωματία προπολεμικού τύπου (πριν το 1914)· δηλώνει επίσης επίσημα ότι η Ευρώπη και συγκεκριμένα η πολιτική της συγκρότηση μέσω της Ευρωπαϊκής Ενωσης αποτελεί κεντρικό στρατηγικό στόχο.
Παράλληλα, αποκαλύπτει χωρίς αναισθητικό τις καταστροφές που έχουν επιφέρει στα ευρωπαϊκά έθνη και στον ευρωπαϊκό πολιτισμό οι υπαγορευμένες πολιτικές της ευρωγραφειοκρατίας και καταγγέλλει τους υπερεθνικούς μηχανισμούς που διαβρώνουν την εθνική κυριαρχία, επιβάλλουν ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές και επιχειρούν να θάψουν την εθνική ταυτότητα των ευρωπαϊκών λαών κάτω από ένα σάβανο παράλογων απαιτήσεων και κανονισμών.
Η άμεση επιβολή της λογοκρισίας, των αμφιλεγόμενων πολιτικών της συμπερίληψης και του γουοκισμού, σε συνδυασμό με την απώλεια σημαντικών πολιτιστικών σημείων αναφοράς, μετατρέπουν τη γηραιά ήπειρο σε τόπο φθοράς και καταστροφής.
Η Ουάσινγκτον δείχνει με το δάχτυλο τους μικρούς νάνους που αποτελούν την ηγεσία της Ε.Ε., τους οποίους θεωρεί πρωτεργάτες αλλά και συνένοχους για την επιταχυνόμενη παρακμή. Απέναντι στην αμερικανική επίθεση οι αγανακτισμένες κραυγές του Παρισιού και του Βερολίνου ηχούν σαν νιαουρίσματα: η ατλαντική τους εξάρτηση καθιστά τον γαλλογερμανικό άξονα ανίσχυρο. Και η στιγμή που συντελείται αυτό είναι σημαντική. Οι λαοί της Ευρώπης, από τη Γερμανία, την Ελλάδα μέχρι τη Γαλλία και την Πορτογαλία, είναι αγανακτισμένοι από τις αόρατες αλυσίδες με τις οποίες προσπαθούν να τους εξοντώσουν και αντιλαμβάνονται επιτέλους το κάλεσμα για αποκατάσταση της εθνικής κυριαρχίας.
Το αμερικανικό χτύπημα αποκαλύπτει επίσης και τη βαθιά ρωγμή εντός της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Οι εξουσιαστές των Βρυξελλών, τυφλωμένοι από την τεχνοκρατική τους ουτοπία, που στερείται οράματος και προσανατολισμού, θυσίασαν τα ζωτικά συμφέροντα των ευρωπαϊκών λαών στον βωμό μιας φαντασιακής και συνάμα αυταρχικής ηγεμονίας.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, υπό τον Τραμπ, αρνούνται πλέον να νομιμοποιούν την ευρωπαϊκή εκτροπή. Απαιτούν επαναφορά των ισορροπιών, όπου κάθε χώρα ξαναπαίρνει τα ηνία της μοίρας της στα χέρια της. Οι επικρίσεις πέφτουν βροχή: μεταναστευτικές πολιτικές που αλλοιώνουν τον ευρωπαϊκό πολιτισμό, λογοκρισία που φιμώνει τους διαφωνούντες, ρυθμιστικά πλαίσια που πνίγουν τις τοπικές οικονομίες.
Η Ευρώπη προβάλλει ως ένας υποτελής σε αναμονή για τον πολιτισμικό της αφανισμό, τον οποίο επεδίωξε. Οι ευρωπαϊστές, που τα έχουν βρει σκούρα, καταγγέλλουν αμερικανική παρέμβαση. Ομως, η παρελθοντική τους υποταγή στις εντολές της Ουάσινγκτον τους απονομιμοποιεί. Ο πατριωτικός άνεμος που φυσά δυνατά από τις ΗΠΑ μεταφέρει το ξεκάθαρο μήνυμα πως οι ώρες της συνομοταξίας που καταστρέφει την Ευρώπη είναι μετρημένες.
Οι ΗΠΑ, παράλληλα, απορρίπτουν με συνοπτικές διαδικασίες τα πολεμοχαρή σχέδια της ευρωπαϊκής διπλωματίας. Στη νέα αμερικανική στρατηγική ασφαλείας η Μόσχα δεν εμφανίζεται πουθενά ως υπαρξιακή απειλή. Αντιθέτως, η Ουάσινγκτον θέτει ως προτεραιότητα μια γρήγορη κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία προς το ζωτικό συμφέρον των Αμερικανών. Αυτή η στάση έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τα πολεμικά σχέδια του ΝΑΤΟ, που έχει κατασπαταλήσει αμύθητα ποσά σε έναν πόλεμο χωρίς διέξοδο. Οι υπερβολικές προσδοκίες των ηγετών της γηραιάς ηπείρου για μια ατέρμονη παράταση των εχθροπραξιών και για κυρώσεις χωρίς αντίκρισμα μαρτυρούν μια χρεοκοπημένη ευρωπαϊκή διπλωματία.
Από την άλλη, ο Ντόναλντ Τραμπ επιβάλλει το όραμά του: διμερείς διαπραγματεύσεις, οικονομικές συμφωνίες για τους πόρους της Ουκρανίας και τέλος στις ατλαντικές αυταπάτες. Η Ρωσία, ως εταίρος συγκεκριμένων συμφωνιών, αναδεικνύεται σε λογικό παράγοντα μέσα σε αυτό το θέατρο του παραλόγου. Στον αντίποδα, οι Ευρωπαίοι, που είναι όμηροι της ίδιας τους της ρητορικής, ανακαλύπτουν την απομόνωσή τους.
Παράλληλα, η αμερικανική ανασυγκρότηση εκθέτει τη ματαιοδοξία των Ευρωπαίων πολεμοκάπηλων. Στο Λονδίνο, τη Δευτέρα, ο Ζελένσκι βρέθηκε πάλι πλάι στον Στάρμερ, στον Μακρόν και τον Μερτς, σε άλλη μια θλιβερή σκηνοθεσία. Μίλησαν ξανά για πίεση προς τη Μόσχα, επειδή δεν έχουν άλλα χαρτιά να παίξουν. Ο Μακρόν, επικεφαλής της «συμμαχίας των προθύμων», υπόσχεται ανύπαρκτη πυγμή. Και την ίδια ώρα, ο Τραμπ σφίγγει τον κλοιό γύρω από το Κίεβο: κατηγορεί τον Ζελένσκι ότι αγνοεί την αμερικανική ειρηνευτική πρόταση, ένα πολυμερές σχέδιο που είδε το φως της δημοσιότητας πριν από τρεις εβδομάδες.
Οι διαβουλεύσεις στο Μαϊάμι, τις οποίες ο ίδιος ο Ουκρανός πρόεδρος χαρακτήρισε εποικοδομητικές, υπογραμμίζουν την ανάγκη για άμεση συμφωνία. Οι Βρυξέλλες και οι δορυφόροι τους, εξαρτημένοι από την αμερικανική χρηματοδότηση, έχουν απωλέσει τη διαπραγματευτική τους θέση αλλά και το κύρος. Η διπλωματία Τραμπ, προσανατολισμένη στις πράξεις, περιθωριοποιεί τους γεωπολιτικούς νάνους που κάνουν την Ευρώπη να πληρώνει το τίμημα της δουλοπρεπούς ευθυγράμμισής της.
Πατριωτική επανάσταση
Πάντως, η άνοδος των ριζοσπαστικών συντηρητικών κομμάτων μαρτυρά μια επικείμενη πατριωτική επανάσταση στον ευρωπαϊκό ορίζοντα, εμπνευσμένη από το αμερικανικό μοντέλο. Ισως να είναι αυτός ο λόγος που η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν εξετάζει -όπως ψιθυρίζεται στις Βρυξέλλες- τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να ακυρώσει τα αποτελέσματα εθνικών εκλογών, όπως έκανε στη Ρουμανία.
Ο Τραμπ, κατακεραυνώνοντας την υπερεθνική χειραγώγηση, προσφέρει έναν αψεγάδιαστο καθρέφτη στα έθνη που έχουν αιχμαλωτιστεί από την Ε.Ε. Οι ευρωπαϊκοί λαοί, εξουθενωμένοι από την επισφάλεια της πραγματικότητας, επιδιώκουν να αποκαταστήσουν την κληρονομούμενη κυριαρχία τους.
Αυτό το ανερχόμενο κύμα διαμαρτυρίας και αμφισβήτησης δεν ανέχεται πλέον τους τζιχαντιστές της εξουσίας που ξεπουλούν εθνικά σύνορα, εθνική ταυτότητα, ιερά και όσια. Ο Ορμπαν, ο Φίτσο και άλλοι φρουροί των εθνών βλέπουν πως σήμανε η ώρα να παρακάμψουν τους καθεστωτικούς τεχνοκράτες των Βρυξελλών. Οι BRICS, ως πολυπολικό αντίβαρο, ενισχύουν αυτή τη δυναμική.
